MONTREUX BOĞAZLAR SÖZLEŞMESİ UYARINCA TÜRK BOĞAZLARINDAN GEÇİŞ REJİMİ
Öz
Karadeniz ve Akdeniz’i birbirine bağlayan Türk Boğazları; Çanakkale Boğazı, Marmara Denizi ve İstanbul Boğazı’ndan oluşturmaktadır. Günümüzde Türk Boğazlarından geçiş rejimi Montreux Boğazlar Sözleşmesi ile düzenlenmiştir. Sözleşme neticesinde ticaret gemileri açısından serbest geçiş ilkesi benimsenmekle birlikte savaş gemileri açısından sınırlayıcı hükümlere yer verilmiştir. Yapılan sınırlandırmalar Türk Boğazlarının ve Karadeniz’in güvenliğinin tesis edilmesi açısından önem arz etmektedir. Rusya’nın Karadeniz’in güvenliğine yönelik endişeleri, Karadeniz’in açık denizlere tek ulaşım noktası olan Türk Boğazlarına ilişkin meselelerde zaman zaman Türkiye ve Rusya’yı karşı karşıya getirmektedir. Türk Boğazlarının yoğunluğu ve geçirilen tehlikeli madde miktarı Türkiye açısından çeşitli riskler barındırmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akşam Gazetesi, (14 Ağustos 1946), https://www.gastearsivi.com/gazete/aksam/1946-08-13/1, Erişim Tarihi: 13.03.2023
- Acar, K. D., (2007), İkinci Dünya Savaşına Kadar Türk Boğazlarının Statüsü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul
- Altunkaya, A. O., (2020), Uluslararası Adalet Divanı’nın Kararlarının Özellikleri ve Korfu Bogazı Davası’nın Analizi, https://www.academia.edu/44701288/Uluslararas%C4%B1_Adalet_Divan%C4%B1_n%C4%B1n_Kararlar%C4%B1n%C4%B1n_Ozellikleri_ve_Korfu_Bogaz%C4%B1_Davas%C4%B1_n%C4%B1n_Analizi – Erişim Tarihi: 13.05.2023.
- Atabey, F., (2013), Lozan Sonrasında Boğazlar Sorununun Çözümü: Montreux Boğazlar Sözleşmesi, History Studies, Cilt; 5, Sayı; 5, s; 19-38
- Aydın, D., (2002), Milletlerarası Boğazların Hukuki Rejimi ve Çevresel Boyut Açısından Türkiye’nin Boğazlarda Geçişi Düzenleme Yetkisi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul
- Aykul, Ö. (2018) Ekolojik Hukuk ve Uluslararası Hukuk Açısından Türk Boğazları, Marmara ve Kanal İstanbul, Seçkin Yayıncılık, Ankara
- Barbaros, S., Tarihi Gelişim İçerisinde Türk Boğazları’nın Önemi ve Statüsü-1, https://bahriyeenstitusu.org/2017/06/24/tarihi-gelisim-icerisinde-turk-bogazlarinin-onemi-statusu-1/ - Erişim Tarihi: 14.05.2023
- Baykal, F. H., (2009), Dünden Bugüne Lozan, Montrö ve Türk Boğazları içinde, İstanbul Barosu Yayınları, İstanbul
- Bilsel, C., (1948) Türk Boğazları, İsmail Akgün Matbaası, İstanbul
- Bolat, M., Güneş, B. (2022), Montrö Boğazlar Sözleşmesine Giden Yolda Rebus Sıc Stantıbus (Koşullardaki Köklü Değişimler) İlkesi, Atatürk Yolu Dergisi, Sayı; 71, s;68-84