Research Article

Siirt, Batman ve Gaziantep İllerinde Fıstık İşleme Tesislerinin Sürdürülebilirliği

Volume: 29 Number: 2 December 29, 2023
EN TR

Siirt, Batman ve Gaziantep İllerinde Fıstık İşleme Tesislerinin Sürdürülebilirliği

Abstract

Amaç: Bu çalışmada Siirt, Gaziantep ve Batman illerinde bulunan 30 fıstık işleme tesisinin 2021 yılına ilişkin verileri anket yoluyla elde edilmiş olup, tesislerin yapısal özellikleri, makine ve ekipman dağılımları, başlıca sorunları ve sürdürülebilirlik düzeyinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Tasarım / metodoloji / yaklaşım: Tesislerinin ekonomik, sosyal, çevresel ve genel sürdürülebilirlik düzeyini belirlemek amacıyla kompozit sürdürülebilirlik endeksi hesaplanmıştır. Endeks değerlerinin belirlenmesinde Faktör Analizi kullanılmıştır. Faktör analizi yardımıyla fıstık işleme tesislerinin sürdürülebilirliğini kapsayan 13 temel sürdürülebilirlik göstergesi seçilmiştir. Bulgular: Fıstık işleyen tesislerin ekonomik sürdürülebilirlik endeksi, 0,36, sosyal sürdürülebilirlik endeksi 0,75, çevresel sürdürülebilirlik endeksi 0,30 ve genel sürdürülebilirlik endeksi 0,45 olarak belirlenmiştir. Fıstık işleme tesislerinin su kullanımını azaltıcı yönde faaliyetlere yer vermesi, işleme prosesi sonucu ortaya çıkan atıkları çevre dostu kompost, biyokömür, biyogaz gibi biyomalzemelerin üretiminde kullanması ve toprak kalitesini iyileştirmede değerlendirmesi hem ekonomik hem de çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlayacaktır. Tesisler yıllık ciro miktarını artırmak için, entegre tesis olarak faaliyet göstermeli, teknoloji kullanımını ve yurt dışı pazarlama olanaklarını artırmalıdır. Özgünlük / değer: Çalışmanın fıstık işleme tesislerinin sürdürülebilirliğinin önündeki engellerin belirlenmesinde ve sürdürülebilir bir fıstık işleme tesisi modeli için gerekli strateji ve politikaların geliştirilmesi açısından literatüre ve sektöre katkıda bulunacağı düşünülmektedir.

Keywords

Ethical Statement

Bu araştırma, Ege Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu tarafından 02.11.2020 tarihinde yapılan 11nolu toplantıda alınan 01 numaralı karar ve 691 protokol numarası ile oybirliği ile etik açıdan uygun bulunmuştur.

References

  1. Açan, Y. Pakyürek, M. (2020). Siirt fıstığı işleme ve değerlendirme tesislerinin durumu. Anadolu 1. Uluslararası Uygulamalı Bilimler Kongresi, 17.04.2020, s. 543-554.
  2. Açıkalın, K. Karaca, F. Bolat, E. (2012). Pyrolysis of pistachio shell: Effects of pyrolysis conditions and analysis of products. Fuel, (95):169–77. https://doi.org/10.1016/j.fuel.2011.09.037.
  3. Akboğa, A. Pakyürek, M. (2020). Farmer Behaviours in Pistachio Growing at Siirt. Ispec Journal of Agricultural Sciences, 4 (2): 171-185. doi: 10.46291/ISPECJASvol4iss2pp36-50.
  4. Aydın, Y. Saltuk, B. (2018). Siirt Yöresi Fıstık Yetiştiricilerinin Sulama Eğilimlerinin Belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 1. Uluslararası Tarımsal Yapılar ve Sulama Kongresi Özel Sayısı, s. 119-127.
  5. Behgar, M. Valizadeh, R. Mirzaee, M. Naserian, A. A. Nasiri, M. R. (2009). Correlation between the physical and chemical properties of some forages and non-forage fiber sources. J Anim Vet Adv, (8): 2280–5.
  6. Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör Analizi: Temel Kavramlar ve Ölçek Geliştirmede Kullanımı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 32:470-483s.
  7. Çelik, I. Demirer, G. N. (2015). Biogas production from pistachio (Pistacia vera L.) processing waste, Biocatal Agric Biotechnol, (4): 767–72. https://doi.org/10.1016/j.bcab.2015.10.009.
  8. Çetin, M.S. Demirel, A.S. Toprakçı, O. Karahan Toprakçı, H.A. (2022). Fabrication and characterization of conductive, flexible polymer composites from carbonized pistachio shell wastes. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University 37(2):711-722.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Farm Enterprises, Sustainable Agricultural Development, Agricultural Economics (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 29, 2023

Submission Date

November 27, 2023

Acceptance Date

December 25, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 29 Number: 2

APA
Doğan Öz, B., & Saner, G. (2023). Siirt, Batman ve Gaziantep İllerinde Fıstık İşleme Tesislerinin Sürdürülebilirliği. Tarım Ekonomisi Dergisi, 29(2), 117-130. https://doi.org/10.24181/tarekoder.1396452
AMA
1.Doğan Öz B, Saner G. Siirt, Batman ve Gaziantep İllerinde Fıstık İşleme Tesislerinin Sürdürülebilirliği. TJAE. 2023;29(2):117-130. doi:10.24181/tarekoder.1396452
Chicago
Doğan Öz, Belma, and Gamze Saner. 2023. “Siirt, Batman Ve Gaziantep İllerinde Fıstık İşleme Tesislerinin Sürdürülebilirliği”. Tarım Ekonomisi Dergisi 29 (2): 117-30. https://doi.org/10.24181/tarekoder.1396452.
EndNote
Doğan Öz B, Saner G (December 1, 2023) Siirt, Batman ve Gaziantep İllerinde Fıstık İşleme Tesislerinin Sürdürülebilirliği. Tarım Ekonomisi Dergisi 29 2 117–130.
IEEE
[1]B. Doğan Öz and G. Saner, “Siirt, Batman ve Gaziantep İllerinde Fıstık İşleme Tesislerinin Sürdürülebilirliği”, TJAE, vol. 29, no. 2, pp. 117–130, Dec. 2023, doi: 10.24181/tarekoder.1396452.
ISNAD
Doğan Öz, Belma - Saner, Gamze. “Siirt, Batman Ve Gaziantep İllerinde Fıstık İşleme Tesislerinin Sürdürülebilirliği”. Tarım Ekonomisi Dergisi 29/2 (December 1, 2023): 117-130. https://doi.org/10.24181/tarekoder.1396452.
JAMA
1.Doğan Öz B, Saner G. Siirt, Batman ve Gaziantep İllerinde Fıstık İşleme Tesislerinin Sürdürülebilirliği. TJAE. 2023;29:117–130.
MLA
Doğan Öz, Belma, and Gamze Saner. “Siirt, Batman Ve Gaziantep İllerinde Fıstık İşleme Tesislerinin Sürdürülebilirliği”. Tarım Ekonomisi Dergisi, vol. 29, no. 2, Dec. 2023, pp. 117-30, doi:10.24181/tarekoder.1396452.
Vancouver
1.Belma Doğan Öz, Gamze Saner. Siirt, Batman ve Gaziantep İllerinde Fıstık İşleme Tesislerinin Sürdürülebilirliği. TJAE. 2023 Dec. 1;29(2):117-30. doi:10.24181/tarekoder.1396452