Research Article

KOD ÇEVİRİSİNDE HAK SAHİBİNİN KENDİ KORUNAN PROGRAM UNSURUNUN TESPİTİ ÜZERİNE FSEK m. 38 YORUMU

Volume: 12 Number: 1 July 3, 2026
TR EN

KOD ÇEVİRİSİNDE HAK SAHİBİNİN KENDİ KORUNAN PROGRAM UNSURUNUN TESPİTİ ÜZERİNE FSEK m. 38 YORUMU

Abstract

Bu çalışmada, birlikte çalışabilirlik amacıyla FSEK m. 38/VI uyarınca hukuka uygun biçimde yürütülen kod çevirisi sırasında çeviriyi yapan tarafın kendi korunan ifadesinin karşı tarafın nesne kodunda yer aldığını saptaması ele alınmaktadır. Bu saptama, istisnanın doğrudan hedeflediği bir sonuç olmayıp sürecin dolaylı bir çıktısıdır. Yedinci fıkra üç kullanım yasağı içermektedir: birlikte çalışabilirlik dışı amaç, üçüncü kişilere aktarım ve esastan benzer program geliştirme. Merkezî soru, bu yasakların çeviriyi yapanın kendi ifadesine ilişkin söz konusu tespite uygulanıp uygulanmayacağıdır. Savunulan yorum, yasakların söz konusu duruma uygulanmadığı yönünde olup hükmün ratio legis'i, Direktif'in iç sistematiği ve karşılaştırmalı yargı pratiği üzerinden temellendirilmektedir. Yorumun usulî boyutu Türk yargı uygulaması üzerinden incelenmektedir: kabulü hâlinde hukuk davası yolu işlerlik kazanmakta; reddi hâlinde ise FSEK m. 71 şikâyeti ile CMK m. 134 dijital aramasına dayalı ceza yolu kalmakta ve uygulamada usulî kırılganlıklar ön plana çıkmaktadır. Türk hukukunda yorum iki düzlemde sürdürülebilir: yargısal yorum ile kanun yapımı birbirini tamamlayıcı niteliktedir.

Keywords

bilgisayar programları, kod çevirisi, birlikte çalışabilirlik, FSEK m. 38, delilin hukuka uygunluğu

References

  1. Akdemir Kamalı, Tuğba. Fikri Hukuk Kapsamında Bilgisayar Programlarındaki Değişikliklerin Sonuçları (Seçkin 2019).
  2. Bayramlıoğlu, İbrahim Emre. Fikir ve Sanat Eserleri Hukukunda Teknolojik Koruma (On İki Levha 2008).
  3. Akkaş, Ahmet Hulusi. Ceza Muhakemesi Bağlamında Yargı Mercileri Kararlarının Birbirleri Üzerindeki Etkisi (Adalet 2016).
  4. Aksu, Mustafa. 'Bilgisayar Programlarının Eser Niteliği ile Bunların Temelinde Yatan Fikir ve Düşüncelerin Korunmaması Sorunu' içinde Prof. Dr. Ali Güzel'e Armağan, 2. Cilt (İstanbul 2010) 1255.
  5. Aksu, Mustafa. 'Avrupa Adalet Divanının Bilgisayar Programlarının Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku Çerçevesinde Korunmasına Dair 2 Mayıs 2012 Tarihli SAS Institute-World Programming Kararının Değerlendirilmesi' (2014) 72(1) İstanbul Üniversitesi Hukuk Mecmuası 807.
  6. Altun, Büşrahan. 'Adil Yargılanma Hakkı Bağlamında Hukuka Aykırı Delil' (2023) 12(2) Trakya Üniversitesi İİBF E-Dergisi 149.
  7. Aplin, Tanya. 'The Limits of EU Trade Secret Protection' in Sharon K Sandeen, Christoph Rademacher ve Ansgar Ohly (eds), Research Handbook on Information Law and Governance (Edward Elgar 2021) SSRN 3671358.
  8. Aplin, Tanya, Alfred Radauer, Martin A Bader ve Nicola Searle. 'The Role of EU Trade Secrets Law in the Data Economy: An Empirical Analysis' (2023) 54 IIC.
  9. Ateş, Mustafa. Fikir ve Sanat Eserleri Üzerindeki Hakların Kapsamı ve Sınırlandırılması (Seçkin 2003).
  10. Blocher, Walter ve Michel M Walter. 'Article 6 Decompilation' ve 'Articles 5-6' in Michel M Walter ve Silke von Lewinski (eds), European Copyright Law: A Commentary (Oxford University Press 2010).
APA
Akıncı, M. F. (2026). KOD ÇEVİRİSİNDE HAK SAHİBİNİN KENDİ KORUNAN PROGRAM UNSURUNUN TESPİTİ ÜZERİNE FSEK m. 38 YORUMU. Ticaret Ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, 12(1), 1-21. https://doi.org/10.55027/tfm.1937972
AMA
1.Akıncı MF. KOD ÇEVİRİSİNDE HAK SAHİBİNİN KENDİ KORUNAN PROGRAM UNSURUNUN TESPİTİ ÜZERİNE FSEK m. 38 YORUMU. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi. 2026;12(1):1-21. doi:10.55027/tfm.1937972
Chicago
Akıncı, Muhammed Furkan. 2026. “KOD ÇEVİRİSİNDE HAK SAHİBİNİN KENDİ KORUNAN PROGRAM UNSURUNUN TESPİTİ ÜZERİNE FSEK M. 38 YORUMU”. Ticaret Ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 12 (1): 1-21. https://doi.org/10.55027/tfm.1937972.
EndNote
Akıncı MF (July 1, 2026) KOD ÇEVİRİSİNDE HAK SAHİBİNİN KENDİ KORUNAN PROGRAM UNSURUNUN TESPİTİ ÜZERİNE FSEK m. 38 YORUMU. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 12 1 1–21.
IEEE
[1]M. F. Akıncı, “KOD ÇEVİRİSİNDE HAK SAHİBİNİN KENDİ KORUNAN PROGRAM UNSURUNUN TESPİTİ ÜZERİNE FSEK m. 38 YORUMU”, Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, vol. 12, no. 1, pp. 1–21, July 2026, doi: 10.55027/tfm.1937972.
ISNAD
Akıncı, Muhammed Furkan. “KOD ÇEVİRİSİNDE HAK SAHİBİNİN KENDİ KORUNAN PROGRAM UNSURUNUN TESPİTİ ÜZERİNE FSEK M. 38 YORUMU”. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 12/1 (July 1, 2026): 1-21. https://doi.org/10.55027/tfm.1937972.
JAMA
1.Akıncı MF. KOD ÇEVİRİSİNDE HAK SAHİBİNİN KENDİ KORUNAN PROGRAM UNSURUNUN TESPİTİ ÜZERİNE FSEK m. 38 YORUMU. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi. 2026;12:1–21.
MLA
Akıncı, Muhammed Furkan. “KOD ÇEVİRİSİNDE HAK SAHİBİNİN KENDİ KORUNAN PROGRAM UNSURUNUN TESPİTİ ÜZERİNE FSEK M. 38 YORUMU”. Ticaret Ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, vol. 12, no. 1, July 2026, pp. 1-21, doi:10.55027/tfm.1937972.
Vancouver
1.Muhammed Furkan Akıncı. KOD ÇEVİRİSİNDE HAK SAHİBİNİN KENDİ KORUNAN PROGRAM UNSURUNUN TESPİTİ ÜZERİNE FSEK m. 38 YORUMU. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi. 2026 Jul. 1;12(1):1-21. doi:10.55027/tfm.1937972