İpotekte Boş Dereceye İlerleme Sözleşmesinin Geçerliliği Bakımından Uyulması Gereken Şekil Şartı

Boş dereceye ilerleme hakkı, ipotek sözleşmesine konan bir kayıt ile tanınabileceği gibi, ipotek kurulduktan sonra taşınmaz maliki ve alt derecedeki rehinli alacaklı arasında yapılacak bir sözleşme ile de tanınabilir. Türk Medenî Kanunu m. 871/III uyarınca boş dereceye ilerleme sözleşmesinin geçerliliği resmî şekil şartına uygun olarak yapılmasına bağlıdır. Resmî senedin tapu sicil müdürlüklerince yapılmasının uygun olacağı düşünülebilirse de, Tapu Kanunu m. 26’da tapu sicil müdürü veya tapu sicil görevlileri tarafından düzenlenmesi gereken resmî senetler arasında boş dereceye ilerleme sözleşmesi sayılmamaktadır. Noterlik Kanunu m. 60/bent 2 uyarınca da ülkemizde bir kanunda resmî senet düzenleme yetkisi başka bir resmî makama verilmedikçe, yetki noterlerdedir. Öğretide Türk Borçlar Kanunu m. 13 gereğince ipotek sözleşmesinin kurulmasından sonra yapılan boş dereceye ilerleme sözleşmesinin, ipotek sözleşmesinin şekline tâbi olduğu ve resmî senedin Tapu Kanunu m. 26/I uyarınca tapu müdürlüğünde düzenlenmesi gerektiği belirtilmektedir. Buna karşılık çalışmada söz konusu ihtimalde boş dereceye ilerleme sözleşmelerine resmiyet vermesi gereken makamın noter olduğu, bununla beraber tapu memurlarının da yetkili sayılabileceği düşüncesi savunulmuştur.

The right to advance to the vacated rank, may be recognized by a record in the hypothec agreement or by an agreement to be concluded between the owner of the immovable and the pledgee in the lower rank after the hypothec is established. Pursuant to Article 871/III of the Turkish Civil Code, the validity of an advancement agreement to the vacant rank depends on its conclusion in accordance with the official form requirement. Although it is thought that it would be appropriate for the official deed to be done by the land registry directorates, the Land Registry Code according to article 26, the advancement agreement to a vacant rank is not counted among the official deeds that must be issued by the land registry director or land registry officers. Pursuant to subparagraph 2 of Article 60 of the Notary Code, unless the authority to issue official deeds in our country has been delegated to another official authority by a law, this authority belongs to the notaries. In the doctrine, it is stated that, pursuant to Article 13 of the Turkish Code of Obligations, the advancement agreement to the vacant rank made after the establishment of the hypothec agreement is subject to the form of the hypothec agreement and the official deed must be issued at the land registry office pursuant to Article 26/I of the Land Registry Code. On the other hand, the study argues that the notary is the authority that should formalize the advancement agreements to a vacant rank and that land registry officers may also be deemed authorized.