TEKNİĞİN İNSAN İLİŞKİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNE DAİR BİR GÖZLEM

The relationship between technique, social change and transformation is a fundamental debate. As Mary Shelley has shown in his novel named Frakenstein, the technique sometimes not only transforms human relations but sometimes begins to dominate, direct and shape it. The establishment of the printing press, the invention of the telescope, and the use of gunpowder marked the history of humanity. From this point of view, the technique cannot be understood technically in its pure sense.
In this article, starting from the Yeşilalıç neighborhood /village of Saray district of Van district, analyzes have made based on the data obtained from field observations and interviews regarding the effect of the technique on human relations. Based on a qualitative research and interviews with the selected target audience, it was compared, in the article, human relations before electricity and tractor arrived the village and the relations after electricity and tractor arrived. In this respect, the sample of Yeşilialıç village, which was far from the center and relatively unaware of technology, was chosen as a study area. The main goal here is to make a clear inference between pre-technology and post-technology. Of course, technique is a broad concept. Many vehicles such as wheelbarrows, shovel, wheels, sickles are actually technical. In this respect, especially electric and tractor were determined as focus.

Teknikle sosyal değişim ve dönüşüm arasındaki ilişki köklü bir tartışmadır. Mary Shelley’nin Frakenstein romanında güzel bir şekilde gösterdiği gibi teknik kimi zaman insan ilişkilerini dönüştürmekle kalmaz bazen ona hükmetmeye onu yönetmeye ve şekillendirmeye başlar. Matbaanın bulunması, teleskopun icadı, barutun kullanılması insanlık tarihine damga vurmuştur. Bu yazıda Van’nın Saray ilçesine bağlı Yeşilalıç mahalle/köyünden hareketle tekniğin insan ilişkileri üzerindeki etkisine ilişkin saha gözlemlerine dayalı olarak analizler yapılacaktır. Nitel bir araştırma olan bu yazıda yaşlılarla yapılan görüşmelerden hareketle köye elektrik ve traktör gelmeden önceki insan ilişkileriyle sonraki ilişkiler karşılaştırılacaktır. Bu açıdan özellikle merkeze uzak, teknolojiyle görece sonradan tanışmış Yeşilialıç Köyü örneklem seçilmiştir. Buradaki temel amaç teknoloji öncesiyle teknik sonrası arasında net bir çıkarsama yapabilmektir. Elbette teknik geniş bir kavramdır. El arabası, kürek, tekerlek, orak gibi pek çok araç aslında tekniktir. Bu açıdan makalenin sınırlarını aşmamak için özellikle elektrik ve traktör odak olarak belirlenmiştir.