Yayalaştırmanın Kentin Sosyal Yaşamına Etkisinin İzmit-Cumhuriyet Caddesi Ölçeğinde İncelenmesi

Bu çalışma, yayalaştırma uygulamalarının kentin sosyal yaşamı üzerindeki etkisini İzmit Cumhuriyet Caddesi (Yürüyüş Yolu) örneğinde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, 1999 yılına kadar aktif demiryolu hattı olarak kullanılan ve 2000 yılında rayların kaldırılmasıyla kamusal bir aksa dönüşen alanın, 2022 yılında gerçekleştirilen yeniden düzenleme sonrası kullanım biçimlerini değerlendirmektedir. Araştırma kapsamında saha gözlemi, alan tespiti ve kullanıcı anketlerinden elde edilen veriler betimleyici ve istatistiksel analiz yöntemleriyle incelenmiştir. Bulgular, yayalaştırma sonrası güvenlik algısının arttığını, sosyal etkileşimin güçlendiğini ve alanın özellikle çocuklar, kadınlar, yaşlılar ve engelliler açısından daha erişilebilir ve konforlu hale geldiğini göstermektedir. Kullanıcıların alanı gündelik ulaşımın yanı sıra sosyalleşme, kültürel etkinliklere katılım ve dinlenme amaçlı kullandığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, araç öncelikli düzenlemeden yaya öncelikli tasarıma geçişin mekânsal kaliteyi artırdığı, kamusal yaşamı desteklediği ve alanın sosyal kimliğini güçlendirdiği değerlendirilmektedir. Bu makale, araştırmacı tarafından hazırlanan “Yayalaştırmanın Kentin Sosyal Yaşamına Etkisinin İzmit-Cumhuriyet Caddesi Ölçeğinde İncelenmesi” başlıklı yüksek lisans tezinden üretilmiştir.

This study aims to examine the impact of pedestrianization practices on urban social life, focusing on Izmit Cumhuriyet Street (Walking Path) as a case study. The research evaluates the post-2022 redesign usage patterns of the area, which functioned as an active railway line until 1999 and was transformed into a public axis following the removal of the tracks in 2000. Within the scope of the study, data collected through field observations, site analysis, and user surveys were analyzed using descriptive and statistical methods. The findings indicate that pedestrianization has increased the perception of safety, strengthened social interaction, and enhanced accessibility and comfort, particularly for children, women, the elderly, and people with disabilities. It was also determined that users utilize the area not only for daily transportation but also for socialization, participation in cultural activities, and leisure. In conclusion, the transition from a vehicle-oriented layout to a pedestrian-oriented design has improved spatial quality, supported public life, and reinforced the social identity of the area. This article is derived from the researcher’s master’s thesis entitled “An Examination of the Impact of Pedestrianization on the Social Life of the City at the Izmit-Cumhuriyet Street Scale”.