Devlet Yurtlarında Kalan Öğrencilerin Beslenme Alışkanlıklarının Besin Reklamları Açısından Değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Bu araştırma üniversite öğrencilerinin beslenme alışkanlarını incelemek ve besin reklamlarının sağlıklı beslenme üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Kesitsel tipteki bu araştırma Eylül 2020 tarihinde Gençlik ve Spor Bakanlığı Konya İl Müdürlüğüne bağlı farklı kapasitelerdeki 24 öğrenci yurduna kayıtlı öğrencilere online anket formu ile uygulanmıştır. Veriler katılımcıların demografik özelliklerini, beslenme alışkanlıklarını ve medya kullanım bilgilerini inceleyen sosyodemografik bilgi formu ile toplanmıştır. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde Ki-kare testi kullanılmıştır. Bulgular: Kadın öğrenciler günde iki, erkekler de üç ana öğün yemek yemektedir (p<0,001). Kadın ve erkek öğrenciler öğle öğününü atlamaktadır (p=0,007). Kadın öğrenciler psikolojik durumuna göre daha az yerken, erkeklerde yemek yeme değişmemektedir (p<0,001). Kadın öğrenciler ayda bir, erkekler de haftada iki-üç kez dışarıda yemek tüketmektedir (p<0,001). Sağlıklı beslenme yazılarını kadın ve erkekler bazen okumaktadır (p<0,001). Sağlıklı beslenme yazılarını kadın ve erkekler takip etmemektedir (p<0,001). Kadın ve erkeklerde medyada beslenme hakkında dikkat çeken konunun sağlıklı beslenme olduğu tespit edilmiştir (p=0,047). Kadın ve erkekler medyada beslenme yazılarının güvenilirliğinde beslenme uzmanı tarafından yazılmış olmasını önemsemektedir (p=0,002). Sonuç: Öğrencilerin dörtte üçü medyada sağlıklı beslenmeyle ilgili yazılardan etkilenerek beslenme alışkanlıklarını değiştirmektedir. Öğrencilere sağlıklı beslenme konusunda eğitim verilmesi veya bu konunun medyada yer alması onların beslenme alışkanlıklarında bir değişime yol açabilir.

Keywords

• Beslenme Alışkanlıkları
• Medya
• Üniversite Öğrencileri

EVALUATION OF NUTRITION HABITS OF UNIVERSITY STUDENTS STAYING IN STATE DORMITORIES IN TERMS OF FOOD ADVERTISEMENTS

Abstract

Aim: This study was conducted to examine the dietary habits of university students and to evaluate the impact of food advertisements on healthy eating. Method: This cross-sectional study was conducted in September 2020 with an online questionnaire to students enrolled in 24 student dormitories of different capacities affiliated to the Konya Provincial Directorate of the Ministry of Youth and Sports. Data were collected with a sociodemographic information form that examined the demographic characteristics, dietary habits and media use information of the participants. Chi-square test was used in the statistical evaluation of the data. Results: While female students consume two main meals a day, males consume three main meals (p<0.001). Female and male students skip lunch (p=0.007). While female students eat less according to their psychological state, male eating habits do not change (p<0.001). While female students eat out once a month, males eat out two or three times a week (p<0.001). Female and male students sometimes read healthy nutrition articles (p<0.001). Female and male students do not follow healthy nutrition articles (p<0.001). It was determined that the most striking issue in the media about nutrition for females and males was healthy nutrition (p=0.047). Female and male students value the reliability of nutrition articles in the media as written by a nutritionist (p=0.002). Conclusion: Three-quarters of the students change their eating habits by being affected by articles about healthy nutrition in the media. Providing students with education about healthy nutrition or having this issue covered in the media may lead to a change in their eating habits.

Keywords

• Eating Habits
• Media
• University Students

References

1. [1] T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Yeterli ve Dengeli Beslenme. https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/beslenme/yeterli-ve-dengeli-beslenme
2. [2] Li B, Tang X, Le G. Dietary habits and metabolic health. Nutrients. 2023;15(18):3975. https://doi.org/10.3390/nu15183975
3. [3] Kucharska A, Sińska BI, Panczyk M, Samel-Kowalik P, Raciborski F, Czerwonogrodzka-Senczyna A, Boniecka I, Traczyk I. Nutritional knowledge, sociodemographic, and lifestyle factors as determinants of diet quality- a Polish population-based study. Front Public Health. 2025;21(13):1613598. https://doi.org/10.3389/fpubh.2025.1613598.
4. [4] S. Krige, F. Mahomoodally, A. Subratty and D. Ramasawmy, "Relationship between Socio-Demographic Factors and Eating Practices in a Multicultural Society," Food and Nutrition Sciences, Vol. 3 No. 3, 2012, pp. 286-295. doi: 10.4236/fns.2012.33042.
5. [5] Deliens T, Clarys P, De Bourdeaudhuij I. et al. Determinants of eating behaviour in university students: a qualitative study using focus group discussions. BMC Public Health. 2014;14:53. https://doi.org/10.1186/1471-2458-14-53
6. [6] Kalog GLS, Kasim F, Anyebuno B. et al. Food advertisement influences food decision making and not nutritional status: a study among university students in Ghana. BMC Nutr. 2022;8:72. https://doi.org/10.1186/s40795-022-00571-2
7. [7] Pablo Arrona-Cardoza, Katherine Labonté, José Miguel Cisneros-Franco, Daiva E. Nielsen. The Effects of Food Advertisements on Food Intake and Neural Activity: A Systematic Review and Meta-Analysis of Recent Experimental Studies. Advances in Nutrition. 2023;14(2):339-351. https://doi.org/10.1016/j.advnut.2022.12.003
8. [8] İmece H. Bir devlet okulunda eğitim gören 15-19 yaş arası liselerde medyadaki beslenmeyle ilgili reklam ve yayınlardan etkilenmenin saptanması. [Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul: Haliç Üniversitesi; 2018.

9. [9] World Health Organization. Nutrition Home. https://apps.who.int/nutrition/landscape/help.aspx?menu=0&helpid=420
10. [10] Işkın M. Üniversite öğrencilerinin beslenme alışkanlıkları üzerine bir araştırma: Sakarya Üniversitesi örneği. [Yüksek Lisans Tezi]. Sakarya: Sakarya Üniversitesi; 2016.
11. [11] Özgür M, Yılmaz HÖ. Üniversite Öğrencilerinde duygusal yeme durumunu etkileyen faktörlerin incelenmesi. Bes Diy Derg. 2023;51(3):58-68. https://doi.org/10.33076/2023.BDD.1803
12. [12] Erçim RE. Üniversite öğrencilerinin beslenme durumlarının değerlendirilmesi ve sağlıklı yeme indekslerinin saptanması. [Yüksek Lisans Tezi]. Ankara: Hacettepe Üniversitesi; 2014.
13. [13] Kartal M, Bucak FK, Balcı E. Üniversite öğrencilerinin beslenme kültürleri. Sağlık Akademisyenleri Dergisi. 2017;4(4):332-338. https://doi.org/10.5455/sad.13-1511164129
14. [14] Arpa Zemzemoğlu TE, Erem S, Uludağ E, Uzun S. Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Beslenme Alışkanlıklarının Belirlenmesi. Food and Health. 2019;5(3):185-196. https://doi.org/10.3153/FH19020
15. [15] Pendergast FJ, Livingstone KM, Worsley A, McNaughton SA. Correlates of meal skipping in young adults: a systematic review. Int J Behav Nutr Phys Act. 2016 Dec 1;13(1):125. https://doi.org/10.1186/s12966-016-0451-1
16. [16] Dinçer RS. Üniversite öğrencilerinde yeme bağımlılığı ve duygusal yeme eğiliminin değerlendirilmesi. [Yüksek Lisans Tezi]. Ankara: Başkent Üniversitesi; 2019.
17. [17] Özgen Özkaya Ş, Özkaya V, Elmaağaçlı Avak T, Garipoğlu M. Türk ve uluslararası üniversite öğrencilerinin beslenme durumlarının değerlendirilmesi: Kesitsel bir çalışma. Sağlık ve Yaşam Bilimleri Dergisi. 2023;5(1):1-8. https://doi.org/10.33308/2687248X.202351291
18. [18] Oliveira L, Raposo A. Factors That Most Influence the Choice for Fast Food in a Sample of Higher Education Students in Portugal. Nutrients. 2024 Mar 29;16(7):1007. https://doi.org/10.3390/nu16071007
19. [19] Kaner G, Ayer Ç, Kayahan MY, İnbaşı EG. COVID-19 pandemi sürecinde üniversite öğrencilerinin değişen beslenme alışkanlıklarının ve duygusal iştahının değerlendirilmesi: Kesitsel araştırma. Turkiye Klinikleri J Health Sci. 2024;9(4):700-710. https://doi.org/10.5336/healthsci.2024-105240
20. [20] Kuşcuoğlu AŞ. Üniversite öğrencilerinin gıda tüketim alışkanlıkları üzerine bir araştırma. [Yüksek Lisans Tezi]. Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi; 2015.
21. [21] Elsahoryi NA, Ibrahim MO, Hammouh F, Alhaj OA, Al-Basha S. Unveiling night eating syndrome: how it connects to mental health, insomnia, and quality of life in university students-a cross-sectional study. J Eat Disord. 2025 Oct 16;13(1):225. https://doi.org/10.1186/s40337-025-01406-8
22. [22] Kıngır S, Kardeş N. Medyanın sağlıklı beslenme davranışı üzerine etkisi. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi. 2019;2(2):163-176.
23. [23] Gün İ, Gün S, Kılıç GD. Üniversite Öğrencilerinin Yiyecek Tüketim Alışkanlıkları Üzerinde Beslenme Bilgisinin Etkisi: Siirt Üniversitesi Örneği. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel. 2023;6(2):856-865. https://doi.org/10.33083/joghat.2023.306
24. [24] Ermiş E, Doğan E, Erilli N, Satıcı A. Üniversite Öğrencilerinin Beslenme Alışkanlıklarının İncelenmesi: Ondokuz Mayıs Üniversitesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi. 2015;6(1):30-40. https://doi.org/10.17155/spd.67561
25. [25] Akduran F, Adadıoğlu Ö, Emiroğlu B. Hemşirelik öğrencilerinin sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarının incelenmesi. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi. 2023;5(3):299-309.
26. [26] Ceyhun Sezgin AE, Ayyıldız S, Durmaz NE. Gastronomi ve mutfak sanatları öğrencilerinin gıda etiketlerini okuma düzeyleri. OPUS International Journal of Society Researches. 2012;10(16):3321-3343. https://doi.org/10.26466/opus.750064
27. [27] Arslan E, Özlü T, Garipoğlu G. Üniversite Öğrencilerinde Besin Etiketi Okuma Davranışının İncelenmesi. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2022;31(1):71-78. https://doi.org/10.34108/eujhs.915320