Araştırma Makalesi

Tuzluluk stresi koşullarında potasyum nitrat dozlarının sorgumun (Sorghum bicolor L. Moench) fide büyümesi, fizyolojisi ve su kullanımı üzerine iyileştirici etkileri

Cilt: 12 Sayı: 2 16 Aralık 2024
PDF İndir
TR EN

Tuzluluk stresi koşullarında potasyum nitrat dozlarının sorgumun (Sorghum bicolor L. Moench) fide büyümesi, fizyolojisi ve su kullanımı üzerine iyileştirici etkileri

Öz

Tuz stresi, dünya genelinde tarımsal üretimde verimlilik ve sürdürülebilirliği olumsuz etkileyen en önemli abiyotik stres faktörlerinden biridir. Bu koşullarda, tarımsal verimliliğini arttırmak için etkili ve sürdürülebilir çözümlerin üretilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada potasyum nitrat (KNO3) dozları (0, 12.5 25 ve 50 mM) ile ön uygulamaya tabi tutulmuş sorgum tohumlarının 4 farklı toprak tuzluluğu koşullarında (0.63, 5.10, 9.55 ve 14.02 dS m-1) fide büyümesi, stoma iletkenliği, SPAD ve bitki su tüketimi parametreleri incelenmiştir. Toprak tuzluluğu arttıkça fide boyu, toprak üstü yaş ve kuru ağırlık, yaprak alanı, stoma iletkenliği ve SPAD değerleri önemli derecede azalmıştır. Toprak tuzluluğu 14.02 dS m-1'e kıyasla, 0.63 dS m-1 tuzluluk seviyesinde yaprak alanı %123.9, stoma iletkenliği %159.6 ve SPAD değeri %100.4 oranında artmıştır. Potasyum nitrat uygulamalarının sorgum fidelerinin bitki su tüketimi üzerine önemli bir etkilerinin olmadığı tespit edilmiştir. Ancak, potasyum nitrat dozları sorgum fide büyümesini pozitif etkilemiştir. Buna göre, 0 mM potasyum nitrata kıyasla, 50 mM potasyum nitrat uygulaması bitki boyunu %13.1, toprak üstü yaş ağırlığı %29.3, yaprak alanını %26.4 ve SPAD değerini %45.0 oranında artırmıştır. Özellikle, 0, 12.5 ve 25 mM KNO3 kıyasla, sorgum tohumlarının 50 mM KNO3 ile ön uygulamaya tabi tutulması, 5.10 dS m-1 toprak tuzluluğu koşullarında sorgum fide gelişimini arttırmıştır. Elde edilen bulgular, potasyum nitratın sorgum bitkilerinde tuz stresinin toksik etkisini iyileştirmede etkili olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, tuzlu tarımsal üretim alanlarında, sorgum fide gelişimini arttırmak için sorgum tohumlarının ekiminden önce 50 mM KNO3 ile ön uygulamaya tabi tutulması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma için herhangi bir kurumdan maddi destek almamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim

Kaynakça

  1. Abeed AHA, Saleem MH, Asghar MA, Mumtaz S, Ameer A, Ali B, Alwahibi MS, Elshikh MS, Ercisli S, Elsharkawy MM, Ali S, Soudy FA, 2023. Ameliorative effects of exogenous potassium nitrate on antioxidant defense system and mineral nutrient uptake in radish (Raphanus sativus L.) under salinity stress. ACS Omega. 8: 22575–22588.
  2. Ahmadvand G, Soleimani F, Saadatian, B., Pouya, M., 2012. Effect of seed priming with potassium nitrate on germination and emergence traits of two soybean cultivars under salinity stress conditions. J. Agric. and Environ. Sci. 12: 769–774.
  3. Ambreen S, Athar H ur R, Khan A, Zafar ZU, Ayyaz A, Kalaji HM, 2021. Seed priming with proline improved photosystem II efficiency and growth of wheat (Triticum aestivum L.). BMC Plant Biol. 21: 1–12.
  4. Angon PB, Tahjib-Ul-Arif M, Samin SI, Habiba U, Hossain MA, Brestic M, 2022. How do plants respond to combined drought and salinity stress?—a systematic review. Plants. 11: 2884.
  5. Anosheh HP, Sadeghi H, Emam Y, 2012. Chemical priming with urea and KNO3 enhances maize hybrids (Zea mays L.) seed viability under abiotic stress. Journal of Crop Sci. and Biotech. 14(4): 289–295.
  6. Dehnavi AR, Zahedi M, Ludwiczak A, Perez SC, Piernik A, 2020. Effect of salinity on seed germination and seedling development of sorghum (Sorghum bicolor (L.) moench) genotypes. Agronomy. 10: 859.
  7. Dehnavi AR, Zahedi M, Ludwiczak A, Piernik A, 2022. Foliar application of salicylic acid improves salt tolerance of sorghum (Sorghum bicolor (L.) Moench). Plants. 11: 368.
  8. Fayez KA, Bazaid SA, 2014. Improving drought and salinity tolerance in barley by application of salicylic acid and potassium nitrate. Journal of the Saudi Society of Agric. Sci. 13: 45–55.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Toprak ve Su Kaynaklarının Korunması ve Islahı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

16 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

4 Ekim 2024

Kabul Tarihi

1 Kasım 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Abdulrasaq, S. A., Kiremit, M., & Arslan, H. (2024). Tuzluluk stresi koşullarında potasyum nitrat dozlarının sorgumun (Sorghum bicolor L. Moench) fide büyümesi, fizyolojisi ve su kullanımı üzerine iyileştirici etkileri. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, 12(2), 183-194. https://doi.org/10.33409/tbbbd.1561044
AMA
1.Abdulrasaq SA, Kiremit M, Arslan H. Tuzluluk stresi koşullarında potasyum nitrat dozlarının sorgumun (Sorghum bicolor L. Moench) fide büyümesi, fizyolojisi ve su kullanımı üzerine iyileştirici etkileri. tbbbd. 2024;12(2):183-194. doi:10.33409/tbbbd.1561044
Chicago
Abdulrasaq, Shuaib Ajetunmobi, Mehmet Kiremit, ve Hakan Arslan. 2024. “Tuzluluk stresi koşullarında potasyum nitrat dozlarının sorgumun (Sorghum bicolor L. Moench) fide büyümesi, fizyolojisi ve su kullanımı üzerine iyileştirici etkileri”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 12 (2): 183-94. https://doi.org/10.33409/tbbbd.1561044.
EndNote
Abdulrasaq SA, Kiremit M, Arslan H (01 Aralık 2024) Tuzluluk stresi koşullarında potasyum nitrat dozlarının sorgumun (Sorghum bicolor L. Moench) fide büyümesi, fizyolojisi ve su kullanımı üzerine iyileştirici etkileri. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 12 2 183–194.
IEEE
[1]S. A. Abdulrasaq, M. Kiremit, ve H. Arslan, “Tuzluluk stresi koşullarında potasyum nitrat dozlarının sorgumun (Sorghum bicolor L. Moench) fide büyümesi, fizyolojisi ve su kullanımı üzerine iyileştirici etkileri”, tbbbd, c. 12, sy 2, ss. 183–194, Ara. 2024, doi: 10.33409/tbbbd.1561044.
ISNAD
Abdulrasaq, Shuaib Ajetunmobi - Kiremit, Mehmet - Arslan, Hakan. “Tuzluluk stresi koşullarında potasyum nitrat dozlarının sorgumun (Sorghum bicolor L. Moench) fide büyümesi, fizyolojisi ve su kullanımı üzerine iyileştirici etkileri”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 12/2 (01 Aralık 2024): 183-194. https://doi.org/10.33409/tbbbd.1561044.
JAMA
1.Abdulrasaq SA, Kiremit M, Arslan H. Tuzluluk stresi koşullarında potasyum nitrat dozlarının sorgumun (Sorghum bicolor L. Moench) fide büyümesi, fizyolojisi ve su kullanımı üzerine iyileştirici etkileri. tbbbd. 2024;12:183–194.
MLA
Abdulrasaq, Shuaib Ajetunmobi, vd. “Tuzluluk stresi koşullarında potasyum nitrat dozlarının sorgumun (Sorghum bicolor L. Moench) fide büyümesi, fizyolojisi ve su kullanımı üzerine iyileştirici etkileri”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, c. 12, sy 2, Aralık 2024, ss. 183-94, doi:10.33409/tbbbd.1561044.
Vancouver
1.Shuaib Ajetunmobi Abdulrasaq, Mehmet Kiremit, Hakan Arslan. Tuzluluk stresi koşullarında potasyum nitrat dozlarının sorgumun (Sorghum bicolor L. Moench) fide büyümesi, fizyolojisi ve su kullanımı üzerine iyileştirici etkileri. tbbbd. 01 Aralık 2024;12(2):183-94. doi:10.33409/tbbbd.1561044