Çukurova Bölgesi’nde Yetiştirilen Bazı Buğday (Triticum Spp.) Çeşitlerinde Toprak-Bitki Selenyum İçeriği Arasındaki İlişki

Öz

Bu çalışmada Çukurova Bölgesinde yaygın olarak yetiştirilen bazı buğday çeşitlerinin selenyum konsantrasyonları ve toprakların selenyum içeriği ile bitkinin selenyum içerikleri arasındaki ilişki araştırılmıştır. Ekmeklik buğday çeşitlerinden Adana-99, Ceyhan-99, Pandas, Osmaniyem ve Karatopak çeşitlerinin; makarnalık buğday çeşitlerinden Fuatbey-2000 ve Amanos-97 çeşitlerinin selenyum içerikleri incelenmiştir. Farklı yerlerden selenyum içeriğini belirlemek amacıyla toprak, yaprak ve tane örnekleri alınmıştır. Bitki yaprak örnekleri sapa kalkma döneminde, tane örnekleri ise hasattan sonra alınmıştır. Toprak örnekleri, yaprak ve tane örneği alınan bitkinin kök bölgesinden alınmıştır. Toprak örneklerinin selenyum içeriği 2.84 µg kg-1 ile 19.31 µg kg-1 arasında değişmektedir. Farklı buğday çeşitlerinden alınan yaprak örneklerinin selenyum içerikleri 46.00 µg kg-1 ile 231.00 µg kg-1 arasında değişirken, tane örneklerinin selenyum içerikleri 11.3 ve 626.9 µg kg-1 arasında değişmektedir. Tanede en düşük selenyum içeriği 11.3 µg kg-1 ile Fuatbey-2000 çeşidinde ölçülürken, en yüksek selenyum içeriği 626.9 µg kg-1 ile Amanos-97 çeşidinde ölçülmüştür. Yapılan istatistik analizlerine göre toprakların selenyum içerikleri ile yaprak ve tanenin selenyum içerikleri arasında doğru bir ilişki bulunmaktadır. Toprakların selenyum içerikleri ile yaprakların selenyum içerikleri arasındaki ilişki istatistiksel olarak 0.01 düzeyinde önemli bulunurken, toprakların selenyum içerikleri ile tanenin selenyum içeriği arasındaki ilişki istatistiksel olarak 0.05 düzeyinde önemli bulunmuştur. Aynı şekilde yaprağın selenyum içeriği ile tanenin selenyum içeriği arasında istatistiksel olarak 0.01 düzeyinde doğrusal bir ilişki bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Toprak özellikleri, buğday, selenyum, mikroelement.

The Correlation between Selenium Content of Soil and Plant for Some Wheat (Triticum Spp.) Varieties in Çukurova Region

Abstract

In this study, the correlation between selenium contents of soil and selenium contents of the wheat (Triticum spp.) in the Cukurova Region of Turkey were examined. Also selenium contents of Adana-99, Ceyhan-99, Pandas, Osmaniyem, Karatopak, Fuatbey-2000 and Amanos-97 varieties were examined. The soil samples were taken from the root area of the plants and collected leafs and grains samples of the same plants were analyzed for selenium contents. The leaf samples taken during the stem elongation time and the grain samples taken at the maturation time were also analyzed. The selenium contents of soil of samples were between 2.84 µg kg-1 and 19.31 µg kg-1. Whereas selenium contents of leaves of wheat samples were obtained from 46.00 µg kg-1 to 231.00 µg kg-1 and the selenium contents of grain of wheat samples were obtained from 11.3 to 626.9 µg kg-1. There are an directly relation between selenium contents of soil, selenium contents of leaves and selenium contents of grain, respectively. Also, correlation between selenium contents of soil and selenium contents of leaves is significant at the 0.01 level according to statistical analysis. An addition, correlation between selenium contents of soil and selenium contents of grain is significant at the 0.05 level according to statistical analysis. Alsa, correlation between selenium contents of leaves and selenium contents of grain is significant at the 0.01 level according to statistical analysis

Keywords

• Soil characteristic, wheat, selenium, micronutrient