Plant nutrient contents of some hazelnut orchard soils in Ordu and Giresun Province

Öz

In the study, macro (N, P, K, Ca, Mg, Na) and micro (Fe, Cu, Mn, Zn) nutrient contents of soils taken from hazelnut growing areas in Ordu and Giresun provinces were determined. Some ratios between the cation contents of the soils (Ca/Mg, Ca/K, Mg/K) were calculated and evaluated. It was determined that the total N and exchangeable Ca and Mg levels of the hazelnut orchard soils were sufficient in terms of nutrient content. It has been determined that it is insufficient in terms of available phosphorus and potassium contents. It was found that the Fe content of the local soils was below the critical level according to the available microelement levels, and above the critical levels in terms of Cu, Zn and Mn. When the ratios between the cation contents of the soils are examined, they may be exposed to Ca and K deficiency. For this purpose, in the management of acidic soils in the Region, liming from the soil will be important in terms of both ensuring the removal of acidity and giving the calcium needed by the plant to the soil. However, in terms of sustainable soil management and hazelnut production, nutrients such as Ca, Mg, Fe, which are deficient, should be added to foliar fertilization applications in addition to NPK fertilization made from soil in soil and foliar fertilization programs.

Anahtar Kelimeler

• Hazelnut
• macro
• micro
• nutrient
• excheangeable cations
• soil

Ordu ve Giresun illerindeki bazı fındık bahçesi topraklarının bitki besin elementi kapsamları

Öz

Çalışmada, Ordu ve Giresun illerinde fındık yetiştiriciliği yapılan bahçelerden alınan toprakların makro (N, P, K, Ca, Mg, Na) ve mikro (Fe, Cu, Mn, Zn) besin elementi kapsamları belirlenmiştir. Toprakların değişebilir katyon içeriklerinin birbirleri ile ilişkilerinden hareketle Ca/Mg, Ca/K ve Mg/K oranları da hesaplanarak değerlendirilmiştir. Araştırma alanındaki, fındık bahçesi topraklarının toplam N ve değişebilir Ca ve Mg düzeylerinin yeterli, alınabilir fosfor, değişebilir potasyum içerikleri bakımından ise yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Araştırma alanı topraklarının mikroelement düzeylerine göre, toprakların Fe içeriklerinin noksan, Cu, Zn ve Mn içeriklerinin ise, genel olarak yeterli olduğu bulunmuştur. Ayrıca, araştırma bölgesi toprakları genel olarak asidik reaksiyonlu, tuzsuz ve yeterli düzeyde organik madde içerdiği saptanmıştır. Topraklardaki değişebilir katyonların birbirleri arasındaki ilişkiler ile Ca/Mg, Ca/K ve Mg/K oranları beraberce değerlendirildiğinde, araştırma alanındaki toprakların büyük kısmının Ca ve K noksanlığı riski ile karşı karşıya kaldığı belirlenmiştir. Bu amaçla, Bölgedeki asit reaksiyonlu toprakların yönetiminde, topraktan kireçleme yapılarak hem asitliğin giderilmesinin sağlanması hem de bitkinin ihtiyaç duyduğu kalsiyumun topraklara verilmesi açısından önemli olacaktır. Bununla beraber, sürdürülebilir toprak yönetimi ile fındık üretimi açısından topraktan ve yapraktan yapılacak gübreleme programlarında, topraktan yapılan NPK gübrelemesine ilave olarak yapraktan gübreleme uygulamalarına eksikliği bulunan Ca, Mg, Fe gibi besin maddelerinin de ilave edilmesi gerekmektedir.  

Anahtar Kelimeler

• Fındık
• değişebilir katyonlar
• makro
• mikro
• element
• toprak

Kaynakça

1. Adiloglu A, Adiloglu, S, 2005. An investigation on nutritional problems of hazelnut grown on acid soils. Communications in soil science and plant analysis, 36(15-16), 2219-2226.
2. Akçin Y, 2018. Damla sulama yönteminde farklı sulama uygulamalarının ‘Tombul’fındık çeşidinde depolama kalitesine etkileri. Yülsek Lisans Tezi, Ordu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Ordu. Alasalvar C Shahidi, F, Ohshima T., Wanasundara U, Yurttaş HC, Liyanapathirana CM, Rodrigues FB, 2003. Turkish Tombul hazelnut (Corylus avellana L.). 2. Lipid characteristics and oxidative stability. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 51, 3797-3805.
3. Alasalvar CS, Amaral J, Satır G, Shahidi F, 2009. Lipid characteristics and essential minerals of native Turkish hazelnut varieties (Corylus avellana L.). Food Chemistry, 113, 919–925.
4. Alpaslan M, Güneş A, İnal A, 2013. Deneme Tekniği (3 b.). Ankara: Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, s:430.
5. Anonim 2021. TÜİK, İstatistiklerle Türkiye. Türkiye İstatistik Kurumu, Ankara.
6. Anonim, 1988. Türkiye gübreler ve gübreleme rehberi. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Toprak ve Gübre Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Genel Yayın No:151, Teknik Yayınlar No: T-59.
7. Ay A, Kızılkaya R, 2021. Ordu ve Giresun illerindeki fındık bahçelerinin toprak özellikleri ile biyolojik özellikleri arasındaki ilişkiler. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, 9(1), 71-78.
8. Aydın Ş, İrget ME, Karakurt R, Tutam M, Çakıcı H, 2000. Bartın Yöresi Fındık Bahçelerinin Beslenme Durumu. Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 10(2).

9. Bak T, 2010. Fındıkta (Corylus avellana L.) farklı dal sayılarının kalite faktörleri üzerine etkileri. Ordu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi. Ordu.
10. Bostan SZ, 2006. Fındık tarımında iklimin yeri ve Önemi. 3. Milli Fındık Şurası. S:462-470. Giresun İl Özel İdare Müdürlüğü.
11. Çalışkan K, 2018. Çakmak barajı havzasında (Çarşamba) organik olarak yetiştirilen Palaz ve Tombul fındık çeşitlerinde ocaktaki gövde sayısına bağlı olarak verim ve meyve özelliklerinin değişimi (Master's thesis, Fen Bilimleri Enstitüsü).
12. Çoşkun N, 2010. Fındık bahcelerinde toprak ve ürünlerdeki mikro element dağılımının ve aralarındaki korelasyonun incelenmesi Doktora Tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
13. Ergin MN, 2019. Gidya uygulamasının fındıkta verim ve kalite üzerine etkisi. Master's Thesis. Fen Bilimleri Enstitüsü.
14. FAO 2021. Dünya fındık üretim istatistikleri. http://faostat3.fao.org/browse/Q/QC/E.
15. Hazelton PA, Murphy BW, 2007. A Guide to the interpretation of soil test results. (CSIRO Publishing, Melbourne).
16. Jones JB, 2001. Laboratory guide for conducting soil tests and plant analysis. Crc. Doi:10.1201/9781420025293
17. Kacar B, İnal A, 2010. Bitki Analizleri (2 b.). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
18. Kızılkaya R, Dumbadze G, Gülser C, Jgenti L, 2022. Impact of NPK fertilization on hazelnut yield and soil chemical- microbiological properties of Hazelnut Orchards in Western Georgia. Eurasian Journal of Soil Science, 11 (3), 206 215 DOI: 10.18393/ejss.1060314
19. Köksal A. I, Artik N, Şimşek A, Güneş N, 2006. Nutrient composition of hazelnut (Corylus avellana L.) varieties cultivated in Turkey. Food Chemistry, 99(3), 509–515.
20. Lindsay WL, Norvell WA, 1978. Development of a DTPA test for zinc, iron, manganese and copper. Soil Sci. Soc. Am. J., 42, 421-428.
21. Loue AD, 1968. Diagnostic petiolare de prospection etudes sur la nutrition et la fertilization potassiques de la vigni. p. 31-41. Sciete Commerciale des Potasses d'Alsace Services Agrinomiques.
22. Millar CE, Turk LM, 1954. Fundamental of soil science. John Wileyand Sons. Inc. New York.
23. Özenç N, Bender Özenç D, 2015. Nut traits and nutritional composition of hazelnut (Corylus avellana L.) as influenced by zinc fertilization. Journal of the Science of Food and Agriculture, 95(9), 1956-1962.
24. Özkutlu F, Korkmaz K, Özenç N, Aygün A, Şahin Ö, Kahraman M, Ete Ö, Taşkın B, 2016. Ordu-Merkez ilçedeki bazı fındık bahçelerinin mineral beslenme durumunun belirlenmesi. Akademik Ziraat Dergisi, 5(2), 77-86.
25. Özkutlu F, Özcan B, Aydemir ÖE, Akgün M, 2018. Yaprak analizleriyle fındığın çinko (Zn) ve diğer elementlerle beslenme durumunun belirlenmesi. Ordu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 8(2), 195-205.
26. Özyazıcı M, Aydoğan M, Bayraklı B, Dengiz O, 2013. Doğu Karadeniz Bölgesi Kırmızı-Sarı Podzolik Toprakların Temel Karakteristik Özellikleri ve Verimlilik Durumu. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 28(1), 24-32.
27. Özyazıcı MA, Dengiz O, Aydoğan M, Bayraklı B, Kesim E, Urla Ö, Yıldız H, Ünal E, 2016. Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesi tarım topraklarının temel verimlilik düzeyleri ve alansal dağılımları. Anadolu Tarım Bilim Dergisi, 31.
28. Pizer NH, 1967. Some advisory aspect. Soil potassium and magnesium. Tech. Bull, 14, 184.
29. Polat S, 2014. Türk Fındığı (Corylus Colurna)’nın Türkiye’deki Yeni Bir Yayılış Alanı. Marmara Coğrafya Dergisi, (29).
30. Richards LA, 1954. Diagnosis and improvement of saline and alkaline soils. US. Dept. Of Agr Handbook No:6.
31. Rowell DL, 1996. Soil science: methods and applications. 3rd Edition Longman. London,UK.
32. Seyhan F, Ozay G, Saklar S, Ertas E, Alasalvar Gulcin S, Alasavar C, 2007. Chemical changes of three native Turkish hazelnut varieties (Corylus avellana L.) during fruit development. Food Chemistry 105: 590–596.
33. Snare L, 2008. Hazelnut production. Primefacts. Profitable & Sustainable Primary Industry, 765, 1-8.
34. Şendemirci H, Korkmaz A, 2008. Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesi Topraklarının Yarayışlı Fe, Mn, Zn ve Cu Bakımından Durumu. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 23(1), 39-50.
35. Tarakçıoğlu C, 2001. Ordu Yöresinde Yetiştirilen Fındık (Corylus Avellana L.) Bitkisinin Beslenme Durumunun Toprak ve Bitki Analizleriyle Belirlenmesi ve Fındık Meyvesinin Bazı Kalite Özellikleri. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Toprak Anabilim Dalı, 185, Ankara.
36. Tarakçıoğlu C, Yalçın SR, Bayrak A, Küçük M, Karabacak H, 2003. Ordu Yöresinde Yetiştirilen Fındık Bitkisinin (Corylus avellana L.) Beslenme Durumunun Toprak ve Yaprak Analizleriyle Belirlenmesi. Tarım Bilimleri Dergisi 2003, 9 (1), 13-22.
37. Tarakçıoğlu C, Yılmaz İ, Kulaç S, 2017. Fındık Bahçesi Topraklarının Bitkiye Yarayışlı Fosfor Miktarlarının Belirlenmesinde Değişik Ekstraksiyon Yöntemlerinin Karşılaştırılması. Ordu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 7(2), 340-352.
38. Tarakçıoğlu, C. Yalçın, S. R. Ali, B. Küçük, M.ve Karabacak, H., 2003. Ordu Yöresinde Yetiştirilen Fındık Bitkisinin (Corylus avellana L.) Beslenme Durumunun Toprak ve Yaprak Analizleriyle Belirlenmesi. Tarım Bilimleri Dergisi, 9(1).
39. Yağmur B, Okur B, 2011. İzmir Kemalpaşa İlçesi Kiraz Bahçelerinin Verimlilik Durumları ve Ağır Metal İçerikleri. Derim, 28(2), 1-13.
40. Yılmaz İ, 2019. Ordu yöresi fındık bahçesi topraklarının bitkiye yarayışlı fosfor miktarının belirlenmesinde değişik ekstraksiyon yöntemlerinin karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Ordu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, Ordu.