Yarı-Kurak Bölgelerde Rezervuar Yeri ve Kapasitesinin CBS ile Analizi

Abstract

Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), akarsu ağı ve alt havza (SWS) sınırlarının belirlenmesi gibi su havzalarının hidrolojik özelliklerini tanımlamak için kullanılabilir. Yarı-kurak bölgelerde, althavzaların rezervuar hacmi ve kapladığı su yüzeyi alanının tahmininde, su depolama yerinin ve depolanacak mevcut su potansiyelinin bilinmesi önemlidir. Bu çalışmada, CBS ortamında Sayısal Yükseklik Modeli (SYM), Türkiye'de Asi nehri havzası içindeki alt havzalara uygulanmıştır. Topografik açıdan dar, derin vadiler, ekolojik, çevresel ve jeolojik açıdan uygun olan aynı zamanda mevcut su verimi dikkate alınarak 13 potansiyel rezervuar yeri, bulunmuştur. Uygun olmayan rezervuar yerleri ise, jeolojik oluşum, yüksek verimli orman ve tarım alanları ve yerleşim yerleri dikkate alınarak belirlenmiştir. Belirlenen alt havzaların % 50 , % 80 ve % 90 olasılık havza su verimi potansiyelleri, Turc yöntemi kullanılarak hesaplanmıştır. Drenaj ağı, depolanan suların haritaları, yükseklik-hacim ve yükseklik alan grafikleri, Entegre Arazi ve Su Bilgi Sistemi (ILWIS) 3.7 kullanılarak oluşturulmuştur. Su depolama kapasitesi açısından, dört rezervuar yerinin uygun olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda CBS ile uygun rezervuar yerleri, su depolama potansiyelleri ve su yüzeyi alanları kısa zamanda elde edilmiş ve haritalanmıştır. Bu çalışma ile havzalarda uygun rezervuar yerlerinin ve su depolama hacimlerinin belirlenmesinde ön fikir verme açısından CBS kullanımının önemli ve yararlı olduğu anlaşılmıştır.

Keywords

• Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), Turc yöntemi, Rezervuar yeri, Ilwis, Asi Nehri Havzası

Reservoir Location and Capacity Analysis Using GIS in Semi-Arid Region

Abstract

Geographic Information Systems (GIS) can be used to identify hydrological characteristics of watersheds such as stream network and extraction of sub-watersheds (SWS). Estimation of volume and water surface area of reservoirs in SWS is essential to know the amount of potentially available water, storage location and storage capacity in semi-arid regions. In this study, Digital Elevation Model (DEM) in GIS environment was applied to SWS within the Orontes river basin in Turkey. Thirteen potential reservoir construction sites were found by considering mainly narrow, deep valleys, minimum ecological and environmental disturbance, high elevations, a watertight reservoir area, no geological hazards, and potential of water yield. Non-suitable reservoir locations were determined by considering geological formation, high productive forest and agricultural areas and settlement. Potential water yield for extracted SWS at 50%, 80% and 90% probabilities were determined using the Turc Method. Stream network, surface area of stored water maps, elevation-volume and elevation-area graphics were generated by using Integrated Land and Water Information System (ILWIS) 3.7. Four reservoir locations were determined to be suitable in terms of water storage capacities. By applying the GIS approach, a large area can be precisely surveyed within a short period of time and this study will be beneficial for the future capacity analysis of reservoirs in the watersheds

Keywords

• Geographic Information Systems, Turc method, Reservoir location, Ilwis, Orontes River Basin