TR
EN
İnsektisit zehirlenmeleri ve Türkiyedeki durumun değerlendirilmesi
Öz
İnsektisitler, hem tarımsal üretimin artırılmasında hem de ev ve toplum sağlığında çok önemli bir yere sahiptir. Ancak üretim, ambalajlama ya da kullanımları sırasında gerekli özenin gösterilmemesi ya da intihar gibi suistimale bağlı olarak, kazai, kasti veya mesleki temas nedeniyle ciddi zehirlenmelere hatta bazen ölümlere yol açabilmektedirler. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de insektisitlerle zehirlenme olgularına sıklıkla rastlanmaktadır. Bu çalışmanın ilk bölümünde ülkemizde pazarlanmakta olan insektisit grupları olan organofosfatlar, organoklorlular, piretrinler ve piretroidler, amitraz ve diğer insektisitlerin avermektinler, dietil-m-toluamid DEET ve neonikotinik asit türevleri genel özellikleri, toksik etkileri, zehirlenme tanı ve tedavi yaklaşımları konusundaki bilgiler sunulmuştur. İkinci bölümde ise Türkiye’de pestisit / insektisit zehirlenmelerinin epidemiyolojisi ve tedavi yaklaşımları konusunda ilaç ve zehir bilgi merkezleri, adli tıp enstitüleri, üniversitelerin adli tıp ana bilim dalları, üniversite hastaneleri, devlet hastaneleri veya sağlık merkezleri tarafından bildirilmiş olan çalışma örnekleri değerlendirilerek Türkiye genelini kapsayan tablonun oluşturulmasına katkıda bulunulması hedeflenmiştir. Bu raporların değerlendirilmesinde en sıklıkla olguların organofosfatlı bileşiklere maruziyet sonucunda geliştiği, özellikle intiharlarda olmak üzere kadınların daha duyarlı olduğu belirlenmiştir. Gelişmiş ülkelerde rastlanılmamakla birlikte, Türkiye’de esas olarak veterinerlikte kullanılan bir ilaç olmasına karşın, insektisit olarak da bazı ürünleri bulunan amitrazla, özellikle çocukluk çağında zehirlenme olgularına ait çok sayıda kayıt bulunması dikkat çekicidir. Diğer taraftan, yasaklanmış organoklorlu bileşiklerle zehirlenme olgularına rastlanmış olması da toplumsal ve düzenleyici kuruluşlar düzeyinde önlem ve denetimlerin yetersizliğini düşündürmektedir. Çalışmanın son bölümünde, ülkemizde insektisitlerin tarımsal üretim, saklama ya da istemli veya diğer şekillerde tüketimleri ile ilgili olarak ortaya çıkan sonuçlar ve bu ürünlerin doğru ve güvenli üretimi ve tüketimine yönelik olarak ve zehirlenmelere karşı alınması gereken önlemlere ilişkin öneriler sıralanmıştır
Anahtar Kelimeler
References
- Klaassen CD. Doull’s Toxicology, The basic science of poisons. New York: McGraw-Hill, 2001; 763-
- Kwong TC. Organophosphate biochemistry and clinical toxicology. Ther Drug Monit, 2002; 24:144-9. pesticides:
- Karalliedde LD, Edwards P, Marrs TC. Variables influencing the toxic response to organophosphates in humans. Food Chem Toxicol, ; 41:1-13.
- Güven M. Organik fosfor zehirlenmeleri. Yoğun Bakım Dergisi, 2004; 4(2):113-21.
- Moretto A. Experimental and clinical toxicology of anticholinesterase agents. Toxicol Lett, 1998; :509-13.
- Costa LG. Current issues in organophosphate toxicology. Clin Chim Acta, 2006; 366:1-13.
- Demirdöğen B. Organophosphate pesticide poisonings and the role of serum paraoxonase 1 (PON1) enzyme in organophosphate metabolism. Turk Hij Den Biyol Derg, 2010; 67: 97-112.
- Klasco RK. POISINDEX® System. Thomson Reuters, Greenwood Village, Colorado: vol. 148 expires, ; 6. Rusyniak DE, Nanagas KA. Organophosphate poisoning. Semin Neurol, 2004; 24: 197-204.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
-
Publication Date
June 1, 2013
Submission Date
-
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2013 Volume: 70 Number: 2
APA
Özkaya, G., Çeliker, A., & Giray, B. K. (2013). İnsektisit zehirlenmeleri ve Türkiyedeki durumun değerlendirilmesi. Türk Hijyen Ve Deneysel Biyoloji Dergisi, 70(2), 75-102. https://izlik.org/JA84WJ53RH
AMA
1.Özkaya G, Çeliker A, Giray BK. İnsektisit zehirlenmeleri ve Türkiyedeki durumun değerlendirilmesi. Turk Hij Den Biyol Derg. 2013;70(2):75-102. https://izlik.org/JA84WJ53RH
Chicago
Özkaya, Gülru, Ayçe Çeliker, and Belma Koçer Giray. 2013. “İnsektisit Zehirlenmeleri Ve Türkiyedeki Durumun Değerlendirilmesi”. Türk Hijyen Ve Deneysel Biyoloji Dergisi 70 (2): 75-102. https://izlik.org/JA84WJ53RH.
EndNote
Özkaya G, Çeliker A, Giray BK (June 1, 2013) İnsektisit zehirlenmeleri ve Türkiyedeki durumun değerlendirilmesi. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 70 2 75–102.
IEEE
[1]G. Özkaya, A. Çeliker, and B. K. Giray, “İnsektisit zehirlenmeleri ve Türkiyedeki durumun değerlendirilmesi”, Turk Hij Den Biyol Derg, vol. 70, no. 2, pp. 75–102, June 2013, [Online]. Available: https://izlik.org/JA84WJ53RH
ISNAD
Özkaya, Gülru - Çeliker, Ayçe - Giray, Belma Koçer. “İnsektisit Zehirlenmeleri Ve Türkiyedeki Durumun Değerlendirilmesi”. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 70/2 (June 1, 2013): 75-102. https://izlik.org/JA84WJ53RH.
JAMA
1.Özkaya G, Çeliker A, Giray BK. İnsektisit zehirlenmeleri ve Türkiyedeki durumun değerlendirilmesi. Turk Hij Den Biyol Derg. 2013;70:75–102.
MLA
Özkaya, Gülru, et al. “İnsektisit Zehirlenmeleri Ve Türkiyedeki Durumun Değerlendirilmesi”. Türk Hijyen Ve Deneysel Biyoloji Dergisi, vol. 70, no. 2, June 2013, pp. 75-102, https://izlik.org/JA84WJ53RH.
Vancouver
1.Gülru Özkaya, Ayçe Çeliker, Belma Koçer Giray. İnsektisit zehirlenmeleri ve Türkiyedeki durumun değerlendirilmesi. Turk Hij Den Biyol Derg [Internet]. 2013 Jun. 1;70(2):75-102. Available from: https://izlik.org/JA84WJ53RH