GÜNEY AVRUPA REFAH DEVLETLERİNDE KADIN İSTİHDAMININ BELİRLEYİCİLERİ ÜZERİNE BİR PANEL VERİ ANALİZİ

Öz

Kadın istihdamı sadece bireylerin kendileri için değil, aynı zamanda toplumsal ve ekonomik açıdan faydalar sağlamaktadır. Bu araştırmanın amacı, kadınların işgücüne katılımının nispeten düşük olduğu İtalya, İspanya, Portekiz, Yunanistan ve Türkiye gibi Güney Avrupa refah rejimi ülkelerinde kadın istihdamını etkileyen faktörleri belirlemektir. Bu bağlamda, doğurganlık oranı, boşanma oranı, eğitim düzeyi, yoksulluk oranı ve Gayri Safi Yurtiçi Hasılanın kadınların işgücüne katılımı üzerindeki etkileri incelenmektedir. 1990-2022 dönemine ait seçilmiş ülke verileri Eurostat, OECD ve Dünya Bankası veri tabanlarından elde edilmiş ve STATA 17 yazılım programı kullanılarak panel veri analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Analiz sonucunda, Güney Avrupa refah devletlerinde kadınların işgücüne katılımını; boşanma oranı ve eğitim düzeyinin etkilediği, ancak doğurganlık oranı, yoksulluk oranı ve Gayri Safi Yurtiçi Hasılanın anlamlı bir şekilde etkilemediği görülmüştür. Araştırma bulgularına göre boşanma oranındaki artış, kadınların işgücüne katılımını düşük de olsa olumsuz etkilemektedir. Eğitim seviyesindeki artış ise kadın istihdamını pozitif yönde etkilemektedir. Bu yönüyle kadın istihdamına dair verilerin analiz edildiği bu çalışmanın, literatüre ve politika yapıcılara önemli bilgiler sunacağı beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kadın İstihdamı
• Kadın İşgücü
• Güney Avrupa Refah Rejimi
• Panel Veri Analizi

A PANEL DATA ANALYSIS ON THE DETERMINANTS OF WOMEN EMPLOYMENT IN SOUTH EUROPEAN WELFARE STATES

Abstract

Women's employment provides benefits not only for individuals but also for society and the economy. The aim of this research is to determine the factors affecting women's employment in Southern European welfare regime countries such as Italy, Spain, Portugal, Greece and Turkey, where women's labor force participation is relatively low. In this context, the effects of fertility rate, divorce rate, education level, poverty rate and Gross Domestic Product on women's labor force participation are examined. Selected country data for the period 1990-2022 were obtained from Eurostat, OECD and World Bank databases and evaluated by panel data analysis method using STATA 17 software program. The analysis shows that the divorce rate and education level affect women's labor force participation in Southern European welfare states, but the fertility rate, poverty rate and Gross Domestic Product do not significantly affect it. According to research findings, the increase in the divorce rate has a negative impact on women's labor force participation, albeit to a low extent. The increase in the level of education positively affects women's employment. In this respect, it is evaluated that this study, which analyzes data on women's employment, provides important information to the literature and policy developers.

Keywords

• Women Employment
• Female Labor Force
• Southern European Welfare Regime
• Panel Data Analysis

Kaynakça

1. Abrahamson, P. (1999). The Welfare Modelling Business, Social Policy & Administration, 33 (4), 394-415.
2. Baltagi, B. (2001). Econometric Analysis of Panel Data. (2. Ed.). UK: John Wiley & Sons Ltd.
3. Başaran, N. (2023). Türk Modernleşme Sürecinde Kadının Eğitim Serüveni. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 60, 269-280.
4. Bodur, N. D. (2019). Refah Rejimlerinin Kadının İşgücü Arzı Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
5. Bulut, E., Başoğlu, A. (2023). Boşanmanın Ekonomik Belirleyicileri: Türkiye Düzey 2 Bölgeleri Üzerine Panel Veri Analizi. Bingöl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7, 45-62.
6. Del Boca, D. (2002). The Effect of Child Care and Part Time Opportunities on Participation and Fertility Decisions in Italy. Journal of Population Economics, 15, 549-573.
7. Del Bono, E. (2002). Total Fertility Rates and Female Labor Force Participation in Great Britain and Italy: Estimation of a Reduced Form Model Using Regional Panel Data. ESPE 2002 Conference, 1215.
8. Erdoğan, S., Yaşar, S. (2018). Türkiye’de Kadın İstihdamının Gelişimi: Konya-Karaman Örneği. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 20, 18-28.

9. Esping-Andersen, G. (1990) The Three Worlds of Welfare Capitalism. New Jersey: Princetown University Press.
10. Esping-Andersen, G. (1999). Social Foundations of Postindustrial Economies. UK: Oxford University Press.
11. European Community Statistical Office (EUROSTAT) (2024) Employment Rates by Sex, Age and Educational Attainment Level (%) (Labour force survey) Erişim Tarihi: 11.08.2024. https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/lfsi_emp_a/default/table?lang=en&category=labour.employ.lfsi.lfsi_emp
12. Eusébio, S. B. R. (2015). A Comparative Analysis of The Difference in Female Employment Between Spain and Portugal (Master's thesis), Universidade Catolica Portuguesa, Portugal.
13. Ferrera, M. (1996). The ‘Southern Model’ of Welfare in Social Europe. Journal of Social Policy, 6 (1), 17-37.
14. Gough, I. (1996). Social Assistance in Southern Europe. South European Society and Politics 1, 1–23.
15. Gordon, L. (Ed.). (2012). Women, The State, and Welfare. USA: University of Wisconsin Pres.
16. Gray, J. S. (1998). Divorce-Law Changes, Household Bargaining, and Married Women's Labor Supply. The American Economic Review, 88(3), 628-642.
17. Grütjen, D. (2008). The Turkish Welfare Regime: An Example of the Southern European Model? The Role of The State, Market and Family in Welfare Provision. Turkish Policy Quarterly, 7(1), 111-129.
18. Karagöl, E. T., Koru Uzkurt, B. (2021). Kadınların Kariyerleri Boyunca Karşılaştıkları Engellerin Örgütsel Bağlılıklarına Etkilerini Ölçmeye Yönelik Ankara'daki Organize Sanayi Bölgelerinde Bir Araştırma. Journal of Emerging Economies & Policy, 6, 194-203.
19. Kaya, B. (2021). Güney Avrupa Ülkeleri ve Türkiye'de Kadın İstihdamı: Karşılaştırmalı Bir Analiz (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kırklareli Üniversitesi, Kırklareli.
20. Kılıç, D., Öztürk, S. (2014). Türkiye’de Kadınların İşgücüne Katılımı Önündeki Engeller ve Çözüm Yolları: Bir Ampirik Uygulama. Amme İdaresi Dergisi, 47, 107-130.
21. Kızılgöl, Ö. A. (2012). Kadınların İşgücüne Katılımının Belirleyicileri: Ekonometrik Bir Analiz. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 13, 88-101.
22. Leibfried, S. (1993) Towards a European Welfare State. Jones, C. (Ed.), New Perspectives on the Welfare State in Europe (ss.133-156). London: Routledge Press,
23. Lewis, J. (1992). Gender and The Development of Welfare Regimes. Journal of European Social Policy, 2(3), 159-173. Maestripieri, L., Palomera, D., Rizza, R. (2023). Bridging Gaps: How Investment in Public Childcare Affects Women’s Employment in Italy and Spain. South European Society and Politics, 28(4), 439-468.
24. Magalini, E. (2020). Pre-School Attendance and The Labor Supply of Women in Italy. (Master's thesis), Italy.
25. Mingione, E. (2006). (Güney Avrupa Refah Modeli ve Yoksulluk ve Sosyal Dışlanmaya Karşı Mücadele; 261-331.) Sosyal Politika Yazıları, (Buğra, A. ve Keyder, Ç, çev.), İstanbul: İletişim Yayınları.
26. Mingione, E., (2015), Güney Avrupa Refah Modeli ve Yoksulluk ve Sosyal Dışlanmaya Karşı Mücadele. Sosyal Politika Yazıları, İstanbul: İletişim Yayınları, 261-286.
27. Moreno, L. (2002). Mediterranean Welfare and ‘Superwomen’. Unidad de Políticas Comparadas, Working Paper 02-02.
28. Mussida, C., Patimo, R. (2023). Care, Labour Force Participation and Health: The Case of Italy. International Journal of Manpower, 44, 91-107.
29. Orloff, A. (1996). Gender in The Welfare State. Annual Review of Sociology, 22(1), 51-78.
30. Öz, C. S., Peri, D. (2019). Türkiye ve Avrupa Birliği’nde Kadın İstihdamı: Refah Rejimleri Bağlamında Bir Karşılaştırma. Çalışma İlişkileri Dergisi, 10(2), 1-26.
31. Özdemir, S. (2004). Küreselleşme Sürecinde Refah Devleti. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
32. Özer, M., Biçerli, K. (2003). Türkiye’de Kadın İşgücünün Panel Veri Analizi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 55-85.
33. Salido, O., Moreno L. (2013). (İspanya’da Kadın İstihdamı ve İspanyol Refah Rejiminin Gelişimi; 29-55.) Akdeniz’de Kadın İstihdamının Seyri (Buğra, A. ve Keyder, Ç, çev.), İstanbul: İletişim Yayınları.
34. Saraceno, C. (Ed.) (2002). Social Assistance Dynamics in Europe National and Local Poverty Regimes. Bristol: The Policy Press.
35. Schoen, R., Astone, N. M., Kim, Y. J., Rothert, K., Standish, N. J. (2002). Women's Employment, Marital Happiness and Divorce. Social Forces, 81(2), 643-662.
36. Stevenson, B. (2008). Divorce Law and Women's Labor Supply. Journal of Empirical Legal Studies, 5(4), 853-873. Titmuss, R. (1974), Social Policy, London: Allen and Unwin.
37. Tiyek, R., Yertüm, U. (2016). Güney Avrupa Refah Rejimi Bağlamında Türkiye: Bir Değerlendirme. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(1), 26-51.
38. Tunalı, H., Göksu, Y. D. (2018). Türkiye’de Kadınların İşgücüne Katılımının Belirleyicileri Üzerine Ekonometrik Bir Analiz. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 4, 29-45.
39. Vignoli, D., Matysiak, A., Styrc, M., Tocchioni, V. (2018). The Positive Impact of Women’s Employment on Divorce: Context, Selection, or Anticipation?. Demographic Research, 38, 1059-1110.
40. Wilensky, H., Lebaux, C. (1958), Industrial Society and Social Welfare, New York: Russell Sage Foundation.