VÜCUT FARKINDALIK DÜZEYİNİN ENGELLİ BİREYE YÖNELİK ALGI ÜZERİNE ETKİSİ

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, bireylerin vücut farkındalığı düzeyleri ile engelli bireylere yönelik algıları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Kesitsel tipteki bu araştırmaya, Kırklareli'nde yaşayan 18-35 yaş arası 250 gönüllü katılmıştır. Veriler, çevrimiçi anket yoluyla Demografik Veri Formu, Engelli Bireylere Yönelik Algı Ölçeği (EAO) ve Vücut Farkındalığı Anketi (VFA) kullanılarak toplanmıştır. İlişkiler Spearman korelasyon analizi ile incelenmiş, EAO üzerindeki yordayıcı etkiler çoklu doğrusal regresyon analizi ile test edilmiştir. Bulgular: VFA puanlarındaki artışın, EAO puanlarındaki artışla pozitif yönde anlamlı ancak zayıf düzeyde ilişkili olduğu bulundu (r = .209, p < .001). Regresyon analizi, VFA (β = .289, p < .001) ve yaşın (β = -.194, p = .003) EAO'nun anlamlı yordayıcıları olduğunu, modelin toplam varyansın %9.6'sını açıkladığını gösterdi [F(3,246)=8.733, p<.001]. Doğrudan temas (örneğin aynı evi paylaşma) ve eğitim deneyimlerinin ise her iki ölçek puanı üzerinde daha güçlü ilişkiler sergilediği gözlemlendi. Sonuç: Vücut farkındalığı, engelli bireylere yönelik algıyı olumlu yönde etkileyen bir faktör olmakla birlikte, bu etki sınırlıdır. Olumlu algıların gelişiminde doğrudan temas ve yapılandırılmış eğitim deneyimleri daha belirleyici bir role sahiptir.

Keywords

• Vücut Farkındalığı
• Engelli Algısı
• algı
• tutum
• sosyal temas

Supporting Institution

yok

Ethical Statement

Bu çalışmanın etik kurul izni, Kırklareli Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar Etik Kurulu tarafından E-35523585-199-159746 sayılı ve 07.05.2025 tarihli onayı ile alınmıştır.

Thanks

Klinik Psikolog Murat ÖZÜBERK’e tartışma bölümüne sunduğu değerli katkıları için teşekkür ederim.

THE EFFECT OF BODY AWARENESS LEVEL ON PERCEPTION OF INDIVIDUALS WITH DISABILITIES

Abstract

Objective: This study aims to examine the relationship between individuals' level of body awareness and their perception towards individuals with disabilities. Method: In this cross-sectional study, 250 volunteers aged 18-35 living in Kırklareli participated. Data were collected online using a Demographic Data Form, the Perception Towards Disabled Individuals Scale (PTDIS), and the Body Awareness Questionnaire (BAQ). Relationships were examined using Spearman's correlation analysis, and predictive effects on PTDIS were tested using multiple linear regression analysis. Results: An increase in BAQ scores was found to be positively and significantly, albeit weakly, correlated with an increase in PTDIS scores (r = .209, p < .001). Regression analysis revealed that BAQ (β = .289, p < .001) and age (β = -.194, p = .003) were significant predictors of PTDIS, with the model explaining 9.6% of the total variance [F(3,246)=8.733, p<.001]. Direct contact (e.g., sharing the same household) and educational experiences were observed to exhibit stronger associations with scores on both scales. Conclusion: While body awareness is a factor that positively influences the perception of individuals with disabilities, its effect is limited. Direct contact and structured educational experiences play a more determinant role in the development of positive perceptions.

Keywords

• Body Awareness
• Disability Perception
• Perception
• Attitude
• Social Contact

Supporting Institution

NONE

Ethical Statement

Ethical approval for this study was obtained from the Scientific Research Ethics Committee of Kırklareli University with approval number E-35523585-199-159746 dated May 7, 2025.

Thanks

I would like to thank Clinical Psychologist Murat ÖZÜBERK for his valuable contributions to the discussion section.

References

1. [1]Turner, B. S. (1984). The body and society: Explorations in social theory. Basil Blackwell
2. [2]Shakespeare, T. (2006). The social model of disability. In L. J. Davis (Ed.), The disability studies reader (2nd ed., pp. 197-204). Routledge.
3. [3]Mehling, W. E., Wrubel, J., Daubenmier, J. J., Price, C. J., Kerr, C. E., Silow, T., Gopisetty, V., & Stewart, A. L. (2011). Body Awareness: a phenomenological inquiry into the common ground of mind-body therapies. Philosophy, Ethics, and Humanities in Medicine, 6(1), 6
4. [4]Byrne, D. (1971). The attraction paradigm. Academic Press.
5. [5]Diğer, H. & Yıldız, A. (2021). Engelli bireylere yönelik algı ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31(2), 807-822.
6. [6]Ferentzi, E., Bogdány, T., Szabolcs, Z., Csala, B., Horváth, A., & Köteles, F. (2019). Multidimensional assessment of interoceptive awareness: Psychometric properties of the Hungarian version of the MAIA. Mindfulness, 10(1), 142-153.
7. [7]Karaca, S. (2017). Vücut Farkındalığı Anketinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Yüksek Lisans Tezi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Muğla. Türkiye., Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
8. [8]Shields, S. A., Mallory, M. E. ve Simon, A. (1989). The Body Awareness Questionnaire: Reliability and validity. Journal of Personality Assessment, 53(4), 802-815.

9. [9] Evans, J. D. (1996). Straightforward statistics for the behavioral sciences. Brooks/Cole Publishing
10. [10]Forster, D. A., & Yekta, S. (2020). The impact of disability awareness training on the attitudes of medical students towards people with disabilities. Journal of Disability Studies, 6(1), 12-19.
11. [11]Lueke, A., & Gibson, B. (2015). Mindfulness meditation reduces implicit age and race bias: The role of reduced automaticity of responding. Social Psychological and Personality Science, 6(3), 284-291.
12. [12]Pettigrew, T. F.,Tropp, L. R. (2006). A meta-analytic test of intergroup contact theory. Journal of Personality and Social Psychology, 90(5), 751–783.
13. [13]Kılıç, S. S., & Gün, M. S. (2021). The effect of structured empathy education on the attitudes of nursing students towards elderly patients: A quasi-experimental study. Nurse Education Today, 107, 105117.
14. [14]Kılıç, S., Yılmaz, M.,Akyol, A. (2019). The effect of disability education on nursing students' attitudes towards disabled people: A quasi-experimental study. Nurse Education Today, 83, 104197.
15. [15] Bandura, A. (1977). Social learning theory. Prentice Hall.
16. [16] Pettigrew, T. F. (1998). Intergroup contact theory. Annual Review of Psychology, 49(1), 65–85. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.49.1.65
17. [17] Shakespeare, T. (2013). Disability rights and wrongs revisited (2nd ed.). Routledge.
18. [18] Eagly, A. H., & Wood, W. (2012). Social role theory. In P. A. M. Van Lange, A. W. Kruglanski, & E. T. Higgins (Eds.), Handbook of theories of social psychology (Vol. 2, pp. 458–476). Sage Publications. https://doi.org/10.4135/9781446249222.n49
19. [19] Christov-Moore, L., Simpson, E. A., Coudé, G., Grigaityte, K., Iacoboni, M., & Ferrari, P. F. (2014). Empathy: Gender effects in brain and behavior. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 46(4), 604–627. https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2014.09.001