İNFORMEL SANAT ÖZELLİKLERİ BAĞLAMINDA NEJAD MELİH DEVRİM ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

Bu araştırmanın amacı, Umberto Eco'nun Açık Yapıt (Opera Aperta) adlı çalışmasında dikkat çekilen informel sanat özellikleri çerçevesinde Türk resim sanatının önde gelen isimlerinden Nejad Melih Devrim'in sanat anlayışını değerlendirmektir. Figüratif tasvirden uzaklaşma ve bu duruma bağlı olarak eserin izleyici üzerinde bıraktığı açık yorum alanları Eco tarafından informel sanatın belirgin nitelikleri olarak tasvir edilmektedir. Bu anlamda soyut sanat ile anlamdaşlaşan informel sanatın, figüratif sanat geleneğinin karşısında konumlanmayı ve algısal açıdan izleyiciye geniş yorum olanakları sunmayı mümkün kıldığı görülmektedir. Bu çerçevede Türk resim sanatında soyut sanatın ilk örneklerini icra etmesi ve soyut sanatın Türkiye'deki gelişimine sunduğu katkılar açısından Nejad Melih Devrim'in sanat anlayışını Eco'nun informel sanat özellikleri çerçevesinde incelemenin önem teşkil ettiği düşünülmüştür. Araştırmada Nejad Melih Devrim'in sanat anlayışını temsil eden resimler üzerine gerçekleştirilen incelemeler sonucunda, sanatçının resimlerinin izleyiciye geniş bir yorum alanı sunduğu ve bu duruma bağlı olarak Türk resim sanatında açık yapıt özellikleri gösteren ilk örneklerden biri olma özelliği gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Sanatçının eserlerinde gözlemlenen non-figüratif plastik etkilerin (renk, leke, doku, hareket, ahenk vb.) izleyicinin görme biçimi ve sanatsal deneyimleriyle anlam bulan özgün okumalara olanak sunduğu anlaşılmıştır. Araştırma sonuçlarından hareketle araştırmanın son bölümünde ise Nejad Melih Devrim'in eserlerine yönelik gelecekte yapılacak araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Nejad Melih Devrim
• İnformel sanat
• Soyut sanat
• Türk resim sanatı
• Açık yapıt

AN EXAMINATION OF NEJAD MELİH DEVRİM IN THE CONTEXT OF INFORMAL ART FEATURES

Öz

This research aims to evaluate the artistic understanding of Nejad Melih Devrim, one of the leading names in Turkish painting, within the framework of the informal art features noted in Umberto Eco's The Open Work (Opera Aperta). The deviation from the figurative depiction and the open interpretation areas that the work leaves on the audience depending on this situation are depicted by the Eco as the distinctive qualities of informal art. In this sense, it is seen that informal art, which becomes synonymous with abstract art, makes it possible to be positioned against the gurative art tradition and to offer wide interpretation opportunities to the audience from a perceptual point of view. In this context, it was thought that it was important to examine Nejad Melih Devrim's understanding of art within the framework of the informal art features of Eco in terms of performing the first examples of abstract art in Turkish painting and its contribution to the development of abstract art in Turkey. As a result of the examinations carried out on the paintings representing the artistic understanding of Nejad Melih Devrim in the research, it was concluded that the artist's paintings presented a wide interpretation area to the audience, and accordingly, it was one of the first examples showing open work features in Turkish painting art. It has been understood that the non-gurative plastic effects (color, stain, texture, movement, harmony, etc.) observed in the artist's works enable original readings that find meaning in the audience's vision and artistic experiences. Based on the results of the research, suggestions were made for future research on the works of Nejad Melih Devrim in the last part of the research.

Anahtar Kelimeler

• Nejad Melih Devrim
• İnformal art
• Abstract art
• Turkish painting art
• The open work