Türkiye ve AB Ülkelerinin Sağlık Ar-Ge Faaliyetlerinin Etkinlik Analizi
Öz
Yaşlanan nüfuslara ve artan sağlık problemlerine bağlı olarak sürekli artış eğiliminde olan sağlık harcamalarının ekonomik yükü ülkeler için zorlayıcı durumlardandır. Bu durumun üstesinden gelebilmek amacıyla, birçok ülke, sağlık Ar-Ge faaliyetlerine insan kaynağı ayırmakta ve finansal yatırımlar yapmaktadır. Ülkeler, sağlık Ar-Ge faaliyetlerine yapılan yatırımlar neticesinde katma değerli çıktılar üretebilmeyi ve diğer ülkelere kıyasla etkin konumda olabilmeyi hedeflemektedir. Bu sebeple, ülkelerin sağlık Ar-Ge faaliyetlerindeki etkinliklerini genel kabul görmüş gösterge değişkenleri kullanarak, başka ülkelere kıyasla ölçebilmek oldukça önemlidir. Bu çalışmanın amacı, ekonomik ve sosyal yapıları benzer olan AB ülkeleri ile aday ülke Türkiye’nin sağlık Ar-Ge faaliyetlerinin etkinliğini yakın dönem sağlık Ar-Ge girdi-çıktı değişkenleri kullanarak karşılaştırmalı olarak analiz etmektir. VZA yöntemlerinden çıktı odaklı CCR ve BCC modelleri kullanılan çalışmada, girdi değişkenleri olarak milyon kişiye düşen sağlık Ar-Ge harcaması ve TZE araştırmacı sayısı kullanılırken, çıktı değişkenleri olarak milyon kişiye düşen yayın sayısı ve patent başvuru sayısı kullanılmıştır. Çıktı odaklı CCR modelinde ortalama teknik etkinlik değeri 0,6703 ve çıktı odaklı BCC modellinde ortalama saf teknik etkinlik değeri 0,7374 olarak bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Cai, Y. (2011). Factors affecting the efficiency of the BRICSs' national innovation systems: A comparative study based on DEA and Panel Data Analysis. Economics Discussion Paper, (2011-52).
- Cooper, W. W., Seiford, L. M., & Tone, K. (2006). Introduction to data envelopment analysis and its uses: with DEA-solver software and references. Springer Science & Business Media.
- Dobrzanski, P., & Bobowski, S. (2020). The efficiency of R&D expenditures in ASEAN countries. Sustainability, 12(7), 2686.
- DSÖ. (2024a). R&D indicators. Erişim Adresi: https://www.who.int/observatories/global-observatory-on-health-research-and-development/indicators/health-researchers-in-full-time-equivalent-per-million-inhabitants-by-income-group-second-set-of-charts-jan-2020 internet adresi. Erişim tarihi: 19.01.2024.
- DSÖ. (2024b). R&D indicators. Erişim Adresi: https://www.who.int/observatories/global-observatory-on-health-research-and-development/indicators/gross-domestic-r-d-expenditure-on-health-as-a-percent-of-gross-domestic-product-gdp-Jan-2020 internet adresi. Erişim tarihi: 05.01.2024.
- DSÖ. (2024c). Benchmarking gross domestic R&D expenditure on health and medical sciences (health GERD) across countries against global targets. Erişim Adresi: https://www.who.int/observatories/global-observatory-on-health-research-and-development/benchmarking/benchmarking-gross-domestic-r-d-expenditure-on-health-and-medical-sciences-across-countries-against-global-targets#data-sources internet adresi. Erişim tarihi: 02.03.2024.
- DSÖ. (2024d). Health researchers (in full-time equivalent) per million inhabitants, by income group (second set of charts). Erişim Adresi: https://www.who.int/observatories/global-observatory-on-health-research-and-development/indicators/health-researchers-in-full-time-equivalent-per-million-inhabitants-by-income-group-second-set-of-charts internet adresi. Erişim tarihi: 07.01.2024.
- Dyson, R. G., Allen, R., Camanho, A. S., Podinovski, V. V., Sarrico, C. S., & Shale, E. A. (2001). Pitfalls and protocols in DEA. European Journal of Operational Research, 132(2), 245-2.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Sistemleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Mayıs 2024
Gönderilme Tarihi
1 Nisan 2024
Kabul Tarihi
17 Mayıs 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 21 Sayı: 2
APA
Gökgöz, F., & Yildirim, İ. (2024). Türkiye ve AB Ülkelerinin Sağlık Ar-Ge Faaliyetlerinin Etkinlik Analizi. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, 21(2), 136-156. https://izlik.org/JA48SK46CH
AMA
1.Gökgöz F, Yildirim İ. Türkiye ve AB Ülkelerinin Sağlık Ar-Ge Faaliyetlerinin Etkinlik Analizi. SPKD. 2024;21(2):136-156. https://izlik.org/JA48SK46CH
Chicago
Gökgöz, Fazıl, ve İsa Yildirim. 2024. “Türkiye ve AB Ülkelerinin Sağlık Ar-Ge Faaliyetlerinin Etkinlik Analizi”. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi 21 (2): 136-56. https://izlik.org/JA48SK46CH.
EndNote
Gökgöz F, Yildirim İ (01 Mayıs 2024) Türkiye ve AB Ülkelerinin Sağlık Ar-Ge Faaliyetlerinin Etkinlik Analizi. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi 21 2 136–156.
IEEE
[1]F. Gökgöz ve İ. Yildirim, “Türkiye ve AB Ülkelerinin Sağlık Ar-Ge Faaliyetlerinin Etkinlik Analizi”, SPKD, c. 21, sy 2, ss. 136–156, May. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA48SK46CH
ISNAD
Gökgöz, Fazıl - Yildirim, İsa. “Türkiye ve AB Ülkelerinin Sağlık Ar-Ge Faaliyetlerinin Etkinlik Analizi”. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi 21/2 (01 Mayıs 2024): 136-156. https://izlik.org/JA48SK46CH.
JAMA
1.Gökgöz F, Yildirim İ. Türkiye ve AB Ülkelerinin Sağlık Ar-Ge Faaliyetlerinin Etkinlik Analizi. SPKD. 2024;21:136–156.
MLA
Gökgöz, Fazıl, ve İsa Yildirim. “Türkiye ve AB Ülkelerinin Sağlık Ar-Ge Faaliyetlerinin Etkinlik Analizi”. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, c. 21, sy 2, Mayıs 2024, ss. 136-5, https://izlik.org/JA48SK46CH.
Vancouver
1.Fazıl Gökgöz, İsa Yildirim. Türkiye ve AB Ülkelerinin Sağlık Ar-Ge Faaliyetlerinin Etkinlik Analizi. SPKD [Internet]. 01 Mayıs 2024;21(2):136-5. Erişim adresi: https://izlik.org/JA48SK46CH