Ortaokul (6-7. Sınıflar) DKAB Dersi ile Sosyal Bilgiler Dersi Kazanımlarındaki Değerler Üzerine Nitel Bir Araştırma: Değer Analizi ve Sınıflaması
Abstract
İnsan değerli ve önemli bir varlıktır. Değer sahip olunan maddi ve manevi ögeler bütünü olarak ifade edilebilir. Değerler eğitimi, bireye değerleri kazandırmaya yönelik olarak gerçekleştirilen eğitim faaliyetidir. Değerler farklı şekillerde sınıflandırılmıştır. Spranger değerleri altı temel gruba ayırmıştır. Bunlar: estetik, bilimsel, ekonomik, siyasi, sosyal ve dini değer gruplarıdır. Bu araştırmada ortaokul Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ve Sosyal Bilgiler dersi programında kazanım-değer ilişkisi analiz edilmiştir. Bu analizde Spranger’in değer sınıflamasına ahlaki değer ve milli değer katagorisi eklenerek 8 farklı kategori oluşturulmuştur. Bu araştırma betimlemeye dayalı nitel bir araştırmadır ve doküman analizi tekniği kullanılmıştır. DKAB programında kazanımların % 64, 4’ ü (29) dini değer, % 20 si (9) sosyal değer, % 8,8’ i (4) ahlaki değer, % 4,4’ ü (2) milli değer, % 2,2’ si (1) bilimsel değer kategorisindedir. Programda estetik, ekonomik ve politik değer kategorisinde kazanım tespit edilememiştir. Sosyal Bilgiler dersi programında kazanımların % 26, 1’ i (17) bilimsel değer, % 20’ si (13) sosyal değer, % 15,3’ ü (10) milli değer, % 15,3’ ü (10) ekonomik değer, % 13,8’ i (9) politik değer, % 7,6’ sı (5) ahlaki değer, % 1,5’ i (1) estetik değer kategorisindedir. Programında dini değer kategorisinde kazanım tespit edilememiştir.
Keywords
Din Eğitimi, Sosyal Bilgiler, Değer, Değer Sınıflama, Kazanım
References
- Akbaş, O. (2004). Türk milli eğitim sisteminin duyuşsal amaçlarının (değerlerinin) ilköğretim II. kademedeki gerçekleşme derecesinin değerlendirilmesi. (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Akbaş, O. (2008). Sosyal bilgilerde değerler öğretimi. Bayram Tay ve Adem Öcal (Ed.), Özel öğretim yöntemleriyle sosyal bilgiler öğretimi. Anakara: Pegem akademi yayıncılık.
- Altıntaş, M. E. (2016). İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmenlerine göre değer öğretiminin amaçları -Nitel bir araştırma-, Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 16 (2), 193-209.
- Altıntaş, M. E. (2018). İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmenlerinin değer öğretiminde kullandıkları yöntemler -Nitel bir araştırma-. Milli Eğitim Dergisi, 217, 131-165.
- Balcı, F. A. ve Yelken, T. Y. (2013). İlköğretim Sosyal Bilgiler programında yer alan değerler ve değer eğitimi uygulamaları konusunda öğretmen görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 14(1), 195-213.
- Baltacı, A. (2017). Nitel veri analizinde Miles-Huberman modeli. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (AEÜSBED), 3(11), 1-15.
- Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (AEÜSBED), 5(2), 368-388.
- Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative research journal, 9(2), 27-40.
- Cresswell, J. W. (2012). Educational research. Boston: Pearson education.
- Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları. Çev: Selçuk Beşir Demir, Ankara: Eğiten kitap yayınları.