Orta-Kuzey Anadolu Yarı-Kurak İklim Koşullarında Topografya, Toprak Özellikleri ve Bitki Kompozisyonu Etkileşimi

Öz

İç Anadolu Bölgesi, Çankırı il merkezine yaklaşık 6 km uzaklıktaki Kenbağ mevkiinde yapılan çalışmada farklı bakılara sahip yamaçları içeren bir yatay hat (transekt) üzerinde toprak özellikleri ve bitki çeşitliliği arasındaki ilişkinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla hat üzerinde belirli noktalarda alınan toprak örneklerinde toprak organik maddesi (TOM), toprak kum, kil ve silt içeriği, agregat stabilitesi (AS), pH, hacim ağırlığı (HA) ve elektriksel iletkenlik (EC) ölçülmüş ve toprak örneklerinin alındığı noktaların düştüğü alanlarda bitki türleri belirlenmiştir. Çalışma alanı toprakları kumlu killi tın (KuKT), killi tın (KT) ve tın (T) dır. Toprak pH’sı 7,6 ve 8,5 arasında değişmektedir. Alanda yapılan bitki örneklemeleri sonucunda 15 familyaya ait 32 cins ve 34 takson tespit edilmiştir. Buna göre alanda en zengin familya sırasıyla %22,52 Asteraceae ile %11,76 ile Fabaceae ve Poaceae olarak tespit edilmiştir. En fazla bitki çeşitliliği pH, TOM ve kum içeriğinin nispeten daha fazla olduğu gölgeli bakılarda görülmüştür. Flora açısından step vejetasyona sahip araştırma alanı topraklarının tuz içeriği oldukça düşüktür.. Topografya açısından toprak özellikleri ve bitki kompozisyonu bir arada incelendiğinde ise çalışma alanının üst kısımlarında yer yer erozyon ile toprak bozunmasının fazla olduğu kısımlarda bitki örtüsünün azaldığı gözlenmiştir

Anahtar Kelimeler

• Bitki kompozisyonu, toprak erozyonu, eğimli arazi, topografya, bakı

The Interaction between Topography, Soil Properties and Plant Composition on Semiarid Climate Condition

Abstract

This study was carried out in Kenbağ, approximately 6 km from the Çankırı City center in North-Central Anatolia Region of Turkey. Plant and soil samples were taken on a horizontal transect on a sloping landscape including different aspects. Soil textural separates, aggregate stability (SAS), pH, bulk density (BD), electrical conductivity (EC), and soil organic matter (SOM) content were measured on the soil samples. Soils are sandy clay loam (SCL), clay loam (CL), and loam (L). Soil reaction varied from 7.6 to 8,5. Fifteen families, 32 species, and subspecies taxa belonging to 34 genera were identified. The richest family in the area were Asteaceae (22,52%) and Fabaceae and Poaceae 11,56 (%). Maximum plant diversity occurred on northerly facing aspects where pH, SOM, and sand content were relatively greater than other aspects. Soils on the upper parts of the study area partly were degraded by erosion and plant cover decreased

Keywords

• Plant composition, soil erosion, topography, sloping landscape, aspect