EN
TR
ORTA SINIF BİR İDEOLOJİ OLARAK ANNELİK
Abstract
Annelik kadim, kutsal ve değişmez bir olgu addedilse de; pek çok dinamiğe bağlı olarak sürekli yeniden inşa edilir. Anneliğin kurucu dinamiklerini ele alırken, toplum içindeki farklı hiyerarşik katmanları ifade eden sınıf yapılanmalarına özellikle eğilmek gerekir. Zira tarihsel dönemler, coğrafyalar ya da kültürler bazında ideal anneye atfedilen niteliklerin görünürlüğüyle kıyaslandığında; anneliğin sınıf dolayımlı tezahürleri son derece görünmezdir. Oysaki toplumsal yapıda yer alan farklı sınıf katmanlarından her biri, anneliği kendi değerleri çerçevesinde biçimlendirir. Her ne kadar genel algı anneliği, biyolojik determinizm kıskacında düşünmeye ve kadın doğasına atfetmeye bu yolla da evrensel bir deneyimmişçesine tek tipleştirmeye eğilimli olsa da; annelik idealleri sınıfsal bağlamda çeşitlenir.
Tabiidir ki gebelik ve doğum, (günümüzdeki yeni üreme teknolojileri istisnai yapısından ötürü dışarıda bırakılırsa), ilk insandan beri kadın bedenine sıkı sıkıya bağlıdır. Bu yönüyle, bir canlıyı bedeninin içinde büyüterek o bedenden dışarı çıkarmak ve yine bedenin uzuvları vasıtasıyla beslemek olarak düşünüldüğünde; annelik zaruri bir biyolojik deneyimdir ve evrenseldir. Ancak konu bu değildir. Konu, annelik deneyiminin hangi sosyal sınıflarda nasıl ve ne oranda icra edileceğinin çerçevesini çizen ideolojidir ve anneliği ideolojik bağlamıyla kavramak, annelik normlarının sınıf eksenli işleyişini anlamak için önemlidir.
Çalışma kapsamında, annelik ideolojisine ve annelik ideolojisinin sınıfsal görünümlerine dair betimsel bir literatür taraması yapılarak kuramsal bir tartışma yürütülmüş; devamında ise özellikle yeni orta sınıfların anneliğe bakış açısı sınıf dinamikleri ekseninde ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, yeni orta sınıfın kadınlık inşasında anneliğin tercih mahiyetinin ön plana çıktığı; kadınlık ve annelik arasında var olduğu varsayılan organik ilişkinin yerini iradi bir seçime bıraktığı iddia edilebilir.
Keywords
Supporting Institution
YOK
Project Number
YOK
Thanks
YOK
References
- Abrams, K. (1989). Ideology and women’s choices. Erişim Adresi: https://scholarship.law.berkeley.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1543&context=facp ubs, Erişim Tarihi: 29.11.2018, Erişim Saati: 00:02.
- Akarçay, E. (2016). Yeme pratikleri üzerinden yeni orta sınıf(lar)ı anlamaya çalışmak. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Konferansları, No: 54 (2016-2). Sayfa No: 33-60.
- Badinter, E. (2011). Kadınlık mı annelik mi? (Çev: Ayşen Ekmekci). İstanbul: İletişim Yayınları.
- Bora, A. (1998). Türk modernleşme sürecinde annelik kimliğinin kurulması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisan Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- Bora, A. (2017). Aile: En güçlü işsizlik sigortası. İçinde: Boşuna mı okuduk? Türkiye’de beyaz yakalı işsizliği, (Tanıl Bora, Aksu Bora, Necmi Erdoğan, İlknur Üstün). İstanbul: İletişim Yayınları, Sayfa No: 181-201.
- Bora, T. & Erdoğan, N. (2017). Yeni kapitalizm, yeni işsizlik, beyaz yakalılar. İçinde: Boşuna mı okuduk? Türkiye’de beyaz yakalı işsizliği, (Tanıl Bora, Aksu Bora, Necmi Erdoğan, İlknur Üstün). İstanbul: İletişim Yayınları, Sayfa No: 13-44.
- Bourdieu, P. (1992). The logic of practice. (Trans: Richard Nice). California: Stanford University Press.
- Bourdieu, P. (2013). Outline of a theory of practice. (Trans: Richard Nice). New York: Cambridge University Press.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Women's Studies
Journal Section
Review
Authors
Publication Date
May 29, 2023
Submission Date
March 14, 2023
Acceptance Date
April 25, 2023
Published in Issue
Year 2023 Number: 45
APA
Eke, N. P. (2023). ORTA SINIF BİR İDEOLOJİ OLARAK ANNELİK. Sosyoloji Dergisi, 45, 93-126. https://doi.org/10.59572/sosder.1264808
AMA
1.Eke NP. ORTA SINIF BİR İDEOLOJİ OLARAK ANNELİK. JOS. 2023;(45):93-126. doi:10.59572/sosder.1264808
Chicago
Eke, Nurcan Pınar. 2023. “ORTA SINIF BİR İDEOLOJİ OLARAK ANNELİK”. Sosyoloji Dergisi, nos. 45: 93-126. https://doi.org/10.59572/sosder.1264808.
EndNote
Eke NP (May 1, 2023) ORTA SINIF BİR İDEOLOJİ OLARAK ANNELİK. Sosyoloji Dergisi 45 93–126.
IEEE
[1]N. P. Eke, “ORTA SINIF BİR İDEOLOJİ OLARAK ANNELİK”, JOS, no. 45, pp. 93–126, May 2023, doi: 10.59572/sosder.1264808.
ISNAD
Eke, Nurcan Pınar. “ORTA SINIF BİR İDEOLOJİ OLARAK ANNELİK”. Sosyoloji Dergisi. 45 (May 1, 2023): 93-126. https://doi.org/10.59572/sosder.1264808.
JAMA
1.Eke NP. ORTA SINIF BİR İDEOLOJİ OLARAK ANNELİK. JOS. 2023;:93–126.
MLA
Eke, Nurcan Pınar. “ORTA SINIF BİR İDEOLOJİ OLARAK ANNELİK”. Sosyoloji Dergisi, no. 45, May 2023, pp. 93-126, doi:10.59572/sosder.1264808.
Vancouver
1.Nurcan Pınar Eke. ORTA SINIF BİR İDEOLOJİ OLARAK ANNELİK. JOS. 2023 May 1;(45):93-126. doi:10.59572/sosder.1264808
Cited By
Mothers' Perceptions of Menstruation in Female Adolescents With Severe Intellectual Disabilities and the Impact of This Period on Mothers
Journal of Applied Research in Intellectual Disabilities
https://doi.org/10.1111/jar.70167