Tokat-Kazova Koşullarında Saatlik Toprak Sıcaklıklarının Periyodik Sinüs Dalga Eşitliği ile Tahmini

Abstract

Toprak sıcaklığı toprak içerisinde bitkisel üretimi etkileyen birçok fi ziksel, kimyasal ve biyolojik faaliyeti etkilemektedir. Bu çalışma ile Tokat Toprak ve Su Kaynakları Araştırma Enstitüsü meteoroloji istasyonunda ölçülmüş 5 ve 10 cm toprak derinliklerindeki günlük ortalama toprak sıcaklıkları ile toprak üstü günlük minimum sıcaklık, günlük ortalama hava sıcaklığı, günlük yağış toplamı, günlük ortalama rüzgar hızı, günlük ortalama bağıl nem ve günlük ortalama radyasyon arasındaki ilişkilerin araştırılması amaçlanmıştır. Bulunan ilişkiler, gün boyunca değişen saatlik toprak sıcaklıklarının belirlenmesi amacıyla periyodik sinüs dalga eşitliğinde kullanılmıştır. Yılın her ayı için adım-adım çoklu doğrusal regresyon analiz yöntemi kullanılarak geliştirilen günlük ortalama 5 ve 10 cm derinliğindeki toprak sıcaklık regresyon eşitliklerine ait r2(determinasyon katsayısı) değerleri 0.65 ile 0.89 arasında değişmiş olup, F testine göre % 1 seviyesinde önemli bulunmuştur. İkibinaltı yılı ilk beş ayı için ölçülen ve tahmin edilen günlük 5 ve 10 cm derinliğindeki ortalama toprak sıcaklıkları arasındaki ortalama sapma ise 0.2 ile 1.2 o C arasında değişmiştir.

Keywords

• Toprak sıcaklığı, pedotransfer eşitlik, modelleme, periyodik sinüs dalga modeli.

Estimation of Hourly Soil Temperatures by Sinus Wave Equation under Tokat-Kazova Conditions

Abstract

Soil temperature is affected by many of physical, chemical and biological processes which affect plant growth. This study examines the relationships between daily average soil temperatures at depths of 5 and 10 cm with those of daily average radiation, relative humidity, wind speed, air temperature, daily minimum soil surface temperature, and daily rainfall depth. The used data were measured at the meteorological station of the Institute of Tokat Soil and Water Resources Research. The relationships were tried to setup with regression equations developed by multiple stepwise regression analysis. The determined relationships were used in the periodic sinus wave equation to estimate hourly soil temperatures which changes during day. According to the F test, the determined relationships were found important at the 0.01 importance level. For the relationships, r2, the values of determination coeffi cient were changed between 0.65 through 0.89. Furthermore, for the fi rst fi ve months of year 2006, average deviations between measured and predicted daily soil temperatures at the depths of 5 and 10 cm were changed between 0.2 and 1.2 oC

Keywords

• Soil temperature, pedotransfer equation, modeling, periodic sinus wave model