Kalite Parametreleri Yönünden Yerli ve Yabancı Bazı Ekmeklik Buğday Çeşitlerinin Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışma, Güneydoğu Anadolu Bölgesi Diyarbakır koşullarında 2010-2011 yetiştirme sezonunda yürütülmüştür. Çalışmada, yurtdışından temin edilen 6 adet yazlık ve alternatif ekmeklik buğday çeşidi ile Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yoğun olarak ekilen 5 adet yazlık ve alternatif ekmeklik buğday çeşidi ve Gap Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi tarafından geliştirilen aday-14 yazlık ekmeklik buğday hattı kullanılmıştır. Yapılan varyans analizinde, incelenen özellikler bakımından tane verimi, hektolitre ağırlığı, bin dane ağırlığı ve mini sds değerleri bakımından %1, protein oranı bakımından ise %5 seviyesinde önemli farklılıklar belirlenmiştir. Yapılan varyans analiz sonuçlarına göre; tane verimi 278.9 ile 662.7 kg da-1, hektolitre ağırlığı 72.8 ile 77.9 g, bin tane ağırlığı 30.0 ile 40.6 g, protein değeri %10.1-11.4, mini sds 9.0-14.9 ml, arasında değişmiştir. Bu çalışmada teknolojik kalite parametreleri yönünden Güneydoğu Anadolu bölgesinde yaygın olarak ekilişi yapılan Pehlivan çeşidi öne çıkarken, tane verimi ve protein değerleri açısından yurt dışından temin edilen çeşitler ve mini sds değeri açısından da yurt dışında tescil edilen fakat bölgemizde yaygın olarak ekilen Segretoria çeşidi öne çıkmıştır. Yapılacak kalite ağırlıklı çalışmalarda yurt dışından getirilen bu çeşitlerin tercih edilmesi kaliteyi artıracaktır.

Anahtar Kelimeler

• Ekmeklik buğday, kalite parametreleri

Evaluation of Domestic and Foreign Bread Wheat Varieties in terms of Some Quality Parameters and Grain Yield

Abstract

This research was carried out in 2010-2011 growing season in Diyarbakır conditions in Southeast Anatolia Region to determine the bread quality and grain yield characteristics.. In this study, 12 bread wheat varietes were used and one of them was adven sed line. As a result of analysis of variance, significant differences were determined in terms of grain yield, hectoliter weight, thousand grain weight and mini-sds value in the level of 1% and in terms of protein content 5%. Grain yields of genotypies ranged from 278.9 to 662.7 kg/da-1, thousand grain weight from 30.0 to 40.6 gr, protein content from 10.1 to 11.4 % and mini SDS from 9.0 to14.9 ml. Acording to result of the study, Tanya, Segatario and Adana-99 had better perform in terms of grain yield, Mini sedimantion and protein value respectively. These varieties could be used successully as a progenitor in breeding programmes and recommended for production

Keywords

• Bread wheat, quality parametries