Uluslararası Örgüt Olarak Güney Amerika Ortak Pazarı (MERCOSUR): Ulusüstü Yapıya Dönüşme Düzleminde Avrupa Birliği ile Mukayeseli Bir İnceleme
Abstract
Güney Amerika Ortak Pazarı (Mercado Común del Sur – MERCOSUR) Güney Amerika’da kurulmuş bölgesel nitelikli uluslararası örgütlerden biridir. Kurulduğu günden bugüne dalgalı bir gelişim süreci geçiren MERCOSUR bölgesel ölçekli ve temelde ekonomik bütünleşmeye dayanan bir uluslararası örgüt olma vasfından Avrupa Birliği (AB) gibi ulusüstü bir örgüte dönüşüm noktasında birçok farklı tartışmaya konu olmaktadır. Bu kapsamda MERCOSUR’un kurumsal yapısı, karar alma usulleri, örgüt içi uyuşmazlık çözümü ve yargı organları, üye devletlerin egemenliklerinin bir bölümünün örgüt bünyesine devri gibi konulardaki konumu MERCOSUR’un ulusüstü bir yapıya dönüşümü noktasında incelenmesi gereken hususlar olarak ön plana çıkmaktadır. Öte yandan üye devletlerin MERCOSUR bünyesindeki bütünleşme sürecine bakışı ve bu sürece destekleri MERCOSUR’un geleceği için belirleyicidir. Çalışmamız bu kapsamda MERCOSUR’un tarihsel gelişim sürecini, amaçlarını, kurumsal yapısını, MERCOSUR bünyesinde meydana getirilen normatif yapıyı, uyuşmazlık çözümü mekanizmalarını, yargısal yapıyı ve nihayetinde MERCOSUR’un ulusüstü bir yapıya dönüşüm noktasında bulunduğu durumu AB ile karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çalışmamızın sonucunda MERCOSUR’un halihazırda bölgesel nitelikli bir uluslararası örgüt olarak tanımlanabileceği ve MERCOSUR’u AB gibi ulusüstü örgütlerden ayıran birçok husus olduğu tespit etmektedir.
Keywords
MERCOSUR, Güney Amerika Ortak Pazarı, Ulusüstü örgütler, Bölgesel örgütler, Avrupa Birliği
References
- Arat, Tuğrul vd. “Avrupa Bütünleşmesi: 1957-1993 Arası”. Avrupa Birliği: Tarihçe, Teoriler, Kurumlar ve Politikalar. 55–75. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 4. Baskı., 2023.
- Atamer, Cemre Çağla. Latin Amerika’da Entegrasyon Çabaları: Avrupa Birliği İle Karşılaştırmalı Bir Analiz. Aydın: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2020.
- Başak, Cengiz. Uluslararası Örgütler. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2. Baskı., 2012.
- Bayram, M. Hanifi. Avrupa Birliği Hukuku Dersleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 6. Baskı., 2021.
- Bozkurt, Enver vd. Avrupa Birliği Hukuku. Ankara: Asil Yayın Dağıtım, 5. Baskı., 2011.
- Çeştepe, Hamza - Mıstaçoğlu, Tuğba. “Gelişmekte Olan Ülkelerde Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Ekonomik Entegrasyon: ASEAN ve MERCOSUR Örneği”. Yönetim ve Ekonomi 17/2 (2010), 93–106.
- Coffey, Peter (ed.). International Handbooks on Economic Integration MERCOSUR Latin America. New York: SPRINGER SCIENCE BUSINESS MEDIA, LLC, 1998.
- Donduran, Can. “Bölgesel Bütünleşmeye İnşacı Bir Yaklaşım: MERCOSUR’un Ortaya Çıkışı ve Düşünsel Süreçler”. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi (JEBPIR) 6/2 (2020), 249–260.
- Erkekoğlu, Hatice - Yılmaz, Burcu. “MERCOSUR Ülkelerinin AB ile Dış Ticaretinin Serbest Ticaret Andlaşması Kapsamında Değerlendirilmesi”. Pamukkale Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 45 (2021), 71–90.
- Erkiner, Hakkı Hakan - Eray, İlayda. “Uluslararası Hukuk Bakımından Bir Uluslararası Örgüt Olarak Türk Devletleri Teşkilatı”. Güvenlik Stratejileri Dergisi TDT Özel S (2022), 217–250.
