Research Article

Osmanlı Meslek Dergilerine Bir Örnek: Eczacı

Volume: 10 Number: 3 September 30, 2025
TR EN

Osmanlı Meslek Dergilerine Bir Örnek: Eczacı

Abstract

Ülkemizde eczacılık tarihi açısından kilometre taşı olarak kabul edilen çeşitli aşamalar bulunmaktadır. Bunlar eczacılık mesleğiyle ilgili eğitim kurumlarının açılması, eczacılık mesleğine dair çeşitli cemiyetlerin teşekkülü ve genellikle bu cemiyetlerin yayın organı konumunda olan eczacılığa yönelik meslek dergilerinin yayınlanmasıdır. 19. yüzyıldan itibaren eczacılığın gerek Avrupa’da gerekse ülkemizde profesyonel bir meslek olarak yapılmaya başlanmasıyla birlikte ilk mesleki dergiler de yayın hayatına başlamıştır. Dönemin evrensel yayın dilinin Fransızca olması ve ecza işiyle iştigal edenlerin kahir ekseriyetinin gayrimüslimlerden oluşması sebebiyle ilk yayınlanan meslek dergilerinin dili de Fransızcadır. Eczacı dergisi ise Türkçe olarak yayınlanan ilk meslek dergisi olması hasebiyle önem arz etmektedir. Türk eczacılığının gelişimine önemli katkılar sunmuş olan Müfredat-ı Tıp ve Fen İspençiyâri Laboratuvar Asistanı Eczacı Nail Halid (Tipi) Bey tarafından çıkarılan Eczacı dergisi, yine bu dönemin önemli eczacılık meslek örgütlerinden kabul edilen Osmanlı Eczacılar Cemiyetinin yayın organı konumundadır. Dergi, eczacılık mesleğinin sorunlarını kamuoyuna duyurmak, mesleğe yönelik düzenleyici yönetmeliklerin hazırlanmasını sağlamak, eczacıların birlik ve beraberlik içinde hareket ederek ülkemizin ilaç konusunda Avrupa’ya bağımlılığını azaltmak yönünde yayınlar yaparak farkındalık oluşturmaya çalışmıştır. Bu çalışmada ülkemizde Türkçe olarak yayınlanan ilk eczacılık dergisi “Eczacı” konu edinilmiştir. Eczacı dergisi hakkında bugüne kadar akademik düzeyde bir çalışma yapılmamıştır. Bu yönüyle çalışma, “Eczacı” dergisi hakkında yapılan ilk akademik çalışma özelliğini taşımaktadır. Temelde bir iletişim / basın tarihi çalışması olan bu makalede tanımlayıcı / betimleyici araştırma yöntemiyle, “Eczacı” dergisinin kurucu kadrosu, yayınlandığı dönem, yayın politikası, yazar kadrosu ve teknik özellikleri hakkında durum tespiti yapılmıştır. Bu doğrultuda çalışmada “Eczacı’nın kimlik bilgileri ve teknik özellikleri nasıldır? Derginin eczacılık mesleği açısından önemi nedir?” sorularına cevap aranmıştır. Çalışma, gazetenin İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı, Milli Kütüphane Süreli Yayınlar Koleksiyonu ve Hakkı Tarık Us Koleksiyonundan elde edilen nüshaları üzerinden yapılmıştır

Keywords

References

  1. Baytop, T. (2000). Türk Eczacılık Tarihi Araştırmaları. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Yayınları.
  2. Baytop, T. (1985). Türk Eczacılık Tarihi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları, No: 3358.
  3. Dramur Bütün, R. (1984). 1838-1908 Yılları Arasında Osmanlılarda Eczacılık ve Deontolojisi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Deontoloji Birimi, Doktora Tezi.
  4. Erdoğan, İ. (2012). Pozitivist Metodoloji ve Ötesi – Araştırma Tasarımları, Niteliksel ve İstatistiksel Tasarımlar. Ankara: Erk Yayınları.
  5. Güz, N. (2000). Osmanlı Basını. Selçuk İletişim, 1(3), 40-57.
  6. Kılıç, N. (2024). İkinci Meşrutiyet Dönemi Mizah Dergilerinden “Hande” Dergisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(2), 588-604.
  7. Kılıç, N. (2019). Osmanlı Basınında Muhafazakâr Bir Kadın Dergisi Mürüvvet. İstanbul: Kriter Yayınevi.
  8. Kocacık, E.T. (2022). Osmanlı Eczacı İttihad Cemiyeti’nin (Union Pharmaceutique Ottomane) Kuruluşu ve Nizamnamesine Göre Yapısı. Osmanlı Bilimi Araştırmaları 23/1, 137-199.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Late Modern Press History

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2025

Submission Date

August 12, 2025

Acceptance Date

September 3, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 10 Number: 3

APA
Kılıç, N. (2025). Osmanlı Meslek Dergilerine Bir Örnek: Eczacı. Turkish Academic Research Review, 10(3), 687-703. https://doi.org/10.30622/tarr.1763430
AMA
1.Kılıç N. Osmanlı Meslek Dergilerine Bir Örnek: Eczacı. tarr. 2025;10(3):687-703. doi:10.30622/tarr.1763430
Chicago
Kılıç, Neslihan. 2025. “Osmanlı Meslek Dergilerine Bir Örnek: Eczacı”. Turkish Academic Research Review 10 (3): 687-703. https://doi.org/10.30622/tarr.1763430.
EndNote
Kılıç N (September 1, 2025) Osmanlı Meslek Dergilerine Bir Örnek: Eczacı. Turkish Academic Research Review 10 3 687–703.
IEEE
[1]N. Kılıç, “Osmanlı Meslek Dergilerine Bir Örnek: Eczacı”, tarr, vol. 10, no. 3, pp. 687–703, Sept. 2025, doi: 10.30622/tarr.1763430.
ISNAD
Kılıç, Neslihan. “Osmanlı Meslek Dergilerine Bir Örnek: Eczacı”. Turkish Academic Research Review 10/3 (September 1, 2025): 687-703. https://doi.org/10.30622/tarr.1763430.
JAMA
1.Kılıç N. Osmanlı Meslek Dergilerine Bir Örnek: Eczacı. tarr. 2025;10:687–703.
MLA
Kılıç, Neslihan. “Osmanlı Meslek Dergilerine Bir Örnek: Eczacı”. Turkish Academic Research Review, vol. 10, no. 3, Sept. 2025, pp. 687-03, doi:10.30622/tarr.1763430.
Vancouver
1.Neslihan Kılıç. Osmanlı Meslek Dergilerine Bir Örnek: Eczacı. tarr. 2025 Sep. 1;10(3):687-703. doi:10.30622/tarr.1763430