TR
EN
Kalıcı organik kirleticiler KOK
Abstract
çevrede kalıcı özelliği olan kimyasal maddelerdir. KOK’in en önemli özellikleri biyoakümülasyon ve toksisitedir. KOK organik bileşiklerdir ve kimyasal ve biyolojik bozulmaya karşı oldukça dayanıklıdırlar. KOK’in önemli bir kısmını endüstriyel kimyasallar ve pestisitler oluşturmaktadır. Endüstriyel kimyasallar ve pestisitler dışında kalan KOK ise bazı pestisitlerin ya da atıkların yakılması işlemi sırasında yan ürün olarak oluşan bileşiklerdir. Tüm dünya genelinde KOK insan sağlığına ve doğal yaşama karşı bir tehdit unsuru olarak kabul edilmektedirler. KOK maruziyeti; kanserler, doğumsal anomaliler ve immun sistem bozuklukları gibi ciddi sağlık sorunlarına sebep olabilmektedir. KOK maruziyetinin en önemli kaynağı gıdalardır. KOK plasenta yolu ile fetüse, anne sütü yolu ile de bebeğe geçebilmektedir. Çok geniş bir alana yayılımları, kalıcılıkları ve biyoakümülasyon özellikleri nedeniyle hiçbir hükümetin insan ve çevre sağlığını KOK’den tek başına koruması mümkün değildir. Bu kapsamda, insan ve çevre sağlığını KOK’den korumayı amaçlayan Stockholm Konvansiyonu 2001 tarihinde İsveç’in Stockholm kentinde kurulmuştur. Stockholm Sözleşmesi’nde temel amaç; KOK’in kullanılmasına, üretimine, ithalat ve ihracatına yasaklama veya sınırlama getirmektir.Sözleşme, kalıcı organik kirleticilerin üretiminden bertarafına kadar tüm süreçlere ve yan ürün olarak üretilen KOK’lere ilişkin çeşitli düzenlemeler getirmektedir. Sözleşme aynı zamanda, yeni KOK’in geliştirilmesinin önlenmesi ve gelecekte diğer KOK’in de sözleşmeye dahil edilebilmesi hususlarını hükme bağlamaktadır. Türkiye, bu konvansiyonun üyesidir ve üyelik sorumluluklarını yerine getirmek için çalışmaktadır. Konu ile ilgili çok önemli diğer bir husus da kamuoyunun bilinçlendirilmesidir. Bu hususa bugüne kadar gerekli dikkatin sarf edildiğini ve toplumda KOK ve diğer endüstriyel kimyasallarla ilgili olarak bilgi seviyesinin artırıldığını söylemek oldukça zordur. Konunun çeşitli eğitimlerde ele alınması, gelecek nesillere sağlıklı bir çevre armağan etmenin anahtarıdır
Keywords
References
- 1. Schneider MJ. Introduction to Public Health. 3th edition. Sudbury: Jones & Bartlett Learning, 2010: 10.
- 2. Tekbaş F. Çevre Sağlığı. Ankara: GATA Basımevi, 2010: 10-11.
- 3. Vural N. Toksikoloji. Ankara: Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Yayınları, 2005: 1-3.
- 4. Secretariat of the Stockholm Convention. Ridding the World of POPs: a Guide to the Stockholm Convention on Persistent Organic Pollutants. Geneva: United Nations Environment Programme, 2010: 6.
- 5. Tekbaş ÖF, İstanbulluoğlu H, Kakillioğlu T. Pestisitler ve Toplum Sağlığı. Ankara: Koza Matbaacılık, 2010: 7-8.
- 6. Fierler H. Stockholm Convention on POP’s: Obligation and Implementation. In: Mehmetli E, Koumanova B, eds. The Fate of Persistent Organic Pollutants in the Environment. Dordrecht: Springer, 2008: 4.
- 7. Li QQ, Loganath A, Chong YS, Tan J, Obbard JP. Persistent organic pollutants and adverse health effects in humans. J Toxicol Environ Health A, 2006: 69 (21): 1987-2005.
- 8. Lee DH, Lee IK, Jin SH, Steffes M, Jacobs DR. Association between serum concentrations of persistent organic pollutants and insulin resistance among nondiabetic adults: Results from the National Health and Nutrition Examination Survey 1999-2002. Diabetes Care, 2007; 30 (1): 622-628.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
-
Publication Date
September 1, 2013
Submission Date
-
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2013 Volume: 70 Number: 3
APA
İstanbulluoğlu, H., & Tekbaş, Ö. F. (2013). Kalıcı organik kirleticiler KOK. Türk Hijyen Ve Deneysel Biyoloji Dergisi, 70(3), 163-174. https://izlik.org/JA98MA47ZN
AMA
1.İstanbulluoğlu H, Tekbaş ÖF. Kalıcı organik kirleticiler KOK. Turk Hij Den Biyol Derg. 2013;70(3):163-174. https://izlik.org/JA98MA47ZN
Chicago
İstanbulluoğlu, Hakan, and Ömer Faruk Tekbaş. 2013. “Kalıcı Organik Kirleticiler KOK”. Türk Hijyen Ve Deneysel Biyoloji Dergisi 70 (3): 163-74. https://izlik.org/JA98MA47ZN.
EndNote
İstanbulluoğlu H, Tekbaş ÖF (September 1, 2013) Kalıcı organik kirleticiler KOK. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 70 3 163–174.
IEEE
[1]H. İstanbulluoğlu and Ö. F. Tekbaş, “Kalıcı organik kirleticiler KOK”, Turk Hij Den Biyol Derg, vol. 70, no. 3, pp. 163–174, Sept. 2013, [Online]. Available: https://izlik.org/JA98MA47ZN
ISNAD
İstanbulluoğlu, Hakan - Tekbaş, Ömer Faruk. “Kalıcı Organik Kirleticiler KOK”. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 70/3 (September 1, 2013): 163-174. https://izlik.org/JA98MA47ZN.
JAMA
1.İstanbulluoğlu H, Tekbaş ÖF. Kalıcı organik kirleticiler KOK. Turk Hij Den Biyol Derg. 2013;70:163–174.
MLA
İstanbulluoğlu, Hakan, and Ömer Faruk Tekbaş. “Kalıcı Organik Kirleticiler KOK”. Türk Hijyen Ve Deneysel Biyoloji Dergisi, vol. 70, no. 3, Sept. 2013, pp. 163-74, https://izlik.org/JA98MA47ZN.
Vancouver
1.Hakan İstanbulluoğlu, Ömer Faruk Tekbaş. Kalıcı organik kirleticiler KOK. Turk Hij Den Biyol Derg [Internet]. 2013 Sep. 1;70(3):163-74. Available from: https://izlik.org/JA98MA47ZN