Peyzaj Mimarlığında Suyun Akıllı Kullanımı: Xeriscape

Abstract

Bu çalışmada, Konya ve Karaman illerinde, FAO56 Penman-Monteith ilişkisinden yararlanılarak her ay için aylık referans bitki su tüketimi deXeriscape kavramı ilk olarak 1978 yılındaAmerika’nın Kolorada kentinde ortaya çıkmıtır. Bu bağlamda “Su-Etkin Peyzaj Düzenlemesi” genel başlığı altında “Suyun Akılcı Kullanımı”, “Az Su Kullanımı” ve “Doğal Peyzaj Düzenleme” gibi yaklaşımlar geleneksel peyzaj tasarım ve planlama farklı yeni peyzaj düzenleme kavramları geliştirilmiştir. “Kurakçıl Peyzaj Düzenleme” ya da tüm Dünyada bilinen ismiyle “Xeriscape” genel olarak suyun en az düzeyde kullanılmasıyla, su kaynaklarının ve çevrenin korunmasını ilke edinen, özellikli peyzaj düzenleme olarak tanımlanabilir. Kurakçıl peyzaj düzenlemesi kesinlikle sıfır su kullanımı anlamına gelmemektedir. Geçmiş yıllarda peyzaj mimarlığı uygulamalarında çevresel ortam kalitesinin iyileştirilmesi, bozulan çevre koşullarının onarılması temel amaç iken, son yıllarda küresel ısınma ve iklim değişikliğine bağlı endişeler ile suyun etkin kullanımı ve kurağa dayanaklı bitkisel uygulamalar öne çıkmıştır. İklim değişikliğine dair önümüzdeki elli yıl için farklı senaryolar üretilmekle birlikte genel beklenti sıcaklığın artacağı ve yağışın azalacağı yönündedir. Fakat bu değişimin farklı coğrafyalardaki etkileri de farklı olacağı öngörülmekte örneğin; sıcak bölgelerde kuraklık artarken serin-soğuk bölgeler de daha ılıman bir özellik kazanacağı düşünülmektedir. Xeriscape planlarının oluşturulmasındaki her bir aşama iyi bir bahçe oluşturmak için oldukça önemlidir. Xeriscape, bahçenizin kalite ve güzelliğinden ödün vermeksizin su kullanımının büyük oranda azalmasını sağlar. Aynı zamanda sağlıklı ve çevreye uyumlu, daha az gübre ve daha pestisit kullanımını gerçekleştiren peyzajları oluşturur. Xeriscape tipindeki bahçeler çok az bakım ister; para, zaman ve insan gücünü azaltır. Ülkemiz için henüz yeni bir kavram olan Xeriscape, günümüz koşullarında önemli bir uygulama konusu olmuştur. Xeriscape, kurak iklimli ve su kaynaklarının sınırlı olduğu alanlarda doğa ile uyumlu peyzaj oluşumunu sağlar. Suyun insan hayatı için önemi dikkate alındığında Xeriscape yaklaşımı çevreyi koruyan ve suyun etkin kullanıldığı peyzaj uygulamalarını içermektedir. Asıl amaç, su kullanımını en aza indirgemek bu ortama uygun bitkilerin kullanımını sağlamaktır

Keywords

• Anahtar Kelimeler: Xeriscape, Su-Etkin Peyzaj Düzenlemesi, Suyun Akılcı Kullanımı, Az Su Kullanımı, Kurakçıl Peyzaj Düzenleme

Water-wise in Landscape Architacture: Xeriscape

Abstract

Xeriscape concept was first described in 1978 in Colorado, Usa. In this context, under the general heading of ‘’ Water-Efficient Landscaping’’ some new approaches are developed such as ‘’Water-Wise, Water-Smart’’, ‘’Low-Water Usage’’ and ‘’Natural Landscaping’’ which are different than traditional landscape design and planning concepts.‘’Xerophytic Landscaping’’, also globally known as ‘’Xeriscape’’, can be generally defined as a specific landscaping that works with the principle of protecting the water resources and the environment by using water minimum as possible. Xeriscape definitely does not mean none water usage. In the past years, while the main purpose in landscape architecture applications was improving the environmental quality and repairing the corrupted environmental conditions, wise usage of water and aridity-resistant vegetal applications came forward with the global warming and some concerns that are connected to the climate change in the last years. Along with the different scenarios that are produced for the next fifty years of climate change, general expectations are that the temperatures will increase and the rainfall will decrease. However, the effects of these changes in different geographies are expected to be also different, for instance, it is thought that while aridness in hot regions increased, cool and cold regions are more likely to gain a clement feature.Every single step in creating xeriscape plans, is very important to create a good garden. Xeriscape greatly reduces the water use without compromising the quality and beauty of your garden. In the meantime, it creates healthy and environmentally sound landscapes that uses less fertilizer and pesticide. Xeriscape type gardens need less maintenance and reduces cost, time and manpower.Xeriscape is a new concept for our country, yet, has become an important implementation issue in today’s conditions. Xeriscape provides the formation of nature compatible landscapes in arid areas where has limited water resources. Considering the importance of water for human life, xeriscape approach includes environment protecting and water efficient landscape implementations. The main purpose is minimizing the water usage and ensuring the appropriate use of plants

Keywords

• Xeriscape, Water-Efficient Landscaping, Water-Wise, Low-Water Usage, Xerophytic Landscaping