Çankırı İli Meralarının Mera Durumu ve Sağlığının Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma

Öz

Erken ve aşırı otlatma gibi yanlış kullanım meralarımızın bozulmalarına sebep olmakta ve bu durumun tabii sonucu olarak hem kalite ve hem de verim değerleri düşmektedir. Mevcut durumun tespit edilmesi ve gerekli tedbirlerin alınması gereklidir. Bu nedenle Çankırı ili mera alanlarında 2008 yılında vejetasyon etüt çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalar esnasında koordinat, rakım, yöney, eğim, toprak derinliği, taşlılık, otlatma yoğunluğu ve erozyon şiddeti gibi özellikler kaydedilmiştir. Her bir durakta toprak örnekleri alınarak fiziksel ve kimyasal analizleri yapılmıştır. İlin tüm meralarını temsil edecek 41 durak belirlenmiş ve tekerlek nokta yöntemiyle vejetasyon etüdü yapılmıştır. Araştırma sonucunda bitki ile kaplı alan % 65.19 bulunmuş olup çıplak alan % 34.81 olmuştur. Azalıcı ve çoğalıcı bitki türleri oranları sırayla % 14.72 ve % 24.80 olarak saptanmıştır. İncelenen mera alanlarından çok iyi, iyi, orta ve zayıf durumda olanlar sırayla 1, 3, 23 ve 14 adet olarak tespit edilmiştir. Vejetasyon etüdü yapılan toplam 41 mera durağından 37 tanesinin mera durumu orta ve zayıf olarak belirlenmiştir. Diğer taraftan mera sağlığı açısından yapılan sınıflamada 24 durak riskli ve problemli olarak tespit edilmiştir. Bu sonuçlar ildeki meraların bozulmuş olduğunu ve bu sürecin hızlı sürdüğünü göstermektedir. Bu meralarda acilen uygun mera yönetimi ve ıslah metotları birlikte ele alınıp uygulanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Mera durumu, sağlığı, yönetimi ve ıslahı

A Study on Determination of Condition and Health of Rangelands in Çankırı Province

Abstract

Misuses such as early grazing and overgrazing lead the rangelands to degrade and cause the reduction of hay yield and quality of rangelands. It is necessary to determine the current condition of the rangelands and sound management techniques should be taken accordingly in order to improve the rangelands. Vegetation survey was carried out on the rangelands of Çankırı Province in 2008 to find out the present condition of them. Grazing intensity and some environmental factors such as geographic location, altitude, aspect, slope, soil depth, stoniness, and soil erosion intensity were recorded. The soil samples of the study sites were taken to analyze the soil texture and structure. The 41 survey locations were determined as representative of rangelands in Çankırı province and wheel point method was used for vegetation survey. The results of research indicated that vegetation cover and bare ground were found as 65.19 % and 34.81 %, respectively. The cover rates of decreaser and increaser plant species were calculated as of 14.72 % and 24.80 %, respectively. The number of the rangeland sites determined as excellent, good, fair, and poor conditions was 1, 3, 23, and 14, respectively. 37 sample sites were determined as in fair and poor in terms of rangeland condition classification. In addition to 24 sites were found in a risky and problematic in health categories. These results indicate that rangelands are in degradation being continued at high degree. The techniques of sound management and rehabilitation of rangelands should be urgently determined and applied to the degraded rangelands collaboratively

Keywords

• Rangeland condition, health, management, rehabilitation