EVDE BAKIM MAAŞI ALAN ENGELLİ YAKINLARININ KULLANMIŞ OLDUKLARI FARKLI SAVUNMA MEKANİZMALARININ PSİKOLOJİK SAĞLAMLIKLA İLİŞKİSİ

Öz

Bu araştırmanın amacı evde bakım yardımından faydalanan engelli yakınlarının kullanmış oldukları farklı savunma mekanizmalarının psikolojik sağlamlıkla ilişkisinin araştırılmasıdır. Bu çalışma korelasyonel desenli bir araştırmadır. Araştırmanın çalışma grubunu Samsun ili Havza ve Vezirköprü ilçelerinde yaşayan 18 ile 70 yaş arasında değişmekte olan evde bakım yardımından faydalanan 531 kadın ve 120 erkek olmak üzere 654 katılımcı oluşturmuştur. Araştırmanın verileri kişisel bilgi formu, Savunma Biçimleri Testi (SBT-40) ve Yetişkin Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ile elde edilmiştir. Tüm istatistiksel analizler IBM SPSS 23 programında gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi için bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda psikolojik sağlamlığın cinsiyet, medeni durum, ekonomik durum ile ilişkili olmadığı, yaş ve eğitim durumuna göre ise farklılaştığı bulunmuştur. Psikolojik sağlamlık puanları nevrotik savunma biçimleri ve olgun olmayan savunma biçimlerinin anlamlı bir yordayıcısı değil iken olgun savunma biçimlerinin pozitif anlamlı bir yordayıcısıdır. Araştırma sonuçları ilgili literatür doğrultusunda tartışılmış ve sonraki çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Psikolojik sağlamlık
• Engelli evde bakım
• Savunma mekanizmaları

THE RELATIONSHIP OF DIFFERENT DEFENSE MECHANISMS USED BY THE DISABLED RELATIVES RECEIVING HOME CARE FINANCIAL SUPPORT AND PSYCHOLOGICAL RESILIENCE

Abstract

The aim of this research is to investigate the relationship between psychological resilience and different defense mechanisms used by disabled relatives who benefit from home care assistance. This study is a correlational pattern research. The study group of the research consisted of 654 participants, 531 women and 120 men, benefiting from home care assistance, aged between 18 and 70, living in Havza and Vezirköprü districts of Samsun province. The data of the study were obtained through a personal information form, Defense Style Questionnaire (DSQ-40) and Adult Psychological Resilience Scale. All statistical analyzes were performed in IBM SPSS 23 program. T-test for independent samples, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis and multiple regression analysis were used to analyze the data. As a result of the research, it was found that psychological resilience was not related to gender, marital status, or economic status, and that it differed according to age and education level. While psychological resilience scores are not a significant predictor of neurotic defense styles and immature defense styles, they are a positive significant predictor of mature defense styles. The research results were discussed in line with the relevant literature and suggestions were made for further studies.

Keywords

• Defense mechanisms
• Resilience
• Home care for the disabled

Kaynakça

1. Abacı, K. (2018). Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanılı Çocukların Annelerin Anksiyete Depresyon ve Psikolojik Dayanıklılık Düzeylerinin Belirlenmesi. Gaziantep Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.
2. Akandere, M., Acar, M., & Baştuğ, G. (2009). Zihinsel ve Fiziksel Engelli Çocuğa Sahip Anne ve Babaların Yaşam Doyumu ve Umutsuzluk Düzeylerinin İncelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22, 23-32.
3. Akkerman, K., Lewin, T. J., & Carr, V. J. (1999). Long-Term Changes İn Defense Style Among Patients Recovering From Major Depression. The Journal of Nervous and Mental Disease, 187(2), 80-87.
4. Aksu, B. (2019). Psikolojik Savunma Mekanizmaları ile Sosyodemografik Değişkenler Arasındaki İlişki. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
5. Andrews, G., Pollock, C., & Stewart, G. (1989). The Determination Of Defense Style By Questionnaire. Archives of General Psychiatry, 46(5), 455-460.
6. Arslan, F., & Tuncay, A. Y. A. S. (2018). Din ve Psikoloji Eğitimi Alan Öğrencilerin Psikolojik Sağlamlık ve Affedicilik Düzeylerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(2), 1-29.
7. Arslan, G. (2015). Yetişkin Psikolojik Sağlamlık Ölçeği’nin (YPSÖ) Psikometrik Özellikleri: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Ege Eğitim Dergisi, 16(2), 344-357.
8. Basım, H. N., & Çetin, F. (2011). Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeğinin Güvenilirlik ve Geçerlilik Çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 22(2), 104-114.

9. Battista, J. R. (1982). Empirical test of Vaillant's Hierarchy Of Ego Functions. The American Journal of Psychiatry, 139(3), 356–357.
10. Bektaş, M. (2018). Evli Bireylerin Psikolojik Sağlamlık Düzeylerinin Yordanması. Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü İzmir.
11. Bergström, A. L., Eriksson, G., von Koch, L., & Tham, K. (2011). Combined Life Satisfaction Of Persons With Stroke And Their Caregivers: Associations With Caregiver Burden And The İmpact Of Stroke. Health and Quality of Life Outcomes, 9(1), 1-10.
12. Bhugra, D., Till, A., & Sartorius, N. (2013). What İs Mental Health?. International Journal of Social Psychiatry, 59(1), 3-4. Bildirici, F. (2014). Özel Eğitime Gereksinimi Olan Çocuğa Sahip Ailelerde Aile Yükü İle Psikolojik Dayanıklılık Arasındaki İlişki. Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
13. Bonanno, G. A. (2005). Resilience İn The Face Of Potential Trauma. Current Directions in Psychological Science, 14(3), 135-138.
14. Bond, M., & Perry, J. C. (2004). Long-Term Changes İn Defense Styles With Psychodynamic Psychotherapy For Depressive, Anxiety, And Personality Disorders. American Journal of Psychiatry, 161(9), 1665-1671.
15. Bozgeyikli, H., & Şat, A., (2014). Öğretmenlerde Psikolojik Dayanıklılık ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışlarının Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi: Özel Okul Örneği. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 3(5), 172-191.
16. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2018). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
17. Cohen, M., Baziliansky, S., & Beny, A. (2014). The Association Of Resilience And Age İn İndividuals With Colorectal Cancer: An Exploratory Cross-Sectional Study. Journal of Geriatric Oncology, 5(1), 33-39. Corruble, E., Bronnec, M., Falissard, B., & Hardy, P. (2004). Defense Styles İn Depressed Suicide Attempters. Psychiatry and Clinical Neurosciences, 58(3), 285-288.
18. Çetin, E. (2019). Öğretmenlerin psikolojik dayanıklılığı ile stresle başaçıkma tarzları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Marmara ile Sabahattin Zaim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Dray, J., Bowman, J., Freund, M., Campbell, E., Wolfenden, L., Hodder, R. K., & Wiggers, J. (2014). Improving Adolescent Mental Health And Resilience Through A Resilience-Based İntervention İn Schools: Study Protocol For A Randomised Controlled Trial. Trials, 15(1), 1-9.
19. Ezer, H. İ. (2017). Ergenlik Döneminde Yaygın Kullanılan Savunma Mekanizmaları İle Psikolojik Sağlamlık Ve Mutluluk Düzeyi Arasındaki İlişki: Hatay İl Merkezi Örneği. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
20. George, D., & Mallery, P. (2019). IBM SPSS statistics 26 step by step: A simple guide and reference. Routledge.
21. Güngörmüş, K., Okanlı, A., & Kocabeyoğlu, T. (2015). Hemşirelik Öğrencilerinin Psikolojik Dayanıklılıkları Ve Etkileyen Faktörler. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 6(1), 9-14.
22. Hair, J. F., Black, W. C., Anderson, R. E., & Babin, B. J. (2018). Multivariate Data Analysis (8, ilustra ed.). Cengage Learning EMEA.
23. Hill, F. (2002). Subjective Perceptions Of Stress And Coping By Mothers Of Children With An İntellectual Disability: A Needs Assessment. Stellenbosch Üniversitesi.
24. Hobfoll, S. E., Palmieri, P. A., Johnson, R. J., Canetti-Nisim, D., Hall, B. J., & Galea, S. (2009). Trajectories Of Resilience, Resistance, And Distress During Ongoing Terrorism: The Case Of Jews And Arabs İn Israel. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 77(1), 138.
25. Hu, T., Zhang, D., & Wang, J. (2015). A Meta-Analysis Of The Trait Resilience And Mental Health. Personality and Individual Differences, 76, 18-27.
26. Kogler, L., Müller, V. I., Chang, A., Eickhoff, S. B., Fox, P. T., Gur, R. C., & Derntl, B. (2015). Psychosocial Versus Physiological Stress—Meta-Analyses On Deactivations And Activations Of The Neural Correlates Of Stress Reactions. Neuroimage, 119, 235-251.
27. Lee, J. E., Sudom, K. A., & Zamorski, M. A. (2013). Longitudinal Analysis Of Psychological Resilience And Mental Health İn Canadian Military Personnel Returning From Overseas Deployment. Journal of Occupational Health Psychology, 18(3), 327.
28. Martino, G., Caputo, A., Bellone, F., Quattropani, M. C., & Vicario, C. M. (2020). Going Beyond The Visible İn Type 2 Diabetes Mellitus: Defense Mechanisms And Their Associations With Depression And Health-Related Quality Of Life. Frontiers in Psychology, 11, 267.
29. Masten, A. S. (2015). Ordinary Magic: Resilience İn Development. Guilford Publications.
30. Masten, A. S., & Wright, M. O. (2010). Resilience Over The Lifespan: Developmental Perspectives On Resistance, Recovery, And Transformation. In J. W. Reich, A. J. Zautra, & J. S. Hall (Eds.), Handbook of adult resilience (pp. 213–237). The Guilford Press.
31. Min, J. A., Yoon, S., Lee, C. U., Chae, J. H., Lee, C., Song, K. Y., & Kim, T. S. (2013). Psychological Resilience Contributes To Low Emotional Distress İn Cancer Patients. Supportive Care in Cancer, 21(9), 2469-2476.
32. Mullen, L. S., Blanco, C., Vaughan, S. C., Vaughan, R., & Roose, S. P. (1999). Defense Mechanisms And Personality İn Depression. Depression and Anxiety, 10(4), 168-174.
33. Nickel, R., & Egle, U. T. (2006). Psychological Defense Styles, Childhood Adversities And Psychopathology İn Adulthood. Child Abuse & Neglect, 30(2), 157-170.
34. Olsson, C. A., Bond, L., Burns, J. M., Vella-Brodrick, D. A., & Sawyer, S. M. (2003). Adolescent Resilience: A Concept Analysis. Journal of Adolescence, 26(1), 1-11.
35. Özbek, N. (2018). Kanserli Hastaya Bakım Verenlerin Cinsiyetine Göre Bakım Yükü Ve Baş Etme Biçimlerinin Belirlenmesi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
36. Özkoçak, E. (2016). Alzheimer Hastalarına Bakan Kişilerin Psikolojik Dayanıklılık Düzeylerinin Algılanan Stres, Sosyal Destek ve Demografik Özelliklere Göre İncelenmesi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
37. Öztürk, M. O., & Uluşahin, A. (2011). Ruh Sağlığı ve Bozuklukları II. Ankara: Tuna Matbaacılık.
38. Reis, S. M., Colbert, R. D., & Hébert, T. P. (2004). Understanding Resilience İn Diverse, Talented Students İn An Urban High School. Roeper Review, 27(2), 110-120.
39. Soyer, F., Gülle, M., Mızrak, O., Zengin, S., & Kaya, E. (2013). Analysis Of Resiliency Levels Of Disabled İndividuals Doing Sports According To Some Variables. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 7(2), 126-136.
40. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2014). Using Multivariate Statistics: Pearson New İnternational Edition. Pearson.
41. Tekyıldırım, A. (2019). Engelli Bireylere Sahip Ailelerin Psikolojik Sağlamlık Ve Bakıcı Yük Değerlendirmesi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
42. Ungar, M., & Liebenberg, L. (2011). Assessing Resilience across Cultures Using Mixed Methods: Construction of the Child and Youth Resilience Measure. Journal of Multiple Methods in Research, 5, 126-149.
43. Uğuz, Ş., Toros, F., İnanç, B. Y., & Çolakkadıoğlu, O. (2004). Zihinsel Ve/Veya Bedensel Engelli Çocukların Annelerinin Anksiyete, Depresyon Ve Stres Düzeylerinin Belirlenmesi. Klinik Psikiyatri, 7(1), 42-7.
44. Vaillant, G. E. (1994). Ego Mechanisms Of Defense And Personality Psychopathology. Journal of Abnormal Psychology, 103(1), 44-50.
45. Vaillant, G. E. (2003). A 60‐Year Follow‐Up Of Alcoholic Men. Addiction, 98(8), 1043-1051.
46. Vaillant, G. E. (2011). Involuntary Coping Mechanisms: A Psychodynamic Perspective. Dialogues in Clinical Neuroscience, 13(3), 366-370.
47. Vanderbilt-Adriance, E., & Shaw, D. S. (2008). Protective Factors And The Development Of Resilience İn The Context Of Neighborhood Disadvantage. Journal of Abnormal Child Psychology, 36(6), 887-901.
48. Whitehead, B. R., & Bergeman, C. S. (2012). Coping With Daily Stress: Differential Role Of Spiritual Experience On Daily Positive And Negative Affect. Journals of Gerontology Series B: Psychological Sciences and Social Sciences, 67(4), 456-459.
49. Yağmur, T., & Türkmen, S. N. (2017). Ruhsal Hastalığı Olan Hastalara Bakım Veren Aile Üyelerinde Algılanan Stres ve Psikolojik Dayanıklılık. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 4(1), 542-548.
50. Yılmaz, N., Gençöz, T., & Ak, M. (2007). Savunma Biçimleri Testi'nin Psikometrik Özellikleri: Güvenilirlik Ve Geçerlik Çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 18(3), 244-253.
51. Ziaian, T., de Anstiss, H., Antoniou, G., Baghurst, P., & Sawyer, M. (2012). Resilience And İts Association With Depression, Emotional And Behavioural Problems, And Mental Health Service Utilisation Among Refugee Adolescents Living İn South Australia. International Journal of Population Research, 2012, 1-9.