Lütfi Akad Sinemasında Uyarlamalar: Tamamlanamamış Bir Yüksek Lisans Tezi

Ayşe Pelin Bektaş’ın Lütfi Akad Sinemasında Uyarlamalar isimli kitabı 2025 yılında Nobel Akademik Yayıncılık tarafından Deniz Reka Göksu’nun editörlüğünde yayımlanmıştır. Yazar, 2018-2022 yılları arasında Marmara Üniversitesi Radyo, Televizyon ve Sinema Anabilim Dalında sürdürdüğü yüksek lisans eğitimi için hazırladığı bu çalışmasını, jüri karşısında savunamadan ne yazık ki vefat etmiştir. Tamamlanamamış bir yüksek lisans tezinden hazırlanan bu kitapta, sinemada uyarlama konusuna yönetmen Lütfi Ömer Akad’ın filmleri üzerinden yaklaşılmaktadır. Dolayısıyla bu kitapta, film çalışmalarındaki yönetmen merkezli bakış açısı ile uyarlama konusu kesiştirilmektedir. Sinemada uyarlamalar hakkında gerçekleştirilen çalışmalardan farklı olarak bu kitapta uyarlamalar konusu yönetmenin yaratım sürecine dair bir perspektif ile ele alınmaktadır. Kitapta, edebiyat uyarlamalarının filmlerdeki yeniden yazım boyutuna dikkat çekilirken, Lütfi Ömer Akad’ın filmografisindeki uyarlama filmlerinin tamamı, yönetmenin edebiyata bakışı ve edebiyat çevreleriyle ilişkisi odakta tutulacak şekilde etraflıca değerlendirilmektedir. Sonuç olarak kitapta, yönetmenin film dilini oluştururken faydalandığı edebi eserleri yazar-yönetmen bakış açısıyla nasıl yeniden yorumlandığının ortaya çıkarılması hedeflenmektedir. Bu doğrultuda kaynak eser ve uyarlama film karşılaştırılmaları sırasında kitapta analiz yöntemi, Akad’ın üslubunun film metinlere olan etkisini göstermek için kullanılmaktadır. Kitabın yazarının Türk sinemasındaki film yapımcısı, yönetmen ve yazarlara dair olan kavrayışı, Yeşilçam başta olmak üzere Türk sineması tarihinin mevcut yönelimlerden farklı olarak yeni tartışmalara zemin oluşturabileceğini hatırlatmaktadır.

Lütfi Akad Sinemasında Uyarlamalar, written by Ayşe Pelin Bektaş, was published in 2025 by Nobel Academic Publishing under the editorship of Deniz Reka Göksu. Tragically, the author passed away before she could defend this study, which she had prepared during her master's education in the Department of Cinema at Marmara University between 2018 and 2022. Originating from an incomplete master's thesis, this book approaches the topic of cinematic adaptation films of director Lütfi Ömer Akad. Consequently, it intersects the auteurist perspective in film studies with the concept of adaptation. Departing from existing literature on cinematic adaptations, this book addresses the subject through a director-centered focus. Furthermore, the book highlights the rewriting dimension of literary adaptations in film. On this basis, all adaptation films in Lütfi Ömer Akad’s filmography are comprehensively evaluated, with particular emphasis on the director's vision on literature and his relations with literary circles. Thus, the book aims to reveal how the literary works utilized by the director were reinterpreted through an author- director perspective while shaping his cinematic language. To demonstrate the influence of Akad’s style on the filmic texts, textual and comparative analysis methods are employed during the comparison between source novels and film adaptations. The author’s deep understanding of film producers, directors, and writers in Turkish cinema reminds us that this work can open up new discussions in Turkish cinema history—particularly Yeşilçam—beyond existing trends.