Dijital Çağda Kimlik İnşası: Üniversite Öğrencilerinin Online Kimlikleri Üzerine Bir Araştırma

Mehmet Salih Ökten

doi:10.18490/sosars.1575239

Dijital Çağda Kimlik İnşası: Üniversite Öğrencilerinin Online Kimlikleri Üzerine Bir Araştırma

Öz

Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanım amaçlarını ve bu kullanımın kimlik inşası üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Türkiye genelindeki çeşitli üniversitelerde eğitim- öğretim gören 525 öğrenciye tabakalı örnekleme yöntemiyle çevrimiçi (online) anket uygulanmıştır. Anket, katılımcıların sosyo-demografik bilgilerini, “Sosyal Medya Kullanım Amaçları Ölçeği”ni ve “Sosyal Medyada Kimlik İnşası Ölçeği”ni içermektedir. Bulgular, katılımcıların sosyal medyayı yalnızca bir iletişim aracı olarak değil, aynı zamanda kişisel gelişim, kimlik inşası ve toplumsal etkileşim için de kullandıklarını göstermektedir. Ayrıca, sosyal medya kullanımının bireylerin kimlik inşası süreçlerine önemli bir katkı sağladığı tespit edilmiştir. Araştırmada, cinsiyet, yaş ve çalışma durumu gibi sosyo- demografik faktörlerin sosyal medya kullanım alışkanlıkları ve kimlik inşa süreçleri üzerindeki etkisi de incelenmiştir. Kadın katılımcıların, erkeklere kıyasla daha fazla gizlilik ve güvenlik kaygısı taşıdığı; erkeklerin ise daha çok içerik üretimi ve sosyal etkileşimde yer aldığı gözlemlenmiştir. Sık sosyal medya kullanımının, “Kişisel Gelişim ve Kendini İfade Etme Kimlik Düzeyi”ni artırdığı bulgusu da dikkat çekmektedir. Sonuç olarak, sosyal medya platformlarının bireylerin kimlik inşası üzerinde büyük bir etkisi olduğu ve bu platformların özellikle gençler arasında kimlik oluşturma süreçlerine katkı sağladığı görülmektedir. Gelecekteki araştırmalarda, farklı kültürel bağlamlarda sosyal medyanın kimlik inşası üzerindeki rolünün daha detaylı incelenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aldemir, M. (2024). We are social: Digital 2024 Türkiye. LinkedIn. Erişim: 04.05 2024, https://tr.linkedin.com/pulse/we-social-digital-2024-t%C3%BCrkiye-mustafa-aldemir-d25tf American Psychological Association. (2018). Identity. In APA dictionary of psychology. https://dictionary.apa.org/identity
Bauman, Z. (2019). Kimlik (M. Hazır, Çev.). Ankara: Heretik Yayınları.
Boyd, D. M., & Ellison, N. B. (2007). Social network sites: Definition, history, and scholarship. Journal of Computer-Mediated Communication, 13(1), 210–230. https://doi.org/10.1111/j.1083-6101.2007.00393.x
DataReportal. (2024a). Digital 2024: Global overview report. Retrieved April 20, 2024, from https://datareportal.com/reports/digital-2024-global-overview-report?utm_source=DataReportal&utm_medium=Country_Article_Hyperlink&utm_campaign=Digital_2024&utm_term=Turkey&utm_content=Global_Overview_Link
DataReportal. (2024b). Digital 2024: Turkey. Retrieved April 20, 2024, from https://datareportal.com/reports/digital-2024-turkey
Davis, K., & Weinstein, E. (2017). Identity development in the digital age: An Eriksonian perspective. In M. F. Wright (Ed.), Identity, sexuality, and relationships among emerging adults in the digital age (pp. 1-17). Hershey, PA: IGI Global.
Durante, M. (2011). The online construction of personal identity through trust and privacy. Information, 2(4), 594-620.
Ellison, N. B., Steinfield, C., & Lampe, C. (2007). The benefits of Facebook “friends:” Social capital and college students’ use of online social network sites. Journal of Computer‐Mediated Communication, 12(4), 1143-1168. Erdem, S. (2020). Yapısal sembolik etkileşimcilik ve kimlik teorisi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 12(1), 50-65. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sobiadsbd/issue/52768/692663

Fogel, J., & Nehmad, E. (2009). Internet social network communities: Risk taking, trust, and privacy concerns. Computers in Human Behavior, 25(1), 153-160.
Goffman, E. (2016). Günlük yaşamda benliğin sunumu (B. Cezar, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
Hoy, M. G., & Milne, G. (2010). Gender differences in privacy-related measures for young adult Facebook users. Journal of Interactive Advertising, 10(2), 28-45.
Kramer, N. C., & Winter, S. (2008). Impression management 2.0. The relationship of self-esteem, extraversion, self-efficacy, and self-presentation within social network sites. Journal of Media Psychology, 20(3), 106-116.
Lin, X., Featherman, M., & Sarker, S. (2017). Understanding factors affecting users’ social networking site continuance: A gender difference perspective. Information & Management, 54(3), 383-395.
Manago, A. M. (2015). Identity development in the digital age: The case of social networking sites. In K. C. McLean, & M. Syed (Eds.), The Oxford handbook of identity development (pp. 508-526). Oxford: Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199936564.013.031
Markus, H., & Nurius, P. (1986). Possible selves. American Psychologist, 41(9), 954–969.
Ökten, M. S. (2023). Sosyal medya kullanım amaçları ölçeği: Üniversite öğrencileri üzerinde bir validasyon çalışması. Mavi Atlas, 11(2), 238-254. https://doi.org/10.18795/gumusmaviatlas.1325896
Ökten, M. S. (2024). Üniversite öğrencilerinin sosyal medyada kimlik inşasına yönelik ölçek geliştirme çalışması. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 7(2), 93-101. https://doi.org/10.32329/uad.1465536
Özdemir Çakır, H. Ö. (2018). Yükseköğretimde facebook kullanımı ve bağlam çöküşü: üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma. Uluslararası Halkla İlişkiler ve Reklam Çalışmaları Dergisi, 1(1), 29-40.
Özdemir, B., & Yıldırım, G. (2019). Dijitalleşen iletişim ortamlarında kimlik inşası ve benlik sunumu: İletişim fakültesi öğrencileri üzerine bir araştırma. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 3(3), 178-191.
Özdemir, Z. (2015). Sosyal medyada kimlik inşasında yeni akım: özçekim kullanımı. Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 2(1), 112-131.
Thomas, L., Briggs, P., Kerrigan, F., & Hart, A. (2018). Exploring digital remediation in support of personal reflection. International Journal of Human-Computer Studies, 110, 53-62. https://doi.org/10.1016/j.ijhcs.2017.10.002
Tosun, Ü., & Akıncı, F. N. (2016). Sosyal ağ kullanan bireylerin benlik sunumu stratejilerinin incelenmesi. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 8(32), 27-60. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iaud/issue/40593/487907
Tuğtekin, E. B., & Dursun, Ö. Ö. (2020). Sosyal ağ kullanıcılarının sanal kimlik profillerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 10(2), 427-464.
Tuğtekin, E. B., & Dursun, Ö. Ö. (2021). Sosyal ağlarda sanal kimlik kullanımının incelenmesi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 146-160. https://doi.org/10.47998/ikad.900821
TÜİK. (2022). Hanehalkı bilişim teknolojileri (bt) kullanım araştırması. Erişim: 14.04 2023, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-(BT)-Kullanim-Arastirmasi-2022-45587
Türk Dil Kurumu. (2023). Sözlük. Erişim: 4.11.2023, https://sozluk.gov.tr/
Yılmaz, H. (2007). Örneklem büyüklüğünün saptanması ve istatistiksel testler. Retrieved from https://www.tavsiyeediyorum.com/makale_298.htm
YÖK. (2022). 2021-2022 öğretim yılı yükseköğretim istatistikleri. Erişim: 14.04 2023, https://istatistik.yok.gov.tr/
Zhao, S., Grasmuck, S., & Martin, J. (2008). Identity construction on Facebook: Digital empowerment in anchored relationships. Computers in Human Behavior, 24, 1816–1836. https://www.tiktok.com/@afranurshn/video/7143597327230520578 (Erişim: 10.05.202

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilim ve Teknoloji Sosyolojisi ve Sosyal Bilimler, Kültür Sosyolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehmet Salih Ökten ^*
0000-0002-0444-4595
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Ekim 2024

Gönderilme Tarihi

3 Ağustos 2024

Kabul Tarihi

7 Ekim 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 27 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.18490/sosars.1575239

IZ

https://izlik.org/JA55CH63AR

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Ökten, M. S. (2024). Dijital Çağda Kimlik İnşası: Üniversite Öğrencilerinin Online Kimlikleri Üzerine Bir Araştırma. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 27(2), 1-30. https://doi.org/10.18490/sosars.1575239

AMA

1.Ökten MS. Dijital Çağda Kimlik İnşası: Üniversite Öğrencilerinin Online Kimlikleri Üzerine Bir Araştırma. SAD / JSR. 2024;27(2):1-30. doi:10.18490/sosars.1575239

Chicago

Ökten, Mehmet Salih. 2024. “Dijital Çağda Kimlik İnşası: Üniversite Öğrencilerinin Online Kimlikleri Üzerine Bir Araştırma”. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi 27 (2): 1-30. https://doi.org/10.18490/sosars.1575239.

EndNote

Ökten MS (01 Ekim 2024) Dijital Çağda Kimlik İnşası: Üniversite Öğrencilerinin Online Kimlikleri Üzerine Bir Araştırma. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi 27 2 1–30.

IEEE

[1]M. S. Ökten, “Dijital Çağda Kimlik İnşası: Üniversite Öğrencilerinin Online Kimlikleri Üzerine Bir Araştırma”, SAD / JSR, c. 27, sy 2, ss. 1–30, Eki. 2024, doi: 10.18490/sosars.1575239.

ISNAD

Ökten, Mehmet Salih. “Dijital Çağda Kimlik İnşası: Üniversite Öğrencilerinin Online Kimlikleri Üzerine Bir Araştırma”. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi 27/2 (01 Ekim 2024): 1-30. https://doi.org/10.18490/sosars.1575239.

JAMA

1.Ökten MS. Dijital Çağda Kimlik İnşası: Üniversite Öğrencilerinin Online Kimlikleri Üzerine Bir Araştırma. SAD / JSR. 2024;27:1–30.

MLA

Ökten, Mehmet Salih. “Dijital Çağda Kimlik İnşası: Üniversite Öğrencilerinin Online Kimlikleri Üzerine Bir Araştırma”. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, c. 27, sy 2, Ekim 2024, ss. 1-30, doi:10.18490/sosars.1575239.

Vancouver

1.Mehmet Salih Ökten. Dijital Çağda Kimlik İnşası: Üniversite Öğrencilerinin Online Kimlikleri Üzerine Bir Araştırma. SAD / JSR. 01 Ekim 2024;27(2):1-30. doi:10.18490/sosars.1575239

Dijital Çağda Kimlik İnşası: Üniversite Öğrencilerinin Online Kimlikleri Üzerine Bir Araştırma

Dijital Çağda Kimlik İnşası: Üniversite Öğrencilerinin Online Kimlikleri Üzerine Bir Araştırma

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Performing The Self Online: University Students’ Identity Construction on Social Media

Kutsaldan Ekrana: Selfie Pratiği Üzerinden Manevi Mekânın Dijital Temsili

Dijital Kalabalık, Sosyal Yalnızlık: Aile İçi İletişim ve Yalnızlık Üzerine Sosyolojik Bir Değerlendirme