Research Article

TÜRKİYE’DE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN SOSYO-EKONOMİK VE ÇEVRESEL BOYUTLARININ SAĞLIK HARCAMALARINA ETKİSİ

Volume: 7 Number: 2 December 30, 2025
EN TR

TÜRKİYE’DE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN SOSYO-EKONOMİK VE ÇEVRESEL BOYUTLARININ SAĞLIK HARCAMALARINA ETKİSİ

Abstract

Sürdürülebilir kalkınma anlayışını pekiştirmek amacıyla, ekosistem yönetimi ve doğrusal süreçlerin yönlendirdiği ekonomik büyümenin doğal sınırlarına ilişkin gerçekler göz önünde bulundurulduğunda, tüm ekonomilerde yeşil ve sürdürülebilir çözüm/dönüşüm planlamaları önem kazanmaktadır. Öte yandan yine doğrusal süreçlerle desteklenen, yüksek karbon emisyonlarına yol açan hızlı çıktı büyümesi göz önünde bulundurulduğunda hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ekonomilerde çevre kalitesi ve sağlık ilişkisi gündemde daha fazla yer bulmaktadır. Bu süreçte yüksek katma değere ve olumlu dışsallıklara sahip stratejik bir ekonomik ve sosyal sektör olarak kaliteli sağlık hizmetleri ve harcamaları, sürdürülebilir kalkınmanın yapı taşlarından biri olarak görülmektedir. Bu bağlamda çalışmada Türkiye’de 1990-2023 yılları arasında seçilmiş çevresel ve sosyo-ekonomik sürdürülebilir kalkınma unsurlarının sağlık harcamalarına etkisinin Vektör Hata Düzeltme Modeli ile analizi amaçlanmaktadır. Analiz sonuçlarına göre değişkenler arası uzun dönemli ilişkiye rastlanmaktadır. Çevre kalitesinde ve eğitim düzeyinde artış sağlık harcamalarının azalmasına sebep olmakta iken; gelir seviyesi, yaşam beklentisi ve kentleşmenin artması ise sağlık harcamalarında aynı yönlü etki yaratmaktadır.

Keywords

Supporting Institution

Bu çalışma, yazarlarının da araştırmacı olarak yer aldığı, Prof. Dr. Ramazan Erdem’in yönetimini üstlendiği “Tematik Araştırma Grubu (TAG-1)” kapsamında tamamlanmıştır.

Ethical Statement

Makalenin etik kurul izin belgesi gerektirmeyen bir çalışma olduğunu beyan ederiz.

References

  1. Abegaz, K. H. ve Mohammed, A. A. (2018). Healthcare expenditure and GDP in Ethiopia from 1995 to 2014: A time-series analysis. Agriculture & Food Security, 7(1): 47. https://doi.org/10.1186/s40066-018-0199-8
  2. Ageli, M. M. (2022). Bootstrap ARDL on health expenditure, green energy, environmental sustainability, and economic growth nexus in Saudi Arabia. Frontiers in Environmental Science, 10: 993634. https://doi.org/10.3389/fenvs.2022.993634
  3. Ahmad, M., Rehman, A., Shah, S. A. A., Solangi, Y. A., Chandio, A. A. ve Jabeen, G. (2021). Stylized heterogeneous dynamic links among healthcare expenditures, land urbanization, and CO2 emissions across economic development levels. Science of the Total Environment, 753: 142228. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2020.142228
  4. Alola, A. A., Yalçıner, K. ve Alola, U. V. (2021). The role of renewable energy consumption and environmental sustainability in health expenditures: Evidence from EU-27. The European Journal of Health Economics, 22: 167–181. https://doi.org/10.1007/s10198-021-01321-0
  5. Anvari, E., Ahangari, A. M. ve Jafari, E. (2020). The role of government health and education expenditure on economic growth in Iran and OPEC countries. Iranian Economic Review, 24(4): 1079–1098.
  6. Atılgan, E., Kılıç, D. ve Ertuğrul, H. M. (2017). The dynamic relationship between health expenditure and economic growth: Is the health-led growth hypothesis valid for Turkey? European Journal of Health Economics, 18: 567–574. https://doi.org/10.1007/s10198-016-0810-5
  7. Aydın, B. (2020). The impact of economic indicators on life expectancy: A panel data analysis. İstanbul İktisat Dergisi – Istanbul Journal of Economics, 70(1): 163–181. https://doi.org/10.26650/ISTJECON2019-0028
  8. Bloom, D. E., Canning, D. ve Sevilla, J. (2004). The effect of health on economic growth: A production function approach. World Development, 32(1): 1–13. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2003.07.002

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Management

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 30, 2025

Submission Date

October 23, 2025

Acceptance Date

December 8, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 7 Number: 2

APA
Şentürk, C., Toraman, A., Sungur, O., Metin, A., & Şengün, İ. (2025). TÜRKİYE’DE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN SOSYO-EKONOMİK VE ÇEVRESEL BOYUTLARININ SAĞLIK HARCAMALARINA ETKİSİ. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, 7(2), 264-287. https://izlik.org/JA84WU88PJ
AMA
1.Şentürk C, Toraman A, Sungur O, Metin A, Şengün İ. TÜRKİYE’DE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN SOSYO-EKONOMİK VE ÇEVRESEL BOYUTLARININ SAĞLIK HARCAMALARINA ETKİSİ. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi. 2025;7(2):264-287. https://izlik.org/JA84WU88PJ
Chicago
Şentürk, Canan, Aynur Toraman, Onur Sungur, Aslı Metin, and İrem Şengün. 2025. “TÜRKİYE’DE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN SOSYO-EKONOMİK VE ÇEVRESEL BOYUTLARININ SAĞLIK HARCAMALARINA ETKİSİ”. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi 7 (2): 264-87. https://izlik.org/JA84WU88PJ.
EndNote
Şentürk C, Toraman A, Sungur O, Metin A, Şengün İ (December 1, 2025) TÜRKİYE’DE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN SOSYO-EKONOMİK VE ÇEVRESEL BOYUTLARININ SAĞLIK HARCAMALARINA ETKİSİ. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi 7 2 264–287.
IEEE
[1]C. Şentürk, A. Toraman, O. Sungur, A. Metin, and İ. Şengün, “TÜRKİYE’DE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN SOSYO-EKONOMİK VE ÇEVRESEL BOYUTLARININ SAĞLIK HARCAMALARINA ETKİSİ”, SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, vol. 7, no. 2, pp. 264–287, Dec. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA84WU88PJ
ISNAD
Şentürk, Canan - Toraman, Aynur - Sungur, Onur - Metin, Aslı - Şengün, İrem. “TÜRKİYE’DE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN SOSYO-EKONOMİK VE ÇEVRESEL BOYUTLARININ SAĞLIK HARCAMALARINA ETKİSİ”. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi 7/2 (December 1, 2025): 264-287. https://izlik.org/JA84WU88PJ.
JAMA
1.Şentürk C, Toraman A, Sungur O, Metin A, Şengün İ. TÜRKİYE’DE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN SOSYO-EKONOMİK VE ÇEVRESEL BOYUTLARININ SAĞLIK HARCAMALARINA ETKİSİ. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi. 2025;7:264–287.
MLA
Şentürk, Canan, et al. “TÜRKİYE’DE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN SOSYO-EKONOMİK VE ÇEVRESEL BOYUTLARININ SAĞLIK HARCAMALARINA ETKİSİ”. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, vol. 7, no. 2, Dec. 2025, pp. 264-87, https://izlik.org/JA84WU88PJ.
Vancouver
1.Canan Şentürk, Aynur Toraman, Onur Sungur, Aslı Metin, İrem Şengün. TÜRKİYE’DE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN SOSYO-EKONOMİK VE ÇEVRESEL BOYUTLARININ SAĞLIK HARCAMALARINA ETKİSİ. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi [Internet]. 2025 Dec. 1;7(2):264-87. Available from: https://izlik.org/JA84WU88PJ

CC LICENSE

Creative Commons License

This work is licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License.