EN
TR
Yabani nohut genotiplerinin yüksek buhar basıncı açıklığında stoma iletkenlik indeksi değişimleri
Öz
Yaygın olarak yetiştirilen kültür nohutları içerisinde kurağa ve sıcağa dayanım yönünden genetik varyasyon çok geniş değildir. Bu nedenle nohutta yabani türlerden dayanıklılık kaynaklarının ortaya çıkarılması önem arz etmektedir. Bu çalışmada yabani nohut genotiplerinin yüksek buhar basıncı açıklığı (VPD) koşullarında stoma iletkenlik indeksi değişimleri yüksek sıcaklık stresine tepki yönünden değerlendirilmiştir. Deneme materyali 26 yabani nohut genotipi ve 4 nohut çeşidinden oluşmaktadır. 26 yabani nohut genotipinin 20 tanesi Cicer reticulatum, 6 tanesi Cicer echinospermum türü içinde yer almaktadır. Bitkiler ölçüm zamanına kadar Dicle
Üniversitesi Ziraat Fakültesi sera koşullarında tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak yetiştirilmiştir. Ölçümler kontrollü koşullarda sıcaklık ve nem ayarlanarak oluşturulan yüksek VPD stresi altında çiçeklenme öncesi ve bakla dolum döneminde gerçekleştirilmiştir. Her iki dönemde genotipler arasında bitki sıcaklığı ve stoma iletkenlik indeksi (lg) yönünden önemli farklılıklar belirlenmiştir. Genel anlamda yüksek genotipik varyasyona sahip yabani nohut genotiplerinde bitki sıcaklığı ve stoma iletkenliği yönünden değişim sınırları çok geniş bulunmuştur. Yabani türlerde çiçeklenme öncesi dönemde ortalama lg kültür enotiplerinden
yüksekken, generatif dönemde düşük bulunmuştur. Yüksek lg değeri genotiplerde bitki serinleme yeteneği ve yüksek transpirasyonun göstergesi olmuştur. Çiçeklenme öncesi dönemde 11, bakla dolum döneminde ise 5 yabani nohut genotipinde lg değeri kültür çeşitleri ortalamasından daha yüksek bulunmuştur. Yabani türlerden C. reticulatum’da lg değeri her iki dönemde de C. echinospermum genotip ortalamalarından yüksek bulunmuştur. Eğil-073 ve Sırnak 060 yabani genotipleri her iki dönemde kültür genotiplerinden yüksek lg’ye
sahip olarak, sıcaklık stresine karşı stabil dayanım göstermiştir. Sonuçlar mevcut genotiplerin nohutta sıcağa ve kurağa dayanıklılık ıslah programlarında başlangıç materyali olarak kullanılabileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Dicle Üniversitesi
Proje Numarası
DÜPAP ZİRAAT.17.026
Teşekkür
Bu çalışma Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından DÜPAP ZİRAAT.17.026 nolu proje ile desteklenmiştir.
Kaynakça
- Amthor JS, 2001. Effects of atmospheric CO2 concentration on wheat yield: review of results from experiments using various approaches to control CO2 concentration. Field Crops Research, 73: 1-34.
- Bahar B, Yildirim M, Barutcular C, 2009. Relationships between stomatal conductance and yield components in spring durum wheat under Mediterranean conditions. Notulae Botanicae Horti Agrobotanici Cluj-Napoca, 37(2), 45-48.
- Bahar B, Yıldırım M, Yucel C, 2011. Heat and drought resistance criteria in spring bread wheat (Triticum aestivum L.): Morpho-physiological parameters for heat tolerance. Scientific Research and Essays, 6 (10): 2212-2220.
- Bavec F, Bavec M, 2001. Chlorophyll meter readings of winter wheat cultivars and grain yield prediction. Commun. Soil Sci. Plant Anal. Res., 32: 2709-2719.
- Belko N, Zaman-Allah M, Cisse N, Diop NN, Zombre G, Ehlers JD, Vadez V, 2012. Lower soil moisture threshold for transpiration decline under water deficit correlates with lower canopy conductance and higher transpiration efficiency in drought-tolerant cowpea. Functional Plant Biology, 39 (4): 306-322.
- Croser JS, Ahmad F, Clarke HJ, Siddique KHM, 2003. Utilisation of wild Cicer in chickpea improvement-progress, constraints, and prospects. Australian Journal of Agricultural Research, 54 (5): 429-444.
- Fang X, Turner NC, Yan G, Li F, Siddique KHM, 2010. Flower numbers, pod production, pollen viability, and pistil function are reduced and flower and pod abortion increased in chickpea (Cicer arietinum L.) under terminal drought Journal of Experimental Botany, 61 (2): 335-345.
- Farooq M, Wahid A, Kobayashi N, Fujita D, Basra SMA, 2009. Plant drought stress: effects, mechanisms and management. Agron. Sustain. Dev. 29: 185-212.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2020
Gönderilme Tarihi
1 Eylül 2020
Kabul Tarihi
29 Kasım 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 8 Sayı: 2
APA
Başdemir, F., & Yıldırım, M. (2020). Yabani nohut genotiplerinin yüksek buhar basıncı açıklığında stoma iletkenlik indeksi değişimleri. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, 8(2), 128-136. https://doi.org/10.33409/tbbbd.789236
AMA
1.Başdemir F, Yıldırım M. Yabani nohut genotiplerinin yüksek buhar basıncı açıklığında stoma iletkenlik indeksi değişimleri. tbbbd. 2020;8(2):128-136. doi:10.33409/tbbbd.789236
Chicago
Başdemir, Fatma, ve Mehmet Yıldırım. 2020. “Yabani nohut genotiplerinin yüksek buhar basıncı açıklığında stoma iletkenlik indeksi değişimleri”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 8 (2): 128-36. https://doi.org/10.33409/tbbbd.789236.
EndNote
Başdemir F, Yıldırım M (01 Aralık 2020) Yabani nohut genotiplerinin yüksek buhar basıncı açıklığında stoma iletkenlik indeksi değişimleri. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 8 2 128–136.
IEEE
[1]F. Başdemir ve M. Yıldırım, “Yabani nohut genotiplerinin yüksek buhar basıncı açıklığında stoma iletkenlik indeksi değişimleri”, tbbbd, c. 8, sy 2, ss. 128–136, Ara. 2020, doi: 10.33409/tbbbd.789236.
ISNAD
Başdemir, Fatma - Yıldırım, Mehmet. “Yabani nohut genotiplerinin yüksek buhar basıncı açıklığında stoma iletkenlik indeksi değişimleri”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 8/2 (01 Aralık 2020): 128-136. https://doi.org/10.33409/tbbbd.789236.
JAMA
1.Başdemir F, Yıldırım M. Yabani nohut genotiplerinin yüksek buhar basıncı açıklığında stoma iletkenlik indeksi değişimleri. tbbbd. 2020;8:128–136.
MLA
Başdemir, Fatma, ve Mehmet Yıldırım. “Yabani nohut genotiplerinin yüksek buhar basıncı açıklığında stoma iletkenlik indeksi değişimleri”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, c. 8, sy 2, Aralık 2020, ss. 128-36, doi:10.33409/tbbbd.789236.
Vancouver
1.Fatma Başdemir, Mehmet Yıldırım. Yabani nohut genotiplerinin yüksek buhar basıncı açıklığında stoma iletkenlik indeksi değişimleri. tbbbd. 01 Aralık 2020;8(2):128-36. doi:10.33409/tbbbd.789236