TATAR ŞARKİYATÇI AGAFANGEL EFİMOVİÇ KRİMSKİY: LÜBNAN’DAN MEKTUPLAR (1896-1898)

Bu çalışmada, Kırım Türkü olan Rus Şarkiyatçı A. F. Krimskiy’nin (1871-1842) “Pis’ma iz Livana (1896-1898)”, Lübnan’dan Mektuplar (1896-1898) isimli çalışması Weberci yorumlayıcı yaklaşım çerçevesinde tanıtılıp açıklanacaktır. Kitap, Ukraynalı oryantalist ve yazar A. E. Krimskiy’nin 19. yüzyılın sonlarında Lübnan’daki yaşamı, yaşam biçimini ve toplumsal düşünce durumunu anlatan mektuplarından oluşan bir yayındır. Mektuplara I. M. Smilyanskaya ve N. P. Vizier tarafından derlenen yorumlar eşlik etmektedir. Bu kitabın amacı yalnızca okuyuculara Krimskiy’nin Lübnan mektuplarını tanıtmak değil, aynı zamanda bilim adamının el yazısıyla yazılmış mirası arasında saklanan şimdiye kadar bilinmeyen etnografik ve folklor kayıtlarını bilimsel dolaşıma sokmak ve Lübnan hakkındaki fikirleri genişletmektir. Kitaba Krimskiy’nin Oryantalist yaratıcılığı üzerine bir deneme yazısı da eklenmiştir. Agafangel Efimoviç Krimskiy, şarkiyat tarihçisi, yazar, çevirmen, oryantalist İslam âlimi, Türkolog, Arap-İran araştırmacısı, Semitolog, olup Hetman P. P. Skoropadsky yönetimindeki Kırım-Ukrayna Bilimler Akademisi’nin kurucularından biridir. Agafangel Krimskiy 60’a yakın dil (ekseriyette şark dilleri) bilmekteydi. Dil öğrenimine karşı doğal olağan üstü bir yeteneği vardı. O, Arap memleketleri, İran, Türkiye ve başka ülkelerin tarihi ve medeniyetlerine dair bir dizi işlerin müellifidir. Bundan başka filoloji-Sami dilleri uzmanlığı ve İslam cihetinden de birçok çalışması vardır. (Örneğin; Müslümanlığın Tarihi, Araplar ve Arap Edebiyatı’nın Tarihi, Acemistan ve Onun Yazıcılığının Tarihi, Türkiye ve Onun Yazıcılığının Tarihi, Kur’an Üzerine Dersler, İran Tarihi, Edebiyatı ve Derviş Teosofisi, Yeni Arap Edebiyatının Tarihi, Kırım Tatarlarının Edebiyatı, Nizami ve Çağdaşları vb. dışında yüze yakın bir sayıda makalesi vardır.