Yeni Tip Doğrudan Değmeli Kurutucunun Geliştirilmesi ve Reyhan (Ocimum basilicum L.) Bitkisini Kurutma Performansının Belirlenmesi

Öz

Tarımsal ürünleri kurutma işleminin ana hedefi ürün kalitesinde herhangi bir bozulmaya imkan vermeden, ürün nemini en kısa sürede ve en az enerji harcayarak son nem değerine düşürmektir. 15 kg kıyılmış reyhan bitkisi doğrudan değmeli kurutucuda farklı kurutma şartlarında kurutulmuştur. Araştırma kapsamında dört farklı kurutma programı kullanılmıştır. Bunlar sabit sıcaklıkta, kademeli sıcaklıkta, dalgalı sıcaklıkta ve havalandırma/karıştırmanın olmadığı kurutma programlarıdır. Çalışma kapsamında reyhanın kuruma süreleri, renk değerleri, uçucu yağ değerleri ve enerji tüketim miktarları belirlenmiştir. En uzun kurutma süresi (ortalama 31,5 saat) karıştırma/havalandırmanın olmadığı kurutma denemelerinde gerçekleşirken, en kısa kurutma süresi ( ortalama 25,5 saat) kademli sıcaklık artışı veya dalgalı sıcaklık değişiminin uygulandığı kurutma denemelerinde elde edilmiştir. Taze reyhan örneklerinin renk değerlerinde önemli farklılıklar bulunmuştur. Bu farklılıkların bitkilerin olgunluk seviyeleri ve hasat zamanlarındaki değişimlerden kaynaklandığı tahmin edilmektedir. Doğrudan değmeli kurutucuda kurutulan reyhan yapraklarının renklerinde önemli değişimler meydana gelmiştir. Karıştırma/havalandırma işleminin yapılmadığı kurutma denemelerinde renk değişimini en az olmuştur. Taze reyhan örneklerinin uçucu yağ oranları ortalama % 0,84 bulunmuştur. Sabit sıcaklık, kademeli sıcaklık veya dalgalı sıcaklık içeren kurutma programlarıyla yapılan reyhan kurutma işlemi uçucu yağ oranlarında ortalama % 40 kayıplara sebep olurken, karıştırma/havalandırma işleminin yapılmaması uçucu yağ kaybına sebep olmamıştır. Taze reyhanların uçucu yağı içerisinde bulunan en önemli bileşenlerin linalol (%16,67-24,58) ve eugenol (% 7,31-12,64) olduğu belirlenmiştir. Kurutma işlemi reyhanların linalol içeriğini (% 26,70-33,04) farklı seviyelerde artırmıştır. Doğrudan değmeli kurutucuda uçucu yağ kaybına sebep olan etkenin karıştırmaya bağlı mekanik zedelenme olduğu düşünülmektedir. Bu sebeple, karıştırma sıklığının her 20 dakikada bir kez yerine daha uzun sürelerde yapılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kurutma, uçucu yağ analizi, renk analizi, reyhan

The Development of a New Contact Dryerand Determination of its Performance of Drying Basil Determination (Ocimum basilicum L.)

Abstract

The main target of agricultural materials drying process is to complete drying in the shortest time as possible by consuming less energy and keeping product quality high. 15 kg chopped basil materials were dehydrated by using the contact dryer in each trial. Four different drying programs were considered in this study. They were the drying at constant temperature profile, the drying at the profile of step wisely-increased temperature up to a selected maximum value, the drying at wave-shaped temperature profile and the drying at no mixing/aeration. The basil drying performance of contact dryer was investigated in terms of drying completion time, energy consumption, color change and the changes of essential oil content and compositions. The longest drying completion time (31.5 hours on average) was obtained for the drying trials at no mixing/aeration and constant drying temperature while the shortest drying completion time (25.5 hours on average) was obtained for the drying trials at both stepwise drying temperature and wave-shaped drying temperature. The color values of fresh basils showed statistically differences among themselves. The reasons of these differences can be the variations in harvest time and the maturation stage of harvested basils. Drying caused statistically important changes in the initial color values of basil. However, no mixing/aeration decreased color change. The essential oil amount of fresh basil was found to be 0.84 % on the average. Drying basil without mixing and aeration retained the essential oil content of basil while the other three programs caused ~40 % reduction. Two major essential oils found in the fresh basil were linalool (16.67-24.58 %) and eugenol (7.31-12.64 %). Drying process increased the linalool amount (26,70-33,04%) in the dried basil at varying extents. It is thought that mixing/aeration increases essential oil lost and color change since it causes mechanical damage in basil leaves. Therefore, the frequency of mixing and aeration in stead of every 20 minutes during basil drying should be decreased to reduce mechanical damage

Keywords

• Drying, essential oil analysis, color analysis, basil