Examining the Preparedness of Physicians and Nurses Working in the Emergency Department for Disasters and Emergencies: A City Hospital Example

Öz

Anahtar Kelimeler

• emergency service
• disaster

Acil Serviste Çalışan Hekim ve Hemşirelerin Afet ve Acil Durumlara Hazıroluşlarının İncelenmesi: Bir Şehir Hastanesi Örneği

Öz

Günümüzde hemen her gün dünyanın birçok yerinde afetler meydana gelmektedir. Deprem gibi büyük etkisi olan afetler çok sık şekilde yaşanmadığı için afetlere karşı ne derece hazır olduğumuz göz ardı edilen bir konudur. Afetlerle mücadele etmenin en etkili yolunun, afet yaşanmadan önce tedbirleri alma olduğu ve bu tedbirlerin afet sonrasında toplumun kayıplarını azaltacağı görülmüştür. Afetlerde sağlık hizmetlerinin en büyük grubunu oluşturan sağlık çalışanlarının, afete hazır olma durumları ve afet yönetimine katılımlarındaki etkin rolü toplumun sağlık ve refahının sürmesi için vereceği nitelikli bakım ile toplumun en önemli kaynaklarındandır. Bu araştırmada acil serviste çalışan hekim ve hemşirelerin afet ve acil durumlara hazıroluşlarının tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Bir Şehir Hastanesi Acil Servisinde çalışan 140 sağlık çalışanına ulaşılmıştır. Veri toplama aracı olarak tanıtıcı özellikleri içeren demografik form, Sağlık Personeli Afet ve Acil Durumlara Hazırlıklı Olma Durum anket formu kullanılmıştır. Verilerin analizi IBM SPSS Statistics 23 programında uygun istatistiksel yöntemler ile değerlendirilmiştir. Araştırmada kullanılan ölçek toplam ve alt boyut puanları için iki grup karşılaştırmalarında Independent Sample T Test ikiden fazla grup karşılaştırmalarında ise Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) analizi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin dağılımı normal dağılım göstermediğinde bağımsız değişkenlere ait grupların karşılaştırmasında iki grup için Mann Whitney U testi kullanılırken, üç grup veya daha üstü durumlarda Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre Sağlık Bakanlığına bağlı Bir Şehir Hastanesi acil servisinde çalışan hekim ve hemşirelerinin afet ve acil durumlara hazırlık puanı ortalaması 50.95±12.79 olarak tespit edilmiştir. Afet ve acil durumlara hazırlıkları orta düzey olarak saptanmıştır. Afet ve acil durumlara hazıroluşluklarında eğitim düzeyinin, medeni durumun, meslekte çalışma yılının anlamlı bir farklılık oluşturmadığı saptanmıştır. Cinsiyetin, meslek grubunun, afet ile ilgili eğitim alma, afet tatbikatına katılma ve daha önce afete maruz kalma durumlarının hazıroluş durumunda anlamlı bir farklılık oluşturduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• acil servis
• afet
• afete hazıroluşluk
• acil durum

Kaynakça

1. • Balcik, B., ve Beamon, B. M. (2008). Facility location in humanitarian relief. International Journal of Logistics, 11(2), 101–121. https://doi.org/10.1080/13675560701561789
2. • Bozkurt, M. (2022). Afet yönetimi kapsamında sağlık çalışanlarının afetlere hazırlık düzeyi: Sistematik bir derleme. Uluslararası Afet ve Acil Durum Dergisi, 3(1), 23–32.
3. • Dinçer, S., ve Kumru, S. (2021). Afet ve acil durumlar için sağlık personelinin hazırlıklı olma durumu. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 7(2), 141–156.
4. • Ergin, A., Demir, H., ve Çelik, M. (2020). Sağlık çalışanlarının afet farkındalık düzeyleri: Afet eğitimi alan ve almayanların karşılaştırılması. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(4), 939–947.
5. • Güler, C., Yıldırım, E., ve Aytekin, G. (2020). Hastanelerde afet ve acil durumlara hazırlık: Sağlık çalışanlarının bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi. Türkiye Acil Tıp Dergisi, 20(3), 119–126.
6. • Kapucu, N., ve Özerdem, A. (2013). Afet yönetimi: Kuram ve uygulama. Ankara: Nobel Yayıncılık.
7. • Karadağ, M., Yılmaz, M., ve Uzun, S. (2019). Hemşirelerin afet bilinci ve hazırlıklı olma durumları. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 6(1), 15–22.
8. • Özkan, M., ve Yıldırım, N. (2020). Hemşirelerin afetlere hazırlık düzeyi ve etkileyen faktörler. Sağlık ve Toplum, 30(1), 14–21.

9. • Şenol, Ç., ve Koç, E. (2021). Afet yönetimi sürecinde sağlık kurumlarında yönetsel sorumluluklar. Afet ve Acil Durum Yönetimi Dergisi, 2(1), 45–53.
10. • T.C. Sağlık Bakanlığı (2020). Hastane Afet ve Acil Durum Planı (HAP) Uygulama Rehberi. Ankara: Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Yayınları.
11. • Yıldırım, M., ve Kaya, S. (2018). Yeni mezun hemşirelerin afetlere hazıroluşluk düzeyi. Gülhane Tıp Dergisi, 60(1), 53–59.