Öğretmen Öznel İyi Oluş Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Bu çalışmanın amacı Renshaw, Long ve Cook (2015) tarafından geliştirilmiş Öğretmen Öznel İyi Oluş Ölçeğinin (Teacher Subjective Wellbeing Questionnaire – TSWQ) Türk kültürüne uyarlanmasıdır. Ölçeğinin Türkçe versiyonunun araştırma verileri Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda çalışmakta olan 544 öğretmenden elde edilmiştir. 8 maddeden oluşan ölçek Okul bağlılığı ve Öğretim yeterliği olmak üzere 2 alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçeğin yapı geçerliği açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analiziyle (DFA) test edilmiştir. Açımlayıcı faktör analizinde maddelerin ölçeğin orijinalindeki gibi 2 alt boyutta toplandığı bulunmuştur.  Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda ise uyum düzeylerinin istenilen düzeyde olduğu görülmüştür. (x²= 56.01, sd= 18, RMSEA= .075, NFI= 0.97, NNFI= 0.96, CFI= 0.98, GFI= .096, AGFI= 0.93, GFI= 0.96, SRMR=0.04). Ölçeğin tamamının Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı .82 olarak bulunmuştur. Türk kültürüne uyarlanan Öğretmen Öznel İyi Oluş Ölçeği’nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• öznel iyi oluş,öğretmen,uyarlama,geçerlik,güvenirlik

Adaptation of Teacher Subjective Wellbeing Questionaire (TSWQ) to Turkish: A Validity and Reliability Study

Abstract

The aim of this study was to adapt Teacher Subjective Wellbeing Questionnaire which was developed by Renshaw, Long and Cook (2015) to Turkish culture. Data were obtained from 544 teachers working at schools of Ministry of Education. The questionnaire consists of 8 items and 2 factor named School Connectedness and Teaching Efficacy. Explanatory Factor Analyses (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA) were executed to test the construct validity of the scale. As a result of the exploratory factor analysis, it was found that scale had a two dimensional structure as in the original scale. Results of CFA indicated that the fit values of the model were acceptable (x²= 56.01, sd= 18, RMSEA= .075, NFI= 0.97, NNFI= 0.96, CFI= 0.98, GFI= .096, AGFI= 0.93, GFI= 0.96, SRMR=0.04). Reliability coefficients of the total scale was .82. According to study findings scale adapted to Turkish culture is a valid and reliable measurement tool for teacher subjective wellbeing.

Keywords

• Subjective wellbeing,teacher,adaptation,validity,reliability

References

1. Akın, U., & Oğuz, E. (2010). Öğretmenlerin Işkoliklik Ve Tükenmişlik Düzeylerinin Ilişkisi Ve Çeşitli Değişkenler Açısından Incelenmesi. Kuram Ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 3(3), 3098-327.
2. Akyıldız, M. (2009). Pirls 2001 Testinin Ülkelerarası Yapı Geçerliliğinin Incelenmesi. Yayımlanmamış doktora tezi. Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
3. Avcı, Ü., & Seferoğlu, S. S. (2011). Bilgi Toplumunda Öğretmenin Tükenmişliği: Teknoloji Kullanımı Ve Tükenmişliği Önlemeye Yönelik Alınabilecek Önlemler. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9, 13-26.
4. Balaban, J. (2000). Temel Eğitimde Öğretmenlerin Stres Kaynakları Ve Başa Çıkma Teknikleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(7), 188-195.
5. Başol, G., & Altay, M. (2009). Eğitim Yöneticisi Ve Öğretmenlerin Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin Incelenmesi. Kuram Ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 58(58), 191-216.
6. Bentler, P.M. & Bonnet, D.C. (1980), Significance Tests and Goodness of Fit In The Analysis Of Covariance Structures, Psychological Bulletin, 88 (3), 588-606.
7. Brennan, K. (2006). The Managed Teacher: Emotional Labour, Education, and Technology. Educational Insights, 10, 55-65.
8. Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal Bilimler Için Veri Analizi El Kitabı (11. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.

9. Büyüköztürk, Ş. (2012). Veri Analizi El Kitabı. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
10. Capel, S. A. (1991). A Longitudinal Study of Burnout in Teachers. British Journal of Educational Psychology, 61, 36–45.
11. Cemaloğlu, N., & Şahin, D. E. (2007). Öğretmenlerin Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin Farklı Değişkenlere Göre Incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 15(2), 465-484.
12. Chang, M. L. (2009). An Appraisal Perspective of Teacher Burnout: Examining the Emotional Work of Teachers. Educational Psychology Review, 2, 193-218.
13. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. & Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal Bilimler Için Çok Değişkenli Istatistik Spss Ve Lisrel Uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.
14. Deci, E. L. And Ryan, R. M. (2000). The "What" And "Why" Of Goal Pursuits: Human Needs and the Self-Determination of Behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227-268.
15. Devellis F. R. (2016). Scale Development: Theory and Applications. New York: Sage Publications. Retrieved On 15.01.2017 From Https://Books.Google.Com.Tr/Books?Id=48accwaaqbaj&Source=Gbs_Navlinks_S.
16. Diener, E. (1984). Subjective Well-Being. Psychological Bulletin, 95(3), 542-575.
17. Diener, E. (1994). Assessing Subjective Well-Being: Progress and Opportunities. Social İndicators Research, 31(2), 103-157.
18. Diener, E. & Diener, M. (2009). Cross-Cultural Correlates of Life Satisfaction and Self-Esteem. In Culture and Well-Being (Pp. 71-91). Netherlands :Springer.
19. Diener, E., Oishi, S., & Lucas, R. E. (2003). Personality, Culture, And Subjective Well-Being: Emotional And Cognitive Evaluations Of Life. Annual Review of Psychology, 54, 403-425.
20. Diener, E., Sapyta, J. J. & Suh, E. (1998). Subjective Well-Being Is Essential To Wellbeing. Psychological Inquiry, 9, 33-37.
21. Diener, E., Suh, E., & Oishi, S. (1997). Recent Findings on Subjective Well-Being. Indian Journal of Clinical Psychology, 24, 25-41.
22. Dilmaç, B & Bozgeyikli, H . (2012). A Research On Subjective Well-Being And Decision Making Of Teacher Candidates. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11 (1), 171-187.
23. Eryılmaz, A. (2009). Ergen Öznel Iyi Oluş Ölçeğinin Geliştirilmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(4).
24. Eryilmaz, A., & Öğülmüş, S. (2010). Ergenlikte Öznel Iyi Oluş Ve Beş Faktörlü Kişilik Modeli. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(3). 189-203.
25. Friedman, I. A., & Farber, B. A. (1992). Professional Self-Concept As A Predictor Of Teacher Burnout. The Journal of Educational Research, 86(1), 28-35.
26. Gable, S. L. And Haidth, J. (2005). What (And Why) Is Positive Psychology? Review of General Psychology, 9(2), 103-110.
27. Grayson, J. L., & Alvarez, H. K. (2008). School Climate Factors Relating To Teacher Burnout: A Mediator Model. Teaching and Teacher Education, 24(5), 1349-1363.
28. Hargreaves, A. (1998). The Emotional Practice of Teaching. Teaching and Teacher Education, 14, 835-854.
29. Hattie, J. A., Myers, J. E., & Sweeney, T. J. (2004). A Factor Structure of Wellness: Theory, Assessment, Analysis, and Practice. Journal Of Counseling And Development,82, 354-364.
30. Hooper, D., Coughlan, J., Mullen, M.: Structural Equation Modelling: Guidelines For Determining Model Fit. Electronic Journal of Business Research Methods, 6(1), 53-60.
31. Jennett, H. K., Harris, S. L., & Mesibov, G. B. (2003). Commitment to Philosophy, Teacher Efficacy, and Burnout Among Teachers Of Children With Autism. Journal of Autism and Developmental Disorders, 33, 583-593.
32. Kaplan, M.S. (2011). Öğretmenlerin Iş Yerinde Yalnızlık Duygularının Okullardaki Örgütsel Güven Düzeyi Ve Bazı Değişkenler Açısından Incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
33. Kayabaşı, Y. (2008). Bazı Değişkenler Açısından Öğretmenlerin Mesleki Tükenmişlik Düzeyleri. Sosyal Bilimler Dergisi, 20, 191-212.
34. Keser, A. & Karaduman, M. (2014). İş Yaşamında Yalnızlık Algısının Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ile Ilişkisi Ve Öğretmenler Üzerinde Bir Araştırma. Hak İş Uluslararası Emek Ve Toplum Dergisi, 3(7). 178-197.
35. Kokkinos, C. M. (2007). Job Stressors, Personality and Burnout in Primary School Teachers. British Journal of Educational Psychology, 77, 229-243.
36. Maslach, C., & Jackson, S. E. (1981). The Measurement of Experienced Burnout. Journal of Occupational Behavior, 2(1), 99-113.
37. Myers, D. G., & Diener, E. (1995). Who Is Happy?. Psychological Science, 6(1), 10-19.
38. Naylor, C. (2001). Teacher Workload and Stress [Electronic Resource]: An International Perspective on Human Costs And Systemic Failure. BC Teachers' Federation BCTF Research Report. Retrieved From Https://Bctf.Ca/Publications/Researchreports.Aspx?Id=5566 On 16.02.2017.
39. Özbay, Y., Palancı, M., Kandemir, M., & Çakır, O. (2012). Üniversite Öğrencilerinin Öznel Iyi Oluşlarının Duygusal Düzenleme, Mizah, Sosyal Özyeterlik Ve Başaçıkma Davranışları Ile Yordanması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(2). 325-345.
40. Park, N. (2004). The Role of Subjective Well-Being in Positive Youth Development. The Annals of The American Academy Of Political And Social Science, 591(1), 25-39.
41. Renshaw, T. L., Long, A. C., & Cook, C. R. (2015). Assessing Teachers’ Positive Psychological Functioning At Work: Development and Validation of the Teacher Subjective Wellbeing Questionnaire. School Psychology Quarterly, 30(2), 289.
42. Sabuncuoğlu, Z. Ve Tüz, M. (2001). Örgütsel Psikoloji. Bursa: Ezgi Kitabevi
43. Schermelleh-Engel, K., Moosbrugger, H., & Müller, H. (2003). Evaluating the Fit Of Structural Equation Models: Tests Of Significance And Descriptive Goodness-Of-Fit Measures. Methods Of Psychological Research Online, 8(2), 23-74.
44. Schonfeld, I. S. (2001). Stress In First-Year Women Teachers: The Context of Social Support and Coping. Genetic, Social, and General Psychology Monographs, 127, 7547–8756.
45. Şimşek, Ö. F. (2007). Yapısal Eşitlik Modellemesine Giriş Temel Ilkeler Ve Lisrel Uygulamaları. Ankara: Ekinoks Yayınları.
46. Tabachnick B. G. & Fidel, L. S. (2015). Çok Değişkenli Istatistiklerin Kullanımı. Mustafa Baloğlu. (Çev. Ed.) Ankara: Nobel Akademik Yayınları.
47. Telef, B. B., Uzman, E. & Ergün, E. (2013). Öğretmen Adaylarında Psikolojik Iyi Oluş Ve Değerler Arasındaki Ilişkinin Incelenmesi. Turkish Studies-International Periodical For The Languages, Literature And History Of Turkish Or Turkic, 8(12), 1297-1307.
48. Tuzgöl-Dost, M. (2005). Öznel İyi Oluş Ölçeği'nin Geliştirilmesi: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalişması. Türk Psikolojik Danışma Ve Rehberlik Dergisi, 3(23), 103-11.
49. Tuzgöl-Dost, M. (2010). Güney Afrika Ve Türkiye’deki Üniversite Öğrencilerinin Bazı Değişkenlere Göre Öznel Iyi Oluş Ve Yaşam Doyumlarının Incelenmesi. Eğitim Ve Bilim, 35(158), 75-89.
50. Türkdoğan, T., & Duru, E. (2012). Üniversite Öğrencilerinde Öznel Iyi Oluşun Yordanmasında Temel Ihtiyaçların Karşılanmasının Rolü. Educational Sciences: Theory & Practice, 12(4), 2429-2446.