BİREYLERİN GELENEKSEL VE TAMAMLAYICI TIP UYGULAMALARIYLA İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİ VE BUNLARIN KULLANIMI ÜZERİNE BİR İNCELEME

Meryem Koçaş; Ramazan Erdem

BİREYLERİN GELENEKSEL VE TAMAMLAYICI TIP UYGULAMALARIYLA İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİ VE BUNLARIN KULLANIMI ÜZERİNE BİR İNCELEME

Abstract

Modern tıp hayli ilerlemesine rağmen ortaya çıkan hastalıklarla mücadele konusunda belirli sınırlılıklara sahiptir. Bu durumda insanlar hastalıklarına çare bulma adına alternatif arayışlara gitmiştir. Geleneksel ve tamamlayıcı tıp, modern tıp karşısında belli bir zaman önemsizleştirilmiş ve ötelenmiş olsa da, son zamanlarda yeniden ilgi odağı olmaya başlamıştır. Türkiye’de de Sağlık Bakanlığı geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarını sağlık sisteminin içerisine almış, bununla ilgili Bakanlık teşkilatı içerisinde bir daire başkanlığı kurulmuş ve bilimsel kongreler yapılmaya başlanmıştır. Birçok hastaneye geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları ile ilgili birimler açılmıştır. Tıbbın bu alanının gittikçe modern tıp içerisine entegre edilmeye çalışıldığı görülmektedir. Geleneksel tıp, beden ve zihni bir bütün olarak ele alan değişik kültürlere ait olan doğal tedavi yöntemleridir. Tamamlayıcı tıp ise geleneksel tıbbı destekleyen iyileştirmeye yönelik yöntemlerdir. Bu yöntemler; sülük, hacamat, akupunktur, proloterapi, kupa tedavisi, osteopati, mezoterapi, müzik terapi, ozon terapi, lavra uygulamaları, fitoterapi, hipnoz, reflekseloji, apiterapi, kayropratik olarak sıralanabilir. Bu çalışmanın amacı bireylerin geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları hakkındaki bilgi düzeylerini ve bu uygulamaları kullanım durumlarını çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Bu çalışmada nicel araştırma deseni uygulanmış olup anket tekniği kullanılmıştır. Anket, Sağlık Bakanlığı’nın geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları olarak sıraladığı alanlar esas alınarak araştırmacılar tarafından geliştirilmiştir. Araştırmanın evreninin Isparta’da yaşayan 18 yaş üstü bireyler oluşturmaktadır. Evrenden kolayda örnekleme yöntemi ile 201 kişiye ulaşılmıştır. Verilerin frekans, yüzde ve korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. 201 kişinin verdiği cevaplar değerlendirildiğinde, katılımcıların geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları içerisinde en çok hacamat, kupa tedavisi ve sülük tedavisi hakkında bilgi sahibi oldukları, mezoterapi, proloterapi, homoepati hakkında ise hiç bilgileri olmadığı tespit edilmiştir. Katılımcıların son bir yıl içerisinde en çok kullandıkları geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamasının sırasıyla fitoterapi (%51), kupa (%28,1) ve hacamat (13,4) olduğu bulunmuştur. Demografik değişkenlerden yaş ve gelirin geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarının bazı alanlarındaki bilgi düzeyinde etkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Keywords

Geleneksel Tıp,Tamamlayıcı Tıp,Folk Sektör

References

Amin, F., Islam, N. ve Gilani, A.H. (2015), “Traditional and Complementary/Alternative Medicine Use in a South-Asian Population”, Asıan Pacİfİc Journal Of Health Scİences, 2(3):36-42.
Araz, Ç.N., Taşdemir, H.S., ve Kılıç, S.H. (2012), “Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Tıp Dışı Alternatif ve Geleneksel Uygulamalar Konusundaki Görüşlerinin Değerlendirilmesi”, Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(4):239-251.
Arslan, M., Sözen Şahne, B. ve Şar, S. (2016), “Dünya’daki Geleneksel Tedavi Sistemlerinden Örnekler: Genel Bir Bakış”, Lokman Hekim Dergisi, 6(3):100-105.
Benli, Z. (2017), “Hacamat Tedavisi”, Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 1(6) :46-53.
Chan P.S. ve Wong M.M. (2004) “Physicians and Complementary-Alternative Medicine: Training”, Attitudes, and Practices in Hawaii. Hawaii Medikal Journal, 63(6):176-181.
Cuellar, N., Aycock, T., Cahill, B., Ford, J. (2003), “Complementary and Alternative Medicine (CAM) Use by African American (AA) and Caucasian American (CA) Older Adults in A Rural Setting: A Descriptive, Comparative Study”, BMC Complementary and Alternative Medicine, 3(8):1-7. Doi: 10.1186 / 1472-6882-3-8
Çağlayan, H.Z., Erkoç Ataoğlu1, E., Kibaroğlu, S. (2018), “Nörolojide Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamalarının Etkinliğinin Değerlendirilmesi” , Turkish Journal of Neurology, 24(2): 111-116. DOI:10.4274/tnd.83357
Çevik, C. (2014), “Türkiye’de Akupunktur Uygulamaları ve Gelişimi”, T.C. Sağlık Bakanlığı Geleneksel, Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp Uygulamalarına Uluslararası Bakış Konferans Bildirisi, Ankara.

Dahl, M. G. (1994), “Basic Hypnosis”, Uluslararası Medikal ve Diş Hipnoterapi Derneği (IMDHA) ve Uluslararası Danışmanlar ve Terapistler Derneği (IACT), E Kitap, Chapter 101, 7. Baskı, America.
Ehling, D. ve Swart, S. (2005), “Çin Şifalı Bitkicilerinin El Kitabı”, Bilim Teknik Yayınevi, 1.Baskı, İstanbul.
Elvis M.A. ve Ekta, J.S. (2011), “Ozone Therapy: A Clinical Review”, Journal of Natural Science, Biology and Medicine, 2(1):66-70.
Fisher, P. (2012), “What Is Homeopathy? An İntroduction Frontiers in Bioscience, 1(4):1669-1682.Goswami A. (2012), “Prolotherapy”, Journal of Pain & Palliative Care Pharmacotherapy, 26 (4):376-378. DOI: 10.3109/15360288.2012.734900
Hajbaghery, M.A. ve Masoumeh Hoseinian, M. (2012) , “ Knowledge, Attitude and Practice Toward Complementary and Traditional Medicine Among Kashan Health Care Staff” , Complementary Therapies in Medicine, 22(1):126-132. https://doi.org/10.1016/j.ctim.2013.11.009
Harris, p. ve Rees, R. (2000), “The Prevalence of Complementary and Alternative Medicine Use Among the General Population: A Systematic Review of the Literatüre”, Complementary Therapies in Medicine, 8(2):88-96.
Härtela,U. ve Volgera, E. (2004), “ Inanspruchnahme und Akzeptanz klassischer Naturheilverfahren und alternativer Heilmethoden in Deutschland – Ergebnisse Einer Repräsentativen Bevölkerungsstudie”, Forsch Komplementärmed Klass Naturheilkd, 11:327–334.
Karahancı, O.N.,Öztoprak, Ü.M. Ersoy M, Ünsal Ç.Z., Hayırlıdağ M., Örnek Büken N. (2015), “Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği ile Yönetmelik Taslağı’nın karşılaştırılması”, Türkiye Biyoetik Dergisi, 2(2):117-126.
Kemper, K.J. Karen G. Ve O'Connor, K.G. (2004), Pediatricians' Recommendations for Complementary and Alternative Medical (CAM) Therapies, Ambulatory Pediatrics, 4,(6);482-487. https://doi.org/10.1367/A04-050R.1
Kılıç, S. (2018), “Kupa terapisi (Kuru Kupa tedavisi / bardak çekme) nedir?”, http://www.drsevilbiorezonans.com/kupa-terapisi-kurukupa-tedavisi-bardak-cekme-nedir/
Kondu, C. (2009), “Herkes İçin Hipnoz”, Genç Gelişim, Kişisel Gelişim ve Yaşama Sanatı Dergisi, 1. Baskı, İstanbul.
Lafçı, D. ve Kaşıkçı, M.K. (2014), “Yataklı Sağlık Kuruluşunda Görev Yapan Personelin Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavi Yöntemlerini Bilme ve Kullanma Durumları”, Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi / Gümüşhane University Journal of Health Sciences, 3(4):1-18.
Liamputtong, P. (2011), “Folk Healing and Health Care Practices in Britain and Ireland: Stethoscopes, Wands and Crystals”, 33(7):114-115. https://doi.org/10.1111/j.1467-9566.2011.01418.x.
Ma, K.W. (1992), “The roots and Development of Chinese Acupuncture: from Prehistory to Early 20 th Century” . Acupuncture in Medicine, (10), 92-99.
Mammucari, M. Gatti A., Maggiori S., Sabato A.F. (2012), “Role of Mesotherapy in Musculoskeletal Pain: Opinions from the Italian Society of Mesotherapy”, 5(6):682-694. http://dx.doi.org/10.1155/2012/436959.
Mitha, S., Nagarajan, V., Babar, M.G., Siddiqui, M.J.A., Jamshed, S.Q. (2013), “Reasons of Using Complementary and Alternative Medicines (CAM) Among Elderly Malaysians of Kuala Lumpur and Selangor States: An Exploratory Study”, Journal of Young Pharmacists 5(2): 50-53.
Öz, M., Arias, R. ve Öz, L. (1999), “Şifayı Yüreğinde Ara: Dünyaca Ünlü Türk Cerrahı Alternatif Tıbbın Gücünü Keşfetti”, Altın Kitaplar Yayınevi (Çeviri; Meral Gaspıralı) 1.Baskı, İstanbul.
Pengpid, S. ve Peltzercd, K. (2018), “Complementary Therapies in Clinical Practice Utilization of traditional and complementary medicine in Indonesia: Results of a national survey in 2014–15”, Complementary Therapies in Clinical Practice, 33: 156-163.
Sağlık Bakanlığı, (2017), http://getatportal.saglik.gov.tr/TR,24683/geleneksel-ve-tamamlayici-tip-nedir.html) Erişim Tarihi: 11.07 2017.
Sheikhrabori, A., Dehghan, M., Ghaedi, F., Khademi, G.R. (2017), “Complementary and Alternative Medicine Usage and Its Determinant Factors Among Diabetic
Patients: An Iranian Case”, J Evid Based Complementary Altern Med. 22 (3): 449-454. doi: 10.1177 / 2156587216675079.
Sherman, R.A. (2009), “Maggot Therapy Takes Us Back To The Future Of Wound Care: New And Improved Maggot Therapy For The 21st Century”, Journal Of Diabetes Science And Technology, 3(2): 336- 344. doi.10.1177%2F193229680900300215.
Sütçü, S.(2018), “Sosyolojik Açıdan Alternatif Tıp Geleneği ve Uygulamaları: Isparta Örneği”, Yüksek Lisans Tezi, Isparta.
Şimşek B. Yazgan-Aksoy D. Calik-Basaran N. Taş D. Albasan D. ve Kalaycı M. Z. (2017) Mapping Traditional and Complementary Medicine in Turkey. European Journal of İntegrative Medicine 15: 68-72.
Uçaner, B. ve Jelen B. (2015), “Müzik Terapi Uygulamaları ve Bazı Ülkelerdeki Eğitimi”, Folklor Edebiyat, 21(81): 35-46.World Health Organization, https://www.who.int/traditional-complementary-integrative-medicine/about/en/ Erişim tarihi: 26.01.2019.
Xue, C.C.L., Zhang, A.L., Lın, V., Costa, C.D. ve Story,D.F. “Complementary And Alternative Medicine Use İn Australia: A National Population-Based Survey”, The Journal Of Alternatıve And Complementary Medıcıne, 13 (6): 643–650 Doı: 10.1089/Acm.2006.6355.
Yeşilada, E. (2015), “Apiterapi: Arıyla Gelen Şifa”, Hayy Kitap, 1. Baskı, İstanbul.
Yıldız, S., Eriş, S., Yücel Polat, N., Ürper, S., Kurt, Y., Kurt, B.B., Yıldız,Ü.G. ( 2014), “Sülük Tedavisi”, İntegratif Tıp Derneği, 2(1): 21-25.Tokaç, M. (2013), Geleneksel Tıbba Akademik Yaklaşım: GETTAM”, SD Sağlık Düşüncesi ve Tıp Kültürü Dergisi, 28: 82-85.
Taneri, P. ve Akış, N. (2017), “Tıbbın Alternatifi Olmaz! Geleneksel Alternatif ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları”, Türk Tabipler Birliği Yayınları, Ankara.
Türk, A. (2016),“ Kayropraksi Uygulamaları”, 1. Uluslararası ve 3. Ulusal Tamamlayıcı Terapiler ve Destekleyici Bakım Uygulamaları Kongresi, 24-26 Kasım 2016-Antalya.
http://www.saglikplatformu.com/saglik_egitimi/showquestion.asp?faq=3&fldAuto=238 Erişim tarihi: 17.08.2018
https//www.camdoc.eu/Survey/Results_AC.html Erişim tarihi: 16.08.2018.
https://www.bilgiustam.com/refleksoloji-nedir-nasil-uygulanir/ Erişim tarihi: 18.08.2018

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Economics

Journal Section

Research Article

Authors

Meryem Koçaş ^*
Türkiye

Ramazan Erdem ^*
Türkiye

Publication Date

December 31, 2019

Submission Date

November 26, 2019

Acceptance Date

June 7, 2020

Published in Issue

Year 2019 Volume: 1 Number: 2

IZ

https://izlik.org/JA39WA47AE

Cite

RIS / Bibtex

APA

Koçaş, M., & Erdem, R. (2019). BİREYLERİN GELENEKSEL VE TAMAMLAYICI TIP UYGULAMALARIYLA İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİ VE BUNLARIN KULLANIMI ÜZERİNE BİR İNCELEME. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, 1(2), 64-81. https://izlik.org/JA39WA47AE

AMA

1.Koçaş M, Erdem R. BİREYLERİN GELENEKSEL VE TAMAMLAYICI TIP UYGULAMALARIYLA İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİ VE BUNLARIN KULLANIMI ÜZERİNE BİR İNCELEME. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi. 2019;1(2):64-81. https://izlik.org/JA39WA47AE

Chicago

Koçaş, Meryem, and Ramazan Erdem. 2019. “BİREYLERİN GELENEKSEL VE TAMAMLAYICI TIP UYGULAMALARIYLA İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİ VE BUNLARIN KULLANIMI ÜZERİNE BİR İNCELEME”. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi 1 (2): 64-81. https://izlik.org/JA39WA47AE.

EndNote

Koçaş M, Erdem R (December 1, 2019) BİREYLERİN GELENEKSEL VE TAMAMLAYICI TIP UYGULAMALARIYLA İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİ VE BUNLARIN KULLANIMI ÜZERİNE BİR İNCELEME. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi 1 2 64–81.

IEEE

[1]M. Koçaş and R. Erdem, “BİREYLERİN GELENEKSEL VE TAMAMLAYICI TIP UYGULAMALARIYLA İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİ VE BUNLARIN KULLANIMI ÜZERİNE BİR İNCELEME”, SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, vol. 1, no. 2, pp. 64–81, Dec. 2019, [Online]. Available: https://izlik.org/JA39WA47AE

ISNAD

Koçaş, Meryem - Erdem, Ramazan. “BİREYLERİN GELENEKSEL VE TAMAMLAYICI TIP UYGULAMALARIYLA İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİ VE BUNLARIN KULLANIMI ÜZERİNE BİR İNCELEME”. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi 1/2 (December 1, 2019): 64-81. https://izlik.org/JA39WA47AE.

JAMA

1.Koçaş M, Erdem R. BİREYLERİN GELENEKSEL VE TAMAMLAYICI TIP UYGULAMALARIYLA İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİ VE BUNLARIN KULLANIMI ÜZERİNE BİR İNCELEME. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi. 2019;1:64–81.

MLA

Koçaş, Meryem, and Ramazan Erdem. “BİREYLERİN GELENEKSEL VE TAMAMLAYICI TIP UYGULAMALARIYLA İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİ VE BUNLARIN KULLANIMI ÜZERİNE BİR İNCELEME”. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, vol. 1, no. 2, Dec. 2019, pp. 64-81, https://izlik.org/JA39WA47AE.

Vancouver

1.Meryem Koçaş, Ramazan Erdem. BİREYLERİN GELENEKSEL VE TAMAMLAYICI TIP UYGULAMALARIYLA İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİ VE BUNLARIN KULLANIMI ÜZERİNE BİR İNCELEME. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi [Internet]. 2019 Dec. 1;1(2):64-81. Available from: https://izlik.org/JA39WA47AE