Research Article

TASARRUF FİNANSMAN SİSTEMİ - İSLAM HUKUKU İLE MUKAYESELİ BİR İNCELEME

Volume: 9 Number: 2 December 31, 2023
EN DE TR

TASARRUF FİNANSMAN SİSTEMİ - İSLAM HUKUKU İLE MUKAYESELİ BİR İNCELEME

Abstract

Tasarrufa finansman şirketleri, temeli 1775’lerde atılan “yapı tasarruf sandıkları”na kadar götürülebilir. Ülkemizde faizsiz finansman ihtiyacının karşılanması amacı ile 1990’lı yıllarda sivil bir girişim olarak kendine özgü bir sistemle ve müstakil kanuni bir düzenleme olmaksızın başlayan sistem, konvansiyonel finansal sisteme alternatif faizsiz finansman sistemi olarak halka sunulmuştur. Zamanla halk tarafından benimsenen sistem “tasarruf finansman şirketleri” adıyla uygulamada yerini almıştır. Tasarruf finansman şirketi; tasarruf finansman sözleşmesi ile konut, çatılı iş yeri veya taşıt edinimi için müşteriye finansman kullanma hakkı veren, müşteriye ait birikmiş tasarruf tutarını yönetme, geri ödeme ve finansman kullandırma yükümlülüğü ile organizasyon ücreti alma hakkı bulunan, faizsiz finansman esaslarına göre çalışan şirkettir. Tasarrufa finansman şirketleri normal finansman şirketlerinden farklı olarak sadece üç alan (konut, çatılı iş yeri veya taşıt edinimi) ile sınırlandırılmıştır. Tasarruf finansman şirketi sözleşme çerçevesinde yaptığı işlemleri dört başlıkta toplamak mümkündür: Müşteriye ait birikmiş tasarruf tutarının faizsiz finans esasına göre yönetimi, tasarruf tutarını geri ödeme, finansman kullandırma yükümlülüğü ve organizasyon işlemleri. Çalışmamızda tasarruf finansman şirketlerinin mahiyeti ortaya konulduktan sonra şirketin hukuki niteliği ve işlemleri İslam hukuku açısından tahlil edilerek tasarruf finansman alanının üç alan ile sınırlı kalmaksızın genişletilebileceği önerisi sunulmuştur.

Keywords

İslam hukuku, Tasarruf finansman şirket, Elbirliği sistemi, Tasarruf finansman şirketi işlemleri, Faizsiz finansman esası

References

  1. Beybur, Mustafa/Çetinkaya, Murat (2021) “Tasarrufa Dayalı Faizsiz Finans Sistemine Jak Bankacılık Ve Karz-I Hasen Sistemi Önerisi” The Journal of Social Science, C: 5, S: 9, s. 269-281, DOI: 10.30520/tjsosci.880196.
  2. Birsin, Mehmet/ Ötegeçeli Hatice (2019) “Tasarrufa Dayalı Faizsiz Finansman Sistemi ve Fıkhî Meşruiyeti Üzerinde Yapılan Değerlendirmeler” C: 10, S: 1, s. 85-114.
  3. Birsin, Mehmet/Ötegeçeli, Hatice (2019) “Tasarrufa Dayalı Faizsiz Finansman Sistemi ve Fıkhî Meşruiyeti Üzerinde Yapılan Değerlendirmeler”, Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi, C: 10, S: 1, s. 85-114.
  4. Ceylan, Hadi Ensar (2017) “İslâm Borçlar Hukukunda Akdin Bağlayıcılığı” (Doktora), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  5. Ergüven, Murat (2019) “Tasarrufa Dayalı Finans Sistemi İçin İslâmi Finans İlkelerine Uygun Model Önerisi” (Yüksek Lisans), İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  6. Ergüven, Murat/Kaya, Feridun (2020) “Tasarrufa Dayalı Finans Sisteminin Sürdürülebilirliğinin Sağlanması ve Finansal Ekosistem İçinde Yerini Alması Üzerine Bir Araştırma” Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, C: 5, S: 4, s. 755-769. DOI: 10.29106/fesa.803808.
  7. Finansal Kurumlar Birliği, Finansman Şirketleri Nedir? s.e.t. 10.10.2021.
  8. Kabakcı, Burçin (2020) “Tasarrufa Dayalı Faizsiz Finansman Sistemi (Tdffs)”, Konya Ticaret Odası, Araştırma Raporu, Ekonomik Araştırmalar ve Proje Müdürlüğü, s.e.t. 10.10.2021.
  9. Kahveci, Nuri (2015), Mukayeseli İslam Borçlar Hukuku (Şirketler İlaveli), 1. Baskı, İstanbul, Hikmetevi Yayınları.
  10. Karaman, Hayrettin (2014) Mukayeseli İslam Hukuku (3 Cilt), 9. Baskı, İstanbul, İz yayıncılık.
APA
Aydın, A., & Bozgeyik, H. (2023). TASARRUF FİNANSMAN SİSTEMİ - İSLAM HUKUKU İLE MUKAYESELİ BİR İNCELEME. Ticaret Ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, 9(2), 163-176. https://doi.org/10.55027/tfm.1173548
AMA
1.Aydın A, Bozgeyik H. TASARRUF FİNANSMAN SİSTEMİ - İSLAM HUKUKU İLE MUKAYESELİ BİR İNCELEME. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi. 2023;9(2):163-176. doi:10.55027/tfm.1173548
Chicago
Aydın, Aytaç, and Hayri Bozgeyik. 2023. “TASARRUF FİNANSMAN SİSTEMİ - İSLAM HUKUKU İLE MUKAYESELİ BİR İNCELEME”. Ticaret Ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 9 (2): 163-76. https://doi.org/10.55027/tfm.1173548.
EndNote
Aydın A, Bozgeyik H (December 1, 2023) TASARRUF FİNANSMAN SİSTEMİ - İSLAM HUKUKU İLE MUKAYESELİ BİR İNCELEME. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 9 2 163–176.
IEEE
[1]A. Aydın and H. Bozgeyik, “TASARRUF FİNANSMAN SİSTEMİ - İSLAM HUKUKU İLE MUKAYESELİ BİR İNCELEME”, Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, vol. 9, no. 2, pp. 163–176, Dec. 2023, doi: 10.55027/tfm.1173548.
ISNAD
Aydın, Aytaç - Bozgeyik, Hayri. “TASARRUF FİNANSMAN SİSTEMİ - İSLAM HUKUKU İLE MUKAYESELİ BİR İNCELEME”. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 9/2 (December 1, 2023): 163-176. https://doi.org/10.55027/tfm.1173548.
JAMA
1.Aydın A, Bozgeyik H. TASARRUF FİNANSMAN SİSTEMİ - İSLAM HUKUKU İLE MUKAYESELİ BİR İNCELEME. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi. 2023;9:163–176.
MLA
Aydın, Aytaç, and Hayri Bozgeyik. “TASARRUF FİNANSMAN SİSTEMİ - İSLAM HUKUKU İLE MUKAYESELİ BİR İNCELEME”. Ticaret Ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, vol. 9, no. 2, Dec. 2023, pp. 163-76, doi:10.55027/tfm.1173548.
Vancouver
1.Aytaç Aydın, Hayri Bozgeyik. TASARRUF FİNANSMAN SİSTEMİ - İSLAM HUKUKU İLE MUKAYESELİ BİR İNCELEME. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi. 2023 Dec. 1;9(2):163-76. doi:10.55027/tfm.1173548