Review

TİYATRO SOSYOLOJİSİ YOLUYLA YÜZYILLAR ARASI KÖPRÜLER KURMAK: T. S. ELIOT’IN KATEDRALDE CİNAYET OYUNUNDA KAMUSAL ŞİDDETİN SHAKESPEARE TİYATROSU ÜZERİNDEN TAHLİLİ

Number: 44 November 29, 2022
EN TR

TİYATRO SOSYOLOJİSİ YOLUYLA YÜZYILLAR ARASI KÖPRÜLER KURMAK: T. S. ELIOT’IN KATEDRALDE CİNAYET OYUNUNDA KAMUSAL ŞİDDETİN SHAKESPEARE TİYATROSU ÜZERİNDEN TAHLİLİ

Abstract

Başlangıcından itibaren Batı yazınının ana temalarından olan şiddet, tiyatronun da önemli bir parçası olarak sahnelenmiş ve oyunlar, insanın özündeki şiddete bir ayna tutma görevi üstlenmiştir. Elizabeth Çağı tiyatrosunda görüldüğü gibi şiddetin pek çok hikâyeyi biçimlendirdiği gözlemlenmiştir. Kamusal şiddetin tiyatroda artan bir şekilde sahnelenmesinin, yansıtılmasının ve eleştirilmesinin temelinde Batı toplumlarındaki bireycilik ve aydınlanma hareketinin yüzyıllar boyunca gelişmesi fakat bununla ters orantılı olarak kamusal düzenin, uyguladığı şiddet seviyesini artırması vardır. Bu orantının, Batı medeniyetinin bir uzantısı fakat benimsediği disiplinler ve kültürel dokusu bağlamında ortaya çıkan farklılaşmalar neticesinde özellikle Anglo-Amerikan kültürde görülmesi, Anglo-Amerikan tiyatro sahnesini de diğer ulusların şiddeti yansıtış biçiminden farklılaştırır. Bu nedenle; bu çalışmada modern Amerikan tiyatrosunda kamusal şiddetin birey üzerindeki etkisini, oyunlarının metinlerine taşıyan, otorite ve kamusal şiddetin çeşitli şekillerini ve boyutlarını tartışan T. S. Eliot mercek altına alınacaktır. Bu nedenle, bu çalışma kapsamında, Eliot’ın Katedralde Cinayet (1935) oyununda -oyunun Shakespeare tiyatrosu ile arasındaki benzerliği bağlamında tartışılması koşuluyla- “kamusal şiddet”in birey üzerindeki yansımasının incelenmesi ve tartışılması amaçlanmaktadır. Metedolojisini de kamusal şiddetin birey üzerindeki etkisi sosyolojik ve psikolojik açılımları da gündeme getirdiği için, Yeni Tarihçilik ve Psikoanalitik kuramların ışığında oyunun yakından betimsel incelenmesi ve çözümlenmesi oluşturacaktır. Bu çalışmanın ana referansı olarak tasarlanan Katedralde Cinayet oyununun; yazıldığı dönemin ruhunu ne derece yansıttığı ve bu unsurlardan temellenen kamusal şiddetin bireyin bilincine ve psikolojisine olan etkisini nasıl ele aldığı, tarihsel art alanlarıyla paralel olarak ele alınacaktır. Dolayısıyla, kamusal şiddeti en iyi yansıtan yazarlardan birisi olarak Eliot’ın yukarıda adı geçen eserinin okuyucuya, bu olgunun açılımı, nedenleri ve sonuçları bağlamında şiddetin Amerikan tiyatrosundaki yerini aktarabileceği umulmaktadır.

Keywords

References

  1. Arendt, Hannah. (2006). Şiddet üzerine. (B. Peker, Çev.). İstanbul: İletişim Yay.
  2. Eliot, T. S. (1952). Complete poems and plays: 1909–1950. USA: Houghton Mifflin Harcourt.
  3. Eliot, T. S. (1984). Gelenek ve bireysel yeti.” (A. Özgüven Çev.). Ege Batı Dilleri ve Edebiyatı Dergisi. Sayı 2, s. 125–131.
  4. Eliot, T. S. (1984). Katedralde cinayet. (T. Akman, Çev.). İstanbul: Binbirdirek Yay.
  5. Eliot, T. S. (1997). The sacred wood: Essays on poetry and criticism. UK: Faber and Faber.
  6. Eliot, T. S. (1986). The use of poetry and the use of criticism. USA: Harvard University Press.
  7. Fiske, J. (1989). Understanding popular culture. UK: Routledge.
  8. Foucault, M. (2006). Hapishanenin doğuşu. (M. A. Kılıçbay, Çev.). Ankara: İmge Kitabevi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Cultural Studies

Journal Section

Review

Publication Date

November 29, 2022

Submission Date

September 19, 2022

Acceptance Date

October 20, 2022

Published in Issue

Year 2022 Number: 44

APA
Alkan, E. (2022). TİYATRO SOSYOLOJİSİ YOLUYLA YÜZYILLAR ARASI KÖPRÜLER KURMAK: T. S. ELIOT’IN KATEDRALDE CİNAYET OYUNUNDA KAMUSAL ŞİDDETİN SHAKESPEARE TİYATROSU ÜZERİNDEN TAHLİLİ. Sosyoloji Dergisi, 44, 359-388. https://izlik.org/JA95GP25ZC
AMA
1.Alkan E. TİYATRO SOSYOLOJİSİ YOLUYLA YÜZYILLAR ARASI KÖPRÜLER KURMAK: T. S. ELIOT’IN KATEDRALDE CİNAYET OYUNUNDA KAMUSAL ŞİDDETİN SHAKESPEARE TİYATROSU ÜZERİNDEN TAHLİLİ. JOS. 2022;(44):359-388. https://izlik.org/JA95GP25ZC
Chicago
Alkan, Eren. 2022. “TİYATRO SOSYOLOJİSİ YOLUYLA YÜZYILLAR ARASI KÖPRÜLER KURMAK: T. S. ELIOT’IN KATEDRALDE CİNAYET OYUNUNDA KAMUSAL ŞİDDETİN SHAKESPEARE TİYATROSU ÜZERİNDEN TAHLİLİ”. Sosyoloji Dergisi, nos. 44: 359-88. https://izlik.org/JA95GP25ZC.
EndNote
Alkan E (November 1, 2022) TİYATRO SOSYOLOJİSİ YOLUYLA YÜZYILLAR ARASI KÖPRÜLER KURMAK: T. S. ELIOT’IN KATEDRALDE CİNAYET OYUNUNDA KAMUSAL ŞİDDETİN SHAKESPEARE TİYATROSU ÜZERİNDEN TAHLİLİ. Sosyoloji Dergisi 44 359–388.
IEEE
[1]E. Alkan, “TİYATRO SOSYOLOJİSİ YOLUYLA YÜZYILLAR ARASI KÖPRÜLER KURMAK: T. S. ELIOT’IN KATEDRALDE CİNAYET OYUNUNDA KAMUSAL ŞİDDETİN SHAKESPEARE TİYATROSU ÜZERİNDEN TAHLİLİ”, JOS, no. 44, pp. 359–388, Nov. 2022, [Online]. Available: https://izlik.org/JA95GP25ZC
ISNAD
Alkan, Eren. “TİYATRO SOSYOLOJİSİ YOLUYLA YÜZYILLAR ARASI KÖPRÜLER KURMAK: T. S. ELIOT’IN KATEDRALDE CİNAYET OYUNUNDA KAMUSAL ŞİDDETİN SHAKESPEARE TİYATROSU ÜZERİNDEN TAHLİLİ”. Sosyoloji Dergisi. 44 (November 1, 2022): 359-388. https://izlik.org/JA95GP25ZC.
JAMA
1.Alkan E. TİYATRO SOSYOLOJİSİ YOLUYLA YÜZYILLAR ARASI KÖPRÜLER KURMAK: T. S. ELIOT’IN KATEDRALDE CİNAYET OYUNUNDA KAMUSAL ŞİDDETİN SHAKESPEARE TİYATROSU ÜZERİNDEN TAHLİLİ. JOS. 2022;:359–388.
MLA
Alkan, Eren. “TİYATRO SOSYOLOJİSİ YOLUYLA YÜZYILLAR ARASI KÖPRÜLER KURMAK: T. S. ELIOT’IN KATEDRALDE CİNAYET OYUNUNDA KAMUSAL ŞİDDETİN SHAKESPEARE TİYATROSU ÜZERİNDEN TAHLİLİ”. Sosyoloji Dergisi, no. 44, Nov. 2022, pp. 359-88, https://izlik.org/JA95GP25ZC.
Vancouver
1.Eren Alkan. TİYATRO SOSYOLOJİSİ YOLUYLA YÜZYILLAR ARASI KÖPRÜLER KURMAK: T. S. ELIOT’IN KATEDRALDE CİNAYET OYUNUNDA KAMUSAL ŞİDDETİN SHAKESPEARE TİYATROSU ÜZERİNDEN TAHLİLİ. JOS [Internet]. 2022 Nov. 1;(44):359-88. Available from: https://izlik.org/JA95GP25ZC

Sosyoloji Dergisi, Journal of Sociology, SD, JOS