Matematik Öğretiminde STEM Yaklaşımlarının Uygulanabilirliği: Trigonometri Örneği

Fatmanur Tortop; Ahmet Şükrü Özdemir

Matematik Öğretiminde STEM Yaklaşımlarının Uygulanabilirliği: Trigonometri Örneği

Öz

Eğitimde son yıllarda öğrenci merkezli öğretim yaklaşımları benimsendiğinden öğrencilerin yenilikçi ve yaratıcı problemleri farklı yaklaşımlarla çözümlemede STEM etkinliklerinin temel oluşturabileceği belirtilmektedir. Bu çalışmada günlük yaşamla ilişkilendirilerek hazırlanan STEM etkinliğiyle (Trig nehri) öğrencilerin trigonometrik fonksiyonları anlamlı öğrenerek problemleri çözebilme becerilerini incelemek amaçlanmıştır. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması olarak yapılmıştır. Katılımcılar, 9. sınıf düzeyinde 6 öğrenciden oluşmaktadır. Etkinlik 90 dakikada sınıf ortamında uygulanmıştır. Nehir modeli oluşturularak (Trig nehri) ‘nehir genişliğini trigonometrik fonksiyonları kullanarak nasıl ölçersiniz?’ sorusuna cevap aranmıştır. Bu kapsamda öğrenciler iki öğrenci masasını nehir modeli olarak konumlandırıp trigonometrik fonksiyonları kullanarak nehir modeli genişlik ölçümlerini yapmışlardır. Verileri, etkinlikteki gözlem notları, öğrenci soru-cevap görüşmeleri ve etkinlik kağıtları oluşturmaktadır. Çalışma sonucunda, birinci grup trigonometrik fonksiyonlardan tanjantı kullanarak açı ölçümlerini doğru hesaplayıp nehir modeli genişlik ölçümünün gerçek değerine ulaşmışlar, diğer iki grup ise teorik bilgilerindeki eksiklik ve uygulamada zorlanmalarından dolayı gerçek değere daha uzak hesaplama yapmışlardır. Öğrencilerin problemleri günlük yaşamla ilişkilendirerek çözme ve 21. yüzyıl becerilerine yönelik hazırlanan STEM etkinliğiyle trigonometrik fonksiyonları yaparak yaşayarak ve iş birlikli öğrenme ile teorik bilgilerini uygulamaya dönüştürerek anlamlı öğrenmeye çalıştıkları görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin etkinliğe yönelik görüşleri çerçevesinde matematiğe karşı ilgi ve motivasyonlarında olumlu yönde değişiklikler gözlemlenmiştir. Bu bağlamda, STEM yaklaşımlarının matematik öğretiminde uygulanabilirliğine yönelik farkındalığın artırılması önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akaygün, S., & Aslan Tutak, F. (2017). Fen bilimleri öğretiminde yeni yaklaşımlar. FETEMM Eğitim Yaklaşımı. 1. Baskı, Ed.; Ergün M; Nobel Yayınları, Ankara, s. 1- 34.
Akpınar, B. (2012). Eğitim Programları ve Öğretim. Data Yayınları, Ankara.
Altunel, M. (2018). STEM eğitimi ve Türkiye: fırsatlar ve riskler. Seta Perspektif, 207(1), 7.
Armutcu, Y. (2021). STEM Yaklaşımına Dayalı Matematiksel Modelleme Etkinliklerinin Ortaokul Öğrencilerinin Matematiksel Modelleme Becerilerine ve Matematik Okuryazarlığına Etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Çukurova Üniversitesi.
Aydın, E., & Derin, G. (2018). STEM ve matematik eğitimi. Merhaba STEM: Yenilikçi bir öğretim yaklaşımı, 27-38.
Baldinger E.E., Staats S., Covington Clarkson L.M., Gullickson E.C., Norman F., & Akoto, B. (2020) A Review of Conceptions of Secondary Mathematics in Integrated STEM Education: Returning Voice to the Silent M. In: Anderson J., Li Y. (eds) Integrated Approaches to STEM Education. Advances in STEM Education. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-52229-2_5
Bayburt, B., & Eğin, F. (2021). Teknoloji ve Sanayideki Gelişmelerin Yansıması Olarak Eğitim 4.0. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 16(2), 137-154.
Bender, W. N. (2015). Differentiating instruction for students, (Ed.) Thousand Oaks, CA: Corwin Press.

Breiner, J., Harkness, S., Johnson, C., & Koehler, C. (2012). What is STEM? A discussion about conceptions of STEM in education and partnerships. School Science and Mathematics, 112 (1), 3-11.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz. Ş., & Demirel. F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
Bybee, R.W. (2013). The Case for STEM Education: Challenges and Opportunities. National Science Teachers Association. NSTA Press, Arlington, Virginia.
Cengiz, B. (2024). STEM kapsamında yapılan bir uygulamanın öğrencilerin matematik başarı düzeyleri ve tutumlarına etkisinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi.
Ceylan, Ö. (2019). STEM Odaklı Matematik Uygulamalarının 11. Sınıf Öğrencilerinin Matematik Tutum ve Bilgileri Üzerine Etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Creswell, J. W. (2007). Five Qualitative Approaches to Inquiry. In J. W. Creswell (Eds.), Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing among five Approaches (pp. 53- 84). Thousands Oaks: Sage Publications.
Çorlu, M.A., Adıgüzel, T., Ayar, M.C., Çorlu, M.S., & Özel, S. (2012, Haziran). Bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik (BTMM) eğitimi: disiplinler arası çalışmalar ve etkileşimler. In X. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi, Niğde.
Çorlu, M. S., Capraro, R. M., & Capraro, M. M. (2014). FeTeMM eğitimi ve alan öğretmeni eğitimine yansımaları. Introducing STEM education: Implications for educating our teachers in the age of innovation. Education and Science, 39(171), 74-85.
Dorie, B. L., Cardella, M., & Svarovsky, G. N. (2014). Capturing the design thinking of young children interacting with a parent.
Dugger, W.E. (2010). Evolution of STEM in the united states. In Paper presented at the 6th Biennial International Conference on Technology Education Research, Gold Coast, Queensland, Australia.
English, L. D., & King, D. T. (2015). STEM learning through engineering design: Fourth-grade students’ investigations in aerospace. International Journal of STEM Education, 2(1), 14.
English, L. D. (2016a). STEM education K-12: Perspectives on integration. International Journal of STEM Education, 3(3), 1–8.
English, L. D. (2016b). Advancing mathematics education research within a STEM environment. In K. Makar, S. Dole, J. Visnovska, M. Goos, A. Bennison, & K. Fry (Eds.), Research in mathematics education in Australasia 2012–2015 (pp. 353–371). Singapore: Springer.
Ernest, P. (2002). Empowerment in mathematics education. Philosophy of Mathematics Education Journal, 15(1), 1–16.
Eroğlu, S., & Bektaş, O. (2016). STEM Eğitimi Almış Fen Bilimleri Öğretmenlerinin STEM Temelli Ders Etkinlikleri Hakkındaki Görüşleri. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 4 (3), 43-67.
Eshaq, H. A. (2024). The effect of using STEM education on students’ mathematics achievement. Journal of Pedagogical Research, 8(1), 75-82. https://doi.org/10.33902/JPR.202423476
Faber, M., Unfried, A., Wiebe, E.N., Corn, J. Townsend, L.W., & Collins, T.L. (2013). Student attitudes toward stem: the development of upper elementary school and middle/high school student surveys. In Paper presented at the 120th ASEE Annual Conference ve Exposition, Atlanta, GA: US.
Fırat, H. (2025). STEM temelli matematiksel modelleme etkinliklerinin öğrencilerin matematik başarısı ve problem çözme tutumuna etkileri. Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi.
International Technology and Engineering Educators Association. (2020). Standards for technological and engineering literacy. ITEEA.
Jackson, C., Mohr-Schroeder, M. J., Bush, S. B., Maiorca, C., Roberts, T., Yost, C., & Fowler, A. (2021). Equity-oriented conceptual framework for K-12 STEM literacy. International Journal of STEM Education, 8(1), 1–16.
Kelley, T. R., & Knowles, J. G. (2016). A conceptual framework for integrated STEM education. International Journal of STEM Education, 3(1), 11.
Kennedy, T.J., & Odell, M.R.L. (2014). Engaging students in STEM education. Science Education International, 25(3): 246-258.
Knezek, G., Christensen, R., Tyler-Wood, T., & Periathiruvadi, S. (2013). Impact of environmental power monitoring activities on middle school student perceptions of STEM. Science Education International, 24 (1): 98-123.
Maass, K., & Engeln, K. (2019). Professional development on connections to the world of work in mathematics and science education. ZDM Mathematics Education.
Macun, Y. (2019). Problem temelli STEM etkinliklerinin oran-orantı ve yüzdeler konularının öğretiminde 7. sınıf öğrencilerinin matematik başarılarına, tutumlarına ve görüşlerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi (yayımlanmamış), Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, 208 s.
National Council of Teachers of Mathematics. (2014). Principles to actions.
NRC. (2012). A Framework for K12 Science Education: Practices, Cross Cutting Concepts, and Core Ideas. National Academies Press, Washington, DC.
NRC. (2014). STEM Integration in K-12 Education: Status, Prospects, and an Agenda for Research. National Academies Press, Washington, DC.
Palinscar, A. S., Collins, K. M., Marano, N. L., & Magnusson, S. J. (2000). Investigating the engagement and learning of students with learning disabilities in guided inquiry science teaching. Language, Speech, and Learning Services in Schools, 31(3), 240–251.
Pekbay, C. (2017). Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik Etkinliklerinin Ortaokul Öğrencileri Üzerindeki Etkileri. Doktora Tezi (yayımlanmamış), Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 255 s.
Reynante, B. M., Selbach-Allen, M. E., & Pimentel, D. R. (2020). Exploring the promises and perils of integrated STEM through disciplinary practices and epistemologies. Science & Education, 29(4), 785–803. https://doi.org/10.1007/ s11191-020-00121-x
Roberts, T., & Chapman, P. (2017). Authentically engaging elementary students in the designed world. Children’s Technology and Engineering, 21(4), 15–17.
Roberts, T., Jackson, C., Mohr-Schroeder, M. J., Bush, S. B., Maiorca, C., & Delaney, A. (2019). Exploring applications of school mathematics: Students’ perceptions of informal learning experiences. In S. Otten, A. G. Candela, Z. de
Araujo, C. Haines, & C. Munter (Eds.) Proceedings of the forty-first annual meeting of the North American Chapter of the International Group for the Psychology of Mathematics Education. (1515–1520). St. Louis, MO: University of Missouri.
Roehrig, G. H., Moore, T. J., Wang, H. H., & Park, M. S. (2012). Is adding the E enough? Investigating the impact of K-12 engineering standards on the implementation of STEM integration. School Science and Mathematics, 112(1), 31–44.
Shaughnessy, M. (2013). Statistical literacy and the 2013 international year of statistics. (President’s message). National Council of Teachers of Mathematics.
Singer, R. S., Nielsen, N. R., & Schweingruber, H. A. (Editors) (2012). Discipline-based education research: understanding and improving learning in undergraduate science and engineering. Washington DC: The National Academies Press.
Sümen, Ö.Ö., & Çalışıcı, H. (2016). Pre-service teachers' mind maps and opinions on STEM education implemented in an environmental literacy course. Educational Sciences: Theory and Practice, 16(2): 459-476. doi: 10.12738/estp.2016.2.0166.
Thanasegaran, G. (2009). Reliability and ValidityIssues in Research. Integration & Dissemination, 4.
Roberts, T., Maiorca, C., Jackson, C., & Mohr-Schroeder, M. (2022). Integrated STEM as Problem-Solving Practices. Investigations in Mathematics Learning, 14(1), 1–13. https://doi.org/10.1080/19477503.2021.2024721
Tillman, D., An, S., Cohen, J., Kjellstrom, W., & Boren, R. (2014). Exploring wind power: Improving mathematical thinking through digital fabrication. Journal of Educational Multimedia and Hypermedia, 23(4), 401–421.
Williams, D. (2007). The what, why, and how of contextual teaching in a mathematics classroom. The Mathematics Teacher, 100(8), 572–575.
Yavuz, S., & Coşkun, A.S. (2008). Sınıf öğretmenliği öğrencilerinin eğitimde teknoloji kullanımına ilişkin tutum ve düşünceleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34: 274-286.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yıldırım, B., & Altun, Y. (2015). STEM eğitim ve mühendislik uygulamalarının fen bilgisi laboratuar dersindeki etkilerinin incelenmesi. El-Cezeri Journal of Science and Engineering, 2(2), 28-40.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fatmanur Tortop ^*
0000-0003-1314-2983
Türkiye

Ahmet Şükrü Özdemir
0000-0001-5287-6248
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

15 Şubat 2025

Kabul Tarihi

24 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: Kongre Özel Sayısı (Ö4)

IZ

https://izlik.org/JA97EL84NB

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Tortop, F., & Özdemir, A. Ş. (2025). Matematik Öğretiminde STEM Yaklaşımlarının Uygulanabilirliği: Trigonometri Örneği. Journal of Sustainable Education Studies, Kongre Özel Sayısı (Ö4), 78-91. https://izlik.org/JA97EL84NB

AMA

1.Tortop F, Özdemir AŞ. Matematik Öğretiminde STEM Yaklaşımlarının Uygulanabilirliği: Trigonometri Örneği. JSES. 2025;(Kongre Özel Sayısı (Ö4):78-91. https://izlik.org/JA97EL84NB

Chicago

Tortop, Fatmanur, ve Ahmet Şükrü Özdemir. 2025. “Matematik Öğretiminde STEM Yaklaşımlarının Uygulanabilirliği: Trigonometri Örneği”. Journal of Sustainable Education Studies, sy Kongre Özel Sayısı (Ö4): 78-91. https://izlik.org/JA97EL84NB.

EndNote

Tortop F, Özdemir AŞ (01 Haziran 2025) Matematik Öğretiminde STEM Yaklaşımlarının Uygulanabilirliği: Trigonometri Örneği. Journal of Sustainable Education Studies Kongre Özel Sayısı (Ö4) 78–91.

IEEE

[1]F. Tortop ve A. Ş. Özdemir, “Matematik Öğretiminde STEM Yaklaşımlarının Uygulanabilirliği: Trigonometri Örneği”, JSES, sy Kongre Özel Sayısı (Ö4), ss. 78–91, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97EL84NB

ISNAD

Tortop, Fatmanur - Özdemir, Ahmet Şükrü. “Matematik Öğretiminde STEM Yaklaşımlarının Uygulanabilirliği: Trigonometri Örneği”. Journal of Sustainable Education Studies. Kongre Özel Sayısı (Ö4) (01 Haziran 2025): 78-91. https://izlik.org/JA97EL84NB.

JAMA

1.Tortop F, Özdemir AŞ. Matematik Öğretiminde STEM Yaklaşımlarının Uygulanabilirliği: Trigonometri Örneği. JSES. 2025;:78–91.

MLA

Tortop, Fatmanur, ve Ahmet Şükrü Özdemir. “Matematik Öğretiminde STEM Yaklaşımlarının Uygulanabilirliği: Trigonometri Örneği”. Journal of Sustainable Education Studies, sy Kongre Özel Sayısı (Ö4), Haziran 2025, ss. 78-91, https://izlik.org/JA97EL84NB.

Vancouver

1.Fatmanur Tortop, Ahmet Şükrü Özdemir. Matematik Öğretiminde STEM Yaklaşımlarının Uygulanabilirliği: Trigonometri Örneği. JSES [Internet]. 01 Haziran 2025;(Kongre Özel Sayısı (Ö4):78-91. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97EL84NB