Review

ORTA SINIF BİR İDEOLOJİ OLARAK ANNELİK

Number: 45 May 29, 2023
EN TR

ORTA SINIF BİR İDEOLOJİ OLARAK ANNELİK

Abstract

Annelik kadim, kutsal ve değişmez bir olgu addedilse de; pek çok dinamiğe bağlı olarak sürekli yeniden inşa edilir. Anneliğin kurucu dinamiklerini ele alırken, toplum içindeki farklı hiyerarşik katmanları ifade eden sınıf yapılanmalarına özellikle eğilmek gerekir. Zira tarihsel dönemler, coğrafyalar ya da kültürler bazında ideal anneye atfedilen niteliklerin görünürlüğüyle kıyaslandığında; anneliğin sınıf dolayımlı tezahürleri son derece görünmezdir. Oysaki toplumsal yapıda yer alan farklı sınıf katmanlarından her biri, anneliği kendi değerleri çerçevesinde biçimlendirir. Her ne kadar genel algı anneliği, biyolojik determinizm kıskacında düşünmeye ve kadın doğasına atfetmeye bu yolla da evrensel bir deneyimmişçesine tek tipleştirmeye eğilimli olsa da; annelik idealleri sınıfsal bağlamda çeşitlenir. Tabiidir ki gebelik ve doğum, (günümüzdeki yeni üreme teknolojileri istisnai yapısından ötürü dışarıda bırakılırsa), ilk insandan beri kadın bedenine sıkı sıkıya bağlıdır. Bu yönüyle, bir canlıyı bedeninin içinde büyüterek o bedenden dışarı çıkarmak ve yine bedenin uzuvları vasıtasıyla beslemek olarak düşünüldüğünde; annelik zaruri bir biyolojik deneyimdir ve evrenseldir. Ancak konu bu değildir. Konu, annelik deneyiminin hangi sosyal sınıflarda nasıl ve ne oranda icra edileceğinin çerçevesini çizen ideolojidir ve anneliği ideolojik bağlamıyla kavramak, annelik normlarının sınıf eksenli işleyişini anlamak için önemlidir. Çalışma kapsamında, annelik ideolojisine ve annelik ideolojisinin sınıfsal görünümlerine dair betimsel bir literatür taraması yapılarak kuramsal bir tartışma yürütülmüş; devamında ise özellikle yeni orta sınıfların anneliğe bakış açısı sınıf dinamikleri ekseninde ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, yeni orta sınıfın kadınlık inşasında anneliğin tercih mahiyetinin ön plana çıktığı; kadınlık ve annelik arasında var olduğu varsayılan organik ilişkinin yerini iradi bir seçime bıraktığı iddia edilebilir.

Keywords

Supporting Institution

YOK

Project Number

YOK

Thanks

YOK

References

  1. Abrams, K. (1989). Ideology and women’s choices. Erişim Adresi: https://scholarship.law.berkeley.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1543&context=facp ubs, Erişim Tarihi: 29.11.2018, Erişim Saati: 00:02.
  2. Akarçay, E. (2016). Yeme pratikleri üzerinden yeni orta sınıf(lar)ı anlamaya çalışmak. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Konferansları, No: 54 (2016-2). Sayfa No: 33-60.
  3. Badinter, E. (2011). Kadınlık mı annelik mi? (Çev: Ayşen Ekmekci). İstanbul: İletişim Yayınları.
  4. Bora, A. (1998). Türk modernleşme sürecinde annelik kimliğinin kurulması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisan Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  5. Bora, A. (2017). Aile: En güçlü işsizlik sigortası. İçinde: Boşuna mı okuduk? Türkiye’de beyaz yakalı işsizliği, (Tanıl Bora, Aksu Bora, Necmi Erdoğan, İlknur Üstün). İstanbul: İletişim Yayınları, Sayfa No: 181-201.
  6. Bora, T. & Erdoğan, N. (2017). Yeni kapitalizm, yeni işsizlik, beyaz yakalılar. İçinde: Boşuna mı okuduk? Türkiye’de beyaz yakalı işsizliği, (Tanıl Bora, Aksu Bora, Necmi Erdoğan, İlknur Üstün). İstanbul: İletişim Yayınları, Sayfa No: 13-44.
  7. Bourdieu, P. (1992). The logic of practice. (Trans: Richard Nice). California: Stanford University Press.
  8. Bourdieu, P. (2013). Outline of a theory of practice. (Trans: Richard Nice). New York: Cambridge University Press.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Women's Studies

Journal Section

Review

Publication Date

May 29, 2023

Submission Date

March 14, 2023

Acceptance Date

April 25, 2023

Published in Issue

Year 2023 Number: 45

APA
Eke, N. P. (2023). ORTA SINIF BİR İDEOLOJİ OLARAK ANNELİK. Sosyoloji Dergisi, 45, 93-126. https://doi.org/10.59572/sosder.1264808
AMA
1.Eke NP. ORTA SINIF BİR İDEOLOJİ OLARAK ANNELİK. JOS. 2023;(45):93-126. doi:10.59572/sosder.1264808
Chicago
Eke, Nurcan Pınar. 2023. “ORTA SINIF BİR İDEOLOJİ OLARAK ANNELİK”. Sosyoloji Dergisi, nos. 45: 93-126. https://doi.org/10.59572/sosder.1264808.
EndNote
Eke NP (May 1, 2023) ORTA SINIF BİR İDEOLOJİ OLARAK ANNELİK. Sosyoloji Dergisi 45 93–126.
IEEE
[1]N. P. Eke, “ORTA SINIF BİR İDEOLOJİ OLARAK ANNELİK”, JOS, no. 45, pp. 93–126, May 2023, doi: 10.59572/sosder.1264808.
ISNAD
Eke, Nurcan Pınar. “ORTA SINIF BİR İDEOLOJİ OLARAK ANNELİK”. Sosyoloji Dergisi. 45 (May 1, 2023): 93-126. https://doi.org/10.59572/sosder.1264808.
JAMA
1.Eke NP. ORTA SINIF BİR İDEOLOJİ OLARAK ANNELİK. JOS. 2023;:93–126.
MLA
Eke, Nurcan Pınar. “ORTA SINIF BİR İDEOLOJİ OLARAK ANNELİK”. Sosyoloji Dergisi, no. 45, May 2023, pp. 93-126, doi:10.59572/sosder.1264808.
Vancouver
1.Nurcan Pınar Eke. ORTA SINIF BİR İDEOLOJİ OLARAK ANNELİK. JOS. 2023 May 1;(45):93-126. doi:10.59572/sosder.1264808

Cited By

Sosyoloji Dergisi, Journal of Sociology, SD, JOS