Hıyar (Cucumis sativus L.) Hibrit Tohum Üretiminde Meyve Sayısı ile Tohum Miktarı ve Kalitesi Arasındaki İlişkiler

Öz

Hıyar (Cucumis sativus L.) Dünya üzerinde en çok üretilen sebzelerden biridir. Açık tarla ve sera koşullarında üretimi yapılmaktadır. Seralarda üretimi yapılan çeşitlerin büyük bir çoğunluğunu hibrit çeşitler oluşturmaktadır. Yerli hibrit çeşitlerde tohum kalitesi ile ilgili sorunlar yaşanmaktadır. Kaliteli tohum kullanımının verimde %15 ile 20 arasında artışlara neden olduğu bilinmektedir. Bu çalışma, Antalya koşullarında özel bir firmaya ait hibrit hıyar çeşidinin tohum üretimi sırasında ana bitki üzerinde bırakılan meyve sayısı (1-13 arası) ile elde edilen tohumun kalitesi ve miktarı arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak tertiplenmiş olup her tekerrürde 5 bitkiye yer verilmiştir. Araştırmada en yüksek tohum verimi (79.08 g) üzerinde 11 meyve tutturulan uygulamadan elde edilirken, bitki üzerinde tutturulan meyve sayısı arttıkça, meyvenin çapı, boyu ve ağırlığı gibi değerlerle, çimlenme hızı ve gücü ile sürme hızının azaldığı ve farklı sayıdaki meyve uygulamalarının sürme gücüne etkisinin önemsiz olduğu anlaşılmıştır. Araştırma sonucunda, “Yaren” hibrit hıyar çeşidinin tohum üretiminde en yüksek kalitede tohum veriminin ana bitki üzerinde 6-8 arası tohumluk meyve bırakılan uygulamalardan elde edildiği belirtilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Hibrit, hıyar, meyve sayısı, tohum verimi, tohum kalitesi

Relationship Between Fruit Number and Seed Quality and Quantity in F1 Cucumber (Cucumis sativus L.) Seed Production

Abstract

Cucumber (Cucumis sativus L.), is one of the most produced vegetables in the World. It can be produced both in open field conditions or in greenhouses. In greenhouses mostly hybrid varieties are grown. Seed quality is the main problem of the local hybrid varieties Viable and vigorous seed contributes greatly to yield between 15-20%. The objective of the research is to determine the ideal fruit number to be left on the female parent in order to produce high quality hybrid seeds and to provide some practical solutions for germination and seedling growth problems. This study was established in a greenhouse in Antalya ecological conditions and plant material of the research was “Yaren” hybrid variety also study was conducted with complete randomized blocks with four replications and five plants in each replicate. The results revealed that, highest seed yield (79.08 g) per plant was from a group of plants with 11 fruits. While as the number of fruits on a plant increased, fruit diameter (cm), fruit length (cm), fruit weight (g), germination rate, vigor and seedling growth rate were decreased. For Yaren F1 seed production, the most suitable fruit number per plant was obtain as 6 to 8 fruits per plant which yielded higher seed yield with least losses on seed quality

Keywords

• Hybrid, cucumber, fruit number, seed quantity, seed quality