SAĞLIKTA DEĞİŞEN PARADİGMA, KARŞITLIKTAN İŞBİRLİĞİNE MODERN TIP – GELENEKSEL TIP İLİŞKİSİ

The health institution, which is one of the institutions that constitute the social structure in every society and in every period, corresponds to the forms of relationships, procedures and behaviors established to meet the need for health in all societies from past to present. Just like other institutions, the perspective, relationship, procedure, behavior, norms and values regarding the health institution and health vary from society to society and from period to period. For example, in traditional societies, the understanding of health, which was intertwined with culture, was based more on experiential knowledge rather than a scientific perspective. In the modern era, on the other hand, empirical and dogmatic knowledge has been replaced by scientific knowledge and health has been completely dominated by science. This situation has also led to the opposition between modern medicine and traditional medicine, or rather to the exclusion and ignoring of traditional medicine by modern medicine. However, for a long time, there has been a return to traditional medicine. It is seen that the relationship between modern medicine and traditional medicine, which was based on opposition in the past, has evolved into a cooperation. The aim of this study is to discuss and explain this paradigm shift in the perspective on health in the context of social change. The study, based on the compilation of sources written on the subject, has a theoretical nature.

Her toplumda ve her dönemde toplumsal yapıyı oluşturan kurumlardan biri olan sağlık kurumu, geçmişten günümüze tüm toplumlarda sağlık ihtiyacının karşılanması için oluşturulmuş ilişki, usul, davranış biçimlerine karşılık gelir. Tıpkı diğer kurumlarda olduğu gibi sağlık kurumu ve sağlığa ilişkin bakış açısı, ilişki, usul, davranış, norm ve değerler toplumdan topluma ve dönemden döneme değişmektedir. Örneğin geleneksel toplumlarda kültürle iç içe geçmiş olan sağlık anlayışı, bilimsel bir bakış açısından ziyade daha çok tecrübi bilgilere dayanmaktaydı. Modern dönemde ise tecrübi ve dogmatik bilgiler yerini bilimsel bilgiye bırakmış, sağlık konusu tamamen bilimin hâkimiyeti altına girmiştir. Bu durum aynı zamanda modern tıp ile geleneksel tıbbın karşıtlığı daha doğrusu modern tıbbın geleneksel tıbbı dışlaması ve yok saymasına yol açmıştır. Ancak günümüzde uzun bir süredir, geleneksel tıp anlayışına bir dönüş yaşandığı görülmektedir. Geçmişte karşıtlık temeline dayanan modern tıp geleneksel tıp ilişkisinin bir işbirliği içine doğru evrildiği görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, sağlığa bakış açısında ortaya çıkan bu paradigma değişimini toplumsal değişme bağlamında ele almak ve açıklamaktır.