İdarenin Afet Odaklı Planlama Faaliyeti Üzerine Bir İnceleme

Afetler, çok eski tarihlerden bu yana yaşanan, ortaya çıktığı yeri hem ekonomik hem sosyal yönden etkileyen olgulardır. Gerek doğa gerek insan kaynaklı olarak ortaya çıkabilen afetlerin, gerçekleşme ihtimalleri bilinmesine rağmen zararlı sonuçlarının doğmasına engel olunamamaktadır. Fakat her ne kadar bazı afetlerin oluşumunun engellenmesi mümkün olmasa bile, bu afetlerin zararları sonuçlarının engellenmesi, idarenin afet riskini dikkate alan bir planlama ve uygulama faaliyetiyle mümkün olabilir. İdare faaliyetlerini yürütürken belli bir plan ve program dâhilinde hareket etmelidir. İhtiyaçları önceden tespit etmeli, araç ve gereçlerini temin etmeli, faaliyetin yürütülüş usulüne karar vermelidir. Coğrafi özellikleri ve jeolojik yapısıyla afet riski altında bulunan Türkiye’de planlama faaliyetinin mutlaka bu risk gözetilerek yapılması gerekmektedir. Çünkü gerekli önlemlerin alınmaması halinde, konut hakkı ve yaşam hakkı gibi temel insan haklarına aykırı sonuçlar ortaya çıkabilecektir. Ayrıca planlamada sadece fiziksel ihtiyaçlar değil, vatandaşların ekonomik ve sosyal ihtiyaçları da göz önüne alınmalı, bütüncül bir yaklaşımla hareket edilmelidir. Planlama konusunda idari teşkilat içerisinde yetkiler merkezi ve mahalli idareler arasında görev konularına göre paylaştırılmıştır. Her idarenin görev alanı içerisinde, afet konusundaki ihtiyacı tespit edip planlaması ve plana uygun uygulama yapması gerekmektedir. Planlama faaliyetini yürüten idarelerin afet planlamasını teorik olarak mükemmel bir şekilde tasarlamaları yeterli değildir. Olası afetlere yönelik tüm risklerin ve alınacak tedbirlerin tespit edilmiş ve planlamada belirlenmiş olması, uygulamada bu plana aykırı uygulamaların engellenmemesi halinde hiçbir önem arz etmeyecektir. Dolayısıyla idarenin evrak üretimine verilen önemin çok daha fazlasını, üretilen planlama evrakına uyulup uyulmadığının düzenli aralıklarla denetlenmesi aşamasına yöneltmesi halinde, afet planlaması amacına ulaşacak ve afet riski yönetilebilir hale gelecektir.

Disasters are phenomena that have been experienced since ancient times and affect the place where they occur both economically and socially. Although the probability of disasters occurring, whether natural or human-induced, is known, it is not possible to prevent their harmful consequences. However, even though it is not possible to prevent the occurrence of some disasters, preventing their harmful consequences can be possible through planning and implementation activities that take disaster risk into account. While carrying out its activities, the administration must act within a certain plan and program and must identify the needs in advance, provide the tools and equipment, and decide on the method of carrying out the activity. Planning activities in Turkey, which is at risk of disaster due to its geographical features and geological structure, must be carried out by taking this risk into consideration. Because if the necessary precautions are not taken, consequences that are contrary to fundamental human rights such as the right to housing and the right to life may arise. In addition, not only physical needs but also the economic and social needs of citizens should be taken into consideration in planning and a holistic approach should be taken. Within the administrative organization, powers regarding planning are distributed between central and local governments according to their duties. Each administration must identify the need for disaster planning within its area of responsibility, plan accordingly, and implement the plan accordingly. It is not enough for the administrations carrying out the planning activities to design disaster planning perfectly in theory. The fact that all risks and precautions to be taken for possible disasters have been identified and specified in the planning will be of no importance if practices contrary to this plan are not prevented in practice. Therefore, if the administration directs much more of the importance given to document production to the phase of regularly checking whether the produced planning documents are being followed, disaster planning will achieve its purpose and disaster risk will become manageable.