TAGUCHI METODU KULLANILARAK SÜLFÜRİK ASİT ORTAMINDA LATERİTİK CEVHERDEN NİKEL ÇÖZÜNMESİNİN İNCELENMESİ
Abstract
Bu çalışmada, lateritik cevherden sülfürik asitli ortamda nikelin farklı koşullarda çözündürülmesi araştırılmıştır. Deney parametreleri olarak; süre, karıştırma hızı, sıcaklık, sülfürik asit derişimi ve tane boyutu seçilmiştir. Ortogonal dizi (OD) deneysel tasarım planı L16 olarak belirlenmiştir. Bu deneysel tasarım ile farklı şartlarda 16 adet liç deneyi gerçekleştirilmiştir. Sonuçlardan elde edilen metal çözünme verimleri (MÇV) göz önüne alınarak, her test koşulunun sinyal/gürültü (S/G) oranları hesaplanarak anlamlılık analizleri (ANOM) ve optimizasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Optimizasyon çalışmaları sonucunda en yüksek MÇV’nin ve S/G oranının Test 10’da elde edildiği görülmüş ve doğrulama deneyi ile karşılaştırılmıştır. Optimizasyon şartlarında yapılan liç testleri sonucunda (S/G) oranının 38,97 ve metal çözünme veriminin (MÇV) ortalama %88,97 olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, deney sonuçlarına varyans analizi (ANOVA) uygulanmış ve her faktörün nikel çözündürülmesine olan katkısı belirlenmiştir.
Keywords
References
- Abali, Y., Bayca, S. U., Arisoy, K. and Vaizogullar, A.I., 2011, Optimization of dolomite ore leaching in hydrochloric acid solutions, Physicochem. Probl. Miner. Process., 46, 253–262.
- Abali, Y., Copur, M. and Yavuz, M., 2006, Determination of the optimum conditions for dissolution of magnesite with H2SO4 solutions, Ind. J. of Chem. Technol., 13, 391–397.
- Agacayak, T. and Zedef, V., 2012, Dissolution kinetics of a lateritic nickel ore in sulphuric acid medium, Acta Montanistica Slovaca, 17 (1), 33–41.
- Asl, M.S., Kakroudi, M. G., Golestani-Fard, F. and Nasiri H., 2015, A Taguchi approach to the influence of hot pressing parameters and SiC content on the sinterability of ZrB2-based composites, Int. J. of Refract. Met. and Hard Mater., 51, 81–90. Ata, O. N., Colak, S., Ekinci, Z. and Çopur, M., 2001, Determination of the optimum conditions for leaching of malachite ore in H2SO4 solutions, Chem. Eng. Technol., 24 (4), 409–413.
- Atil, H. and Unver, Y., 2000, A different approach of experimental design: Taguchi Method, Pakistan J. of Bio. Sci., 3 (9), 1538–1540.
- Babaei-Dehkordi, A., Moghaddam, J. and Mostafaei, A., 2013, An optimization study on the leaching of zinc cathode melting furnace slag in ammonium chloride by Taguchi design and synthesis of ZnO nanorods via precipitation methods, Mater. Res. Bull., 48, 4235–4247.
- Bese, A. V., Borulu, N., Copur, M., Colak, S. and Ata, O. N., 2010, Optimization of dissolution of metals from Waelz sintering waste (WSW) by hydrochloric acid solutions, Chem. Eng. J., 162, 718–722.
- Copur, M., 2002, An optimization study of dissolution of Zn and Cu in ZnS concentrate with HNO3 solutions, Chem. Biochem. Eng. Q., 16 (4), 191–197.
- Dalvi, A. D., Bacon, W. and Osborne, R. C., 2004, The past and the future of nickel laterites. PDAC 2004 International Conference Trade Show and Investors Exchange, Toronto.
- Deepatana, A., Tang, J. A. and Valix, M., 2006, Comparative study of chelating ion exchange resins for metal recovery from bioleaching of nickel laterite ores, Miner. Eng. 19, 1280–1289.