EN
TR
TÜRKİYE’DE FARKLI ETNİK YAPILARDA ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMA DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: TÜRK, KÜRT, ZAZA ÖRNEĞİ
Abstract
Amaç: Olumsuz çocukluk çağı deneyimleri ve travmalar yaygın oranlarda görülmektedir. Bu olumsuzlukların oranlarının etnik yapı düzeyinde belirlenmesi, sağlık yaklaşımları açısından önemlidir. Bu çalışmada Türkiye’de farklı etnik yapılardaki olumsuz çocukluk çağı deneyimleri ve çocukluk çağı travma düzeylerini karşılaştırmak amaçlandı.
Yöntem: Kesitsel nitelikte olan bu çalışma Facebook’ta yer alan kadın ve erkek grupları aracılığıyla web tabanlı bir çevrimiçi anket kullanılarak toplandı. Araştırmaya 18-49 yaş aralığında, etnik yapısı Türk, Kürt veya Zaza olan, Türkçe okuyabilen bireyler alındı. Anket formunu eksik veya dikkatsiz doldurduğu belirlenen katılımcılar çalışmadan dışlanarak 815 katılımcı ile çalışma tamamlandı. Araştırmanın verileri sosoyodemografik özellikleri ve çocukluk çağında yaşanan bazı olumsuz deneyimleri içeren Tanımlayıcı Özellikleri Belirleme Formu ve Çocukuluk Çağı Travmaları (ÇÇTÖ) kullanılarak toplandı.
Bulgular: Kürt etnik yapıya sahip bireylerin fiziksel, duygusal ve cinsel istismar alt boyutu puan ortalaması Türk ve Zaza etnik yapıya sahip bireylere göre daha yüksek olduğu ve gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0.05). Katılımcıların fiziksel ve duygusal ihmal alt boyutu puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı belirlendi (p>0.05). Zaza’ların %23.7’sinin aile içi fiziksel şiddete tanık olduğu, Kürt’lerin %16.3’ünün ayrımcılığa maruz kaldığı, Zaza’ların %26.0’sının aile dışı fiziksel şiddete tanık olduğu, Kürt’lerin %21.7’sinin hırsızlık tanığı/mağduru olduğu, Zaza’ların %16.0’sının yakınından birinin öldürüldüğüne tanık olduğu, Kürt’lerin %27.5’inin isyanlara tanık olduğu, Kürt’lerin %9.5’inin savaş ortamında bulunduğu ve gruplar rasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0.05).
Sonuç: Sonuç olarak çalışmada farklı etnik yapıya sahip bireylerin orantısız veya daha yüksek oranda olumsuz deneyimlere maruz kaldıkları belirlendi.
Keywords
Supporting Institution
Bulunmamaktadır
References
- Akcan, G., & Taşören, A. B. (2020). Genç yetişkinlerde çocukluk çağı olumsuz yaşantıları, öz-şefkat ve duygu düzenleme becerileri depresyon belirtilerini yordar mı? Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Dergisi, 37(2), 59-80.
- Aras, N. Y., Topkaya, N., & Şahin, E. (2023). Yetişkin Bireylerde Cinsiyet, Çocukluk Çağı Travmaları, Yaşamda Anlam, Öz-Şefkat ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İçtimaiyat, 7(1), 1-1.
- Bernstein, D. P., Stein, J. A., Newcomb, M. D., Walker, E., Pogge, D., Ahluvalia, T., Stokes, J., Handelsman, L., Medrano, M., & Desmond, D. (2003). Development and validation of a brief screening version of the Childhood Trauma Questionnaire. Child abuse & neglect, 27(2), 169-190.
- Brühlmann, F., Petralito, S., Aeschbach, L. F., & Opwis, K. (2020). The quality of data collected online: An investigation of careless responding in a crowdsourced sample. Methods in Psychology, 2, 100022.
- Çelik, F. G. H., & Hocaoğlu, Ç. (2018). Çocukluk çağı travmaları: bir gözden geçirme. Sakarya Tıp Dergisi, 8(4), 695-711.
- Cooper, H. (2002). Investigating socio-economic explanations for gender and ethnic inequalities in health. Social science & medicine, 54(5), 693-706.
- Demir, P., & ÇAKIN, N. (2020). Kendine zarar verme davranışı ve çocukluk dönemi örselenme yaşantıları: Bir gözden geçirme. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi(10), 129-155.
- Doğan, T., & YAVUZ, K. (2020). Yetişkinlerde psikolojik sağlamlık, olumlu çocukluk deneyimleri ve algılanan mutluluk. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 12, 312-330.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Clinical Midwifery
Journal Section
Research Article
Publication Date
September 21, 2023
Submission Date
June 23, 2023
Acceptance Date
August 30, 2023
Published in Issue
Year 2023 Volume: 4 Number: 2
APA
Barut, S., Sabancı Baransel, E., Uçar, T., & Çelik, O. T. (2023). TÜRKİYE’DE FARKLI ETNİK YAPILARDA ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMA DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: TÜRK, KÜRT, ZAZA ÖRNEĞİ. Selçuk Sağlık Dergisi, 4(2), 275-288. https://izlik.org/JA55ZN68ZE
AMA
1.Barut S, Sabancı Baransel E, Uçar T, Çelik OT. TÜRKİYE’DE FARKLI ETNİK YAPILARDA ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMA DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: TÜRK, KÜRT, ZAZA ÖRNEĞİ. Selçuk Sağlık Dergisi. 2023;4(2):275-288. https://izlik.org/JA55ZN68ZE
Chicago
Barut, Sümeyye, Esra Sabancı Baransel, Tuba Uçar, and Osman Tayyar Çelik. 2023. “TÜRKİYE’DE FARKLI ETNİK YAPILARDA ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMA DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: TÜRK, KÜRT, ZAZA ÖRNEĞİ”. Selçuk Sağlık Dergisi 4 (2): 275-88. https://izlik.org/JA55ZN68ZE.
EndNote
Barut S, Sabancı Baransel E, Uçar T, Çelik OT (September 1, 2023) TÜRKİYE’DE FARKLI ETNİK YAPILARDA ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMA DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: TÜRK, KÜRT, ZAZA ÖRNEĞİ. Selçuk Sağlık Dergisi 4 2 275–288.
IEEE
[1]S. Barut, E. Sabancı Baransel, T. Uçar, and O. T. Çelik, “TÜRKİYE’DE FARKLI ETNİK YAPILARDA ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMA DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: TÜRK, KÜRT, ZAZA ÖRNEĞİ”, Selçuk Sağlık Dergisi, vol. 4, no. 2, pp. 275–288, Sept. 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA55ZN68ZE
ISNAD
Barut, Sümeyye - Sabancı Baransel, Esra - Uçar, Tuba - Çelik, Osman Tayyar. “TÜRKİYE’DE FARKLI ETNİK YAPILARDA ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMA DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: TÜRK, KÜRT, ZAZA ÖRNEĞİ”. Selçuk Sağlık Dergisi 4/2 (September 1, 2023): 275-288. https://izlik.org/JA55ZN68ZE.
JAMA
1.Barut S, Sabancı Baransel E, Uçar T, Çelik OT. TÜRKİYE’DE FARKLI ETNİK YAPILARDA ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMA DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: TÜRK, KÜRT, ZAZA ÖRNEĞİ. Selçuk Sağlık Dergisi. 2023;4:275–288.
MLA
Barut, Sümeyye, et al. “TÜRKİYE’DE FARKLI ETNİK YAPILARDA ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMA DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: TÜRK, KÜRT, ZAZA ÖRNEĞİ”. Selçuk Sağlık Dergisi, vol. 4, no. 2, Sept. 2023, pp. 275-88, https://izlik.org/JA55ZN68ZE.
Vancouver
1.Sümeyye Barut, Esra Sabancı Baransel, Tuba Uçar, Osman Tayyar Çelik. TÜRKİYE’DE FARKLI ETNİK YAPILARDA ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMA DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: TÜRK, KÜRT, ZAZA ÖRNEĞİ. Selçuk Sağlık Dergisi [Internet]. 2023 Sep. 1;4(2):275-88. Available from: https://izlik.org/JA55ZN68ZE