Yoğun Bakım Ünitelerinde Bası Ülserinin Değerlendirilmesi: Eğitim Araştırma Hastanesi Örneği

Öz

Amaç: Çalışmamızda yoğun bakımda yatan hastalarda bası ülserleri oranlarını belirlemek, farkındalığı arttırmak, hasta güvenliğini sağlamaya yönelik bakım süreçleri değerlendirilmek amaçlandı.

 Gereç ve Yöntem: 01 Ocak-31 Aralık 2017 tarihleri arasında Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde 3. Basamak yoğun bakım ünitelerinde yatan ve bası ülseri gelişen ve bası ülserinde evre ilerlemesi olan hastalar çalışmaya alındı, tanımlayıcı ve retrostpektif çalışma olarak değerlendirildi. Veri toplama araçları olarak bası ülseri veri toplama formu ve HBYS kayıtları kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesi SPSS 21.0 istatistik paket programında yapıldı.

Bulgular: Çalışmamızda; genel yoğun bakım bası ülseri oranı %2,69, örneklemi oluşturan hastaların yaş ortalaması 69,81±17,53, %56,5’i kadın % 43,5’i erkek, yoğun bakımda yatış günü ortalaması 24,76±26,155 gün, %37’sinde (60 kişi) hastaneye yatış esnasında bası ülserinin mevcuttur. Hastaların % 41’inde (66 kişi) bası ülserinin ilk 10 gün içerisinde geliştiği, hastaların %39,1’i (63) evre 1, %44,1’i (71) evre 2, %11,8’i (19) evre 3, %5’i evre 4 olduğu bulundu.  Hastaların %83,9’unun enteral yol ile beslendiği,  bası ülserinin %88,2’sinin sakrum bölgesinde olduğu,  hastaların %31,1’inin yaşamını yitirdiği,  %15,5’inde enfeksiyon geliştiği, %41,6’sının 22 günden daha fazla yoğun bakımda yattığı tespit edildi. Hastaların hemoglobin değeri ortalaması 10,26±2,1297 albümin değeri ortalaması 2,666±0,5669’ dir.

Sonuç: Bası ülserini önlemek için; ileri yaş hastalar, uzun süre yatanlar, hemoglobin ve albümin düzeyi düşük olan hastalar daha dikkatli izlenmesi gerekmektir.

Anahtar Kelimeler

• Bası Ülseri,Yoğun Bakım

Evaluatıon Of Pressure Ulcer In Intensıve Care Unıts: Case Study Educatıon Research Hospıtal

Öz

Aim: The aim of this study was to determine the rates of pressure ulcers in patients in intensive care unit, to raise awareness and to evaluate the care processes to ensure patient safety.

 Materials and Methods: Patients who were hospitalized in the intensive care units of the Training and Research Hospital between January 1 - December 31, 2017 and who developed pressure ulcers and who had stage progression in the pressure ulcer were included in the study. Pressure ulcer data collection form and HBYS records were used as data collection tools. The data were evaluated by SPSS 21.0 statistical package program.

Results: In our study; general intensive care pressure ulcer ratio was 2.69%, mean age of the patients was 69.81 ± 17.53, 56.5% female and 43.5% male, mean day of intensive care unit stay 24.76 ± 26.155 days In 37% of the patients (60 people), pressure ulcers are present during hospitalization. In 41% of the patients (66 people), the pressure ulcer developed within the first 10 days, 39.1% of the patients (63) were stage 1, 44.1% (71) were stage 2, 11.8% (19). was stage 3, 5% was stage 4. It was found that 83,9% of the patients were fed enterally, and 88,2% of the pressure ulcers were in the sacrum region, 31,1% of the patients died, 15,5% of them developed infections, 41,6% of them 22 more than one day in the intensive care unit was found. The mean hemoglobin value of the patients was 10,26 ± 2,1297 and the average of albumin was 2,666 ± 0,5669.

Conclusion: To prevent ulceration of the pressure; Patients with advanced age, long-term hospitalization, hemoglobin and albumin levels should be monitored more carefully

Anahtar Kelimeler

• Pressure Ulcer,Intensive Care

Kaynakça

1. Aslan, F. E. Ç. F. Ş. S. (2018). Yoğun Bakım Ünitesi’de Basınç Yarasının Önlemeye Yönelik Türkiye’de Yapılmış Çalışmaların İncelenmesi;Sistematik Derleme. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(7), 42–50. https://doi.org/10.5505/bsbd.2018.60251
2. Beğer, T. (2004). Yoğun Bakımda Dekübit Ülserleri : Risk Faktörleri ve Önlenmesi. Yoğun Bakım Dergisi, 4(4), 244–253.
3. Cox, J. (2011). Predictors Of Pressure Ulcers In Adult Critical Care Patients. American Journal Of Critical Care, 20(5), 364–375.
4. Fırat Kılıç, H.,Sucudağ, G. (2017). Basınç Yarası Değerlendirilmesinde Sık Kullanılan Ölçekler. Journal of Academic Research in Nursing, 3(1), 49–54. https://doi.org/10.5222/jaren.2017.049Gencer, Z.E., Özkan, Ö. (2015). Basınç Ülserleri Sürveyans Raporu. Türk Yoğun Bakım Derneği Dergisi, 13(1), 26–30. https://doi.org/10.4274/tybdd.81300Girgin Kelebek, N., Erarı Kurhan, G. (2007). Bası Yarası Bakımı. Türk Yoğun Bakım Derneği Dergisi, 5(Özel Sayı), 11–13.
5. Gül, Y.g., Köprülü, A.S., Haspolat, A., Uzman, S., Toptas, M., Kurtulus, İ. (2016). Braden Risk Değerlendirme Skalası Yoğun Bakım Ünitesinde Tedavi Gören 3.Düzey Hastalarda Basınç Ülseri Oluşumu Riskini Değerlendirmekte Güvenilir ve Yeterli mi? Journal of Academic Research in Medicine, 6(2), 98–104. https://doi.org/10.5152/jarem.2016.969
6. İnan, D. G. (2009). Çukurova Üniversitesi Balcalı Hastanesi’de Yatan Hastaların Basınç Ülseri Prevalansı. Çukurova Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
7. Karadağ, A. (2003). Basınç Ülserleri:Değerlendirme,Önleme ve Tedavi. C.Ü. Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi, 7(2), 41–48.Kıraner, E., Terzi, B., Ekinci Uzun, A., Tunalı, B. (2016). Yoğun Bakım Ünitemizdeki Basınç Yarası İnsidansı ve Risk Faktörlerinin Belirlenmesi. Yoğun Bakım Hemşişreliği Dergisi, 20(2), 78–83.
8. Kurtuluş, Z., Pınar, R. (2003). Braden Skalası İle Belirlenen Yükssek Riskli Hasta Grubunda Albümin Düzeyleri İle Bası Yaraları Arasındaki İlişki. C.Ü. Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi, 7(2), 1–10.

9. Orhan, B. (2017). Basınç Yaralarını Önleme Kılavuzu: Kanıta Dayalı Uygulamalar. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 26(4), 427–440. https://doi.org/10.17827/aktd.306004
10. Ortaç Ersoy, E., Öcal, S., Öz, A., & Yılmaz, P.,Arsava, B.,Topeli, A. (2013). Yoğun Bakım Hastalarında Bası Yarası Gelişimde Rol Oynayabilecek Risk Faktörlerinin Değerlendirilmesi. Yoğun Bakım Dergisie, 4(1), 9–12. https://doi.org/10.5152/dcbybd.2013.03
11. Raju, D., Su, Xiaogang P., Patricia A., Loan, L.A., McCarthy, M. S. (2015). Exploring factors associated with pressure ulcers: A data mining approach. International Journal of Nursing Studies, 52(1), 102–111. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2014.08.002
12. Silva, D.R.A., Bezerra, S. M.G., Costa, J.P., Luz, M. H.B. A., Lopes, V.C.A.,Nogueira, L. T. (2017). Pressure ulcer dressings in critical patients: A cost analysis. Revista Da Escola de Enfermagem, 51, 1–7. https://doi.org/10.1590/S1980-220X2016014803231
13. Tanrıkulu, F., Dikmen, Y. (2017). Yoğun Bakım Hastalarında Basınç Yarları: Risk Faktörleri ve Önlemleri. Journal of Human Rhythm, 3(4), 177–182.Tayyib, N.,Coyer, F., Lewis, P. (2016). Saudi Arabian adult intensive care unit pressure ulcer incidence and risk factors: a prospective cohort study. International Wound Journal, 13(5), 912–919. https://doi.org/10.1111/iwj.12406
14. Tokgöz, O.S., Demir, O. (2010). Nöroloji Yoğun Bakım Ünitesinde Bası Yara İnsidansı Ve Risk Faktörleri. Selçuk Üniversitesi Tıp Dergisi, 26(3), 95–98.