Osmanlı Modern Eğitim Anlayışının Taşraya Yansımasına Bir Örnek: Tefenni Rüştiye Mektebi

Ahmet Kısa

Osmanlı Modern Eğitim Anlayışının Taşraya Yansımasına Bir Örnek: Tefenni Rüştiye Mektebi

Öz

Bu çalışmada Burdur Sancağı’nın Tefenni Kazası’ndaki eğitim faaliyetleri Osmanlı modern eğitim anlayışının taşraya yansımasının bir örneği olarak Tefenni Rüştiye Mektebi özelinde ele alındı. Tefenni Rüştiye Mektebi’nin Osmanlı modern eğitim tarihi açısından sahip olduğu önemi ortaya koyabilmek, eğitimde başlayan modernleşme sürecinin tarihsel geçmişini anlamakla doğrudan ilgilidir. Tanzimat ile başlayan bu süreç, teşkilat yapısını 1857’de Maarif Nezareti’nin açılmasıyla tamamlamış; işleyişin nasıl olacağıyla ilgili 1869 yılında Maarif-i Umumiye Nizamnamesi’nin çıkarılması, modern eğitim kurumlarının nerede, nasıl açılacağı ve idaresinin nasıl sağlanacağı konularında çok önemli düzenlemeler getirmiştir. Rüştiye Mektepleri daha çok 1869 Maarif-i Umumiye Nizamnamesi’nden sonra, özellikle II. Abdülhamit Dönemi’nde yaygınlık kazanmıştır. Tefenni Rüştiye Mektebi de rüştiye mekteplerinin taşrada yaygınlık kazandığı II. Abdülhamit döneminde 1907 yılında açılmıştır. Bu çalışmada Tefenni Rüştiye Mektebi’nin nasıl açıldığı, mektepte okutulan dersler ve öğrenim gören öğrenciler, okulun kaç yıl faaliyette kaldığı, genel olarak eğitim-öğretimde karşılaşılan güçlüklerin neler olduğu ortaya konulmuştur. Öğrencilerin genel imtihan kayıtları incelenmiş, akli ilimlere nazaran dini ilimlerde daha başarılı oldukları görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı, Osmanlı Arşivi (BOA.) MF. İBT. (Maarif Nezareti Tedrisatı İbtidaiyye Kalemi) 191/43, 1067/36, 211/18, 195/27, 197/26, 215/32, 214/100 217/105, 285/97, 320/47, 202/43, 325/31, 355/31, 361/24, 420/36, 450/29, 189/39. MF. MKT (Mektubi Kalemi) 1021/4, 1012/82, 1046/81, 1021/2, 1021/70.
ML. EEM. (Maliye Emlak-ı Emîriyye) 972/8.
Akgündüz, Mustafa. (2004). Osmanlı Medreseleri, XIX Asır. İstanbul: Beyan Yayınları.
Kodaman, Bayram. (1991). Abdülhamid Devri Eğitim Sistemi. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
Bilim, Cahit Yalçın. (1984). Tanzimat Devri’nde Türk Eğitiminde Çağdaşlaşma (1839-1876). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları. Çora, Ersin. (2018). 1895-1921 Yılları Arasında Burdur Sancağı’nda Modern Temel Eğitim Kurumları. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(24), 271-286.
Gündüz, Mustafa. (2015). Osmanlı Eğitim Mirası, Klasik ve Modern Dönem Üzerine Makaleler. Ankara: Doğu-Batı Yayınları.
Hicri 1302 Konya Vilayeti Salnamesi 18. (2015). Konya: Konya Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları.
Hicri 1303 Konya Vilayeti Salnamesi 19, (2017). Konya: Konya Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ahmet Kısa ^*
0000-0002-2080-3228
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

2 Eylül 2022

Gönderilme Tarihi

29 Nisan 2021

Kabul Tarihi

29 Haziran 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 56

IZ

https://izlik.org/JA79WA39YK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kısa, A. (2022). Osmanlı Modern Eğitim Anlayışının Taşraya Yansımasına Bir Örnek: Tefenni Rüştiye Mektebi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 56, 151-166. https://izlik.org/JA79WA39YK

AMA

1.Kısa A. Osmanlı Modern Eğitim Anlayışının Taşraya Yansımasına Bir Örnek: Tefenni Rüştiye Mektebi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2022;(56):151-166. https://izlik.org/JA79WA39YK

Chicago

Kısa, Ahmet. 2022. “Osmanlı Modern Eğitim Anlayışının Taşraya Yansımasına Bir Örnek: Tefenni Rüştiye Mektebi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 56: 151-66. https://izlik.org/JA79WA39YK.

EndNote

Kısa A (01 Eylül 2022) Osmanlı Modern Eğitim Anlayışının Taşraya Yansımasına Bir Örnek: Tefenni Rüştiye Mektebi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 56 151–166.

IEEE

[1]A. Kısa, “Osmanlı Modern Eğitim Anlayışının Taşraya Yansımasına Bir Örnek: Tefenni Rüştiye Mektebi”, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 56, ss. 151–166, Eyl. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA79WA39YK

ISNAD

Kısa, Ahmet. “Osmanlı Modern Eğitim Anlayışının Taşraya Yansımasına Bir Örnek: Tefenni Rüştiye Mektebi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 56 (01 Eylül 2022): 151-166. https://izlik.org/JA79WA39YK.

JAMA

1.Kısa A. Osmanlı Modern Eğitim Anlayışının Taşraya Yansımasına Bir Örnek: Tefenni Rüştiye Mektebi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2022;:151–166.

MLA

Kısa, Ahmet. “Osmanlı Modern Eğitim Anlayışının Taşraya Yansımasına Bir Örnek: Tefenni Rüştiye Mektebi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 56, Eylül 2022, ss. 151-66, https://izlik.org/JA79WA39YK.

Vancouver

1.Ahmet Kısa. Osmanlı Modern Eğitim Anlayışının Taşraya Yansımasına Bir Örnek: Tefenni Rüştiye Mektebi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 01 Eylül 2022;(56):151-66. Erişim adresi: https://izlik.org/JA79WA39YK