Bitkilerin Stres Koşullarına Verdiği Moleküler Cevaplar

Volume: 69 Number: 2 June 1, 2012
  • İlker Büyük
  • Semra Soydam Aydın
  • Sümer Aras
TR EN

Bitkilerin Stres Koşullarına Verdiği Moleküler Cevaplar

Abstract

Bitkiler sesil doğaları gereği yaşam döngüleri boyunca büyüme ve gelişmelerini olumsuz yönde etkileyecek birçok stres faktörü ile karşılaşırlar. Biyotik ve abiyotik kökenli olabilen bu stres faktörleri bitkilerde fizyolojik ve biyokimyasal zararlar oluşturarak, ürün nicelik ve niteliğini olumsuz yönde etkileyebilir. Bitkiler bu olumsuz etkileri azaltmak veya engellemek amacıyla moleküler savunma mekanizmalarına sahiptirler. Bu cevap mekanizmaları makromoleküllerin ve iyonların homeostasisi, koruyucu moleküllerin sentezi, reaktif oksijen türlerinin ROS oluşumu ve detoksifikasyon olmak üzere üç grupta toplanabilir. Makromoleküllerin ve iyonların homeostazisi bitkilerin dehidrasyona karşı olan temel cevap mekanizmalarından birisidir. Ayrıca, homeostazi; su iletimi ve iyon dengesinin kontrolünde rol oynayan aquaporinlerin ve iyon taşıma sistemlerin aktivasyonu ve inaktivasyonunu kapsar. Bitkilerde strese karşı verilen cevaplardan bir diğeri düşük moleküler ağırlıklı, çözünen maddeler veya ozmolitler, ısı şoku Heatshock ve LEA proteinleri geç embriyogenez bağımlı gibi koruyucu moleküllerin sentezine dayanmaktadır. Bu moleküller hücre içerisinde ozmotik ayarlayıcı ve ozmoprotektan olarak görev alırlar. Stres koşulları altında ROS sentezi ve detoksifikasyonundan sorumlu enzimatik ve enzimatik olmayan antioksidanların oluşumu strese karşı verilen moleküler cevaplardan sonuncusudur. Günümüzde en popüler çalışma sahalarından biri haline gelmiş olan biyoteknolojide, bitkilerin stres koşullarına karşı adaptasyonu ve dirençliliğinin arttırılması öncelikle bitkilerde stres etkilerinin net anlaşılmasına bağlıdır. Bu açıdan stres molekülerine ilişkin kaynak ve çalışmaların arttırılması faydalı olacaktır

Keywords

References

  1. 1. Levitt J. Responses of plants to environmental Stresses. New York, London: Academic Press, 1972: 697.
  2. 2. Lichtenhaler HK. Vegetation stress: An introduction to the stress concept in plants. J Plant Physiol, 1996; 148: 4-14.
  3. 3. Boyer JS. Plant productivity and environment. Science, 1982; 218: 443-8.
  4. 4. Velthuizen H, Huddleston B, Fischer G, Salvatore M, Ataman E, Nachtergaele FO, et al. Mapping biophysical factors that ınfluence agricultural production and rural vulnerability. Environment and Natural Resources Series No. 11, Rome: FAO, 2007.
  5. 5. Madhova Rao KV, Raghavendra AS, Janardhan Reddy K. Physiology and Molecular Biology of Stress Tolerance in Plants. Netherlands: Springer, 2005: 345.
  6. 6. Dubey RS. Handbook of Plant and Crop Stress. New York: Marcel Dekker, 1994; 227.
  7. 7. Kadıoğlu A. Bitki fizyolojisi. Trabzon: Lokman Yayın, 2004; 453.
  8. 8. Boscaiu M, Lull C, Lidon A, Bautista I, Donat P, Mayoral O, et al. Plant responses to abiotic stress in their natural habitats. Bulletin UASVM, Horticulture, 2008; 65 (1): 53-8.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

İlker Büyük This is me

Semra Soydam Aydın This is me

Sümer Aras This is me

Publication Date

June 1, 2012

Submission Date

-

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2012 Volume: 69 Number: 2

APA
Büyük, İ., Aydın, S. S., & Aras, S. (2012). Bitkilerin Stres Koşullarına Verdiği Moleküler Cevaplar. Türk Hijyen Ve Deneysel Biyoloji Dergisi, 69(2), 97-110. https://izlik.org/JA67TG32SY
AMA
1.Büyük İ, Aydın SS, Aras S. Bitkilerin Stres Koşullarına Verdiği Moleküler Cevaplar. Turk Hij Den Biyol Derg. 2012;69(2):97-110. https://izlik.org/JA67TG32SY
Chicago
Büyük, İlker, Semra Soydam Aydın, and Sümer Aras. 2012. “Bitkilerin Stres Koşullarına Verdiği Moleküler Cevaplar”. Türk Hijyen Ve Deneysel Biyoloji Dergisi 69 (2): 97-110. https://izlik.org/JA67TG32SY.
EndNote
Büyük İ, Aydın SS, Aras S (June 1, 2012) Bitkilerin Stres Koşullarına Verdiği Moleküler Cevaplar. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 69 2 97–110.
IEEE
[1]İ. Büyük, S. S. Aydın, and S. Aras, “Bitkilerin Stres Koşullarına Verdiği Moleküler Cevaplar”, Turk Hij Den Biyol Derg, vol. 69, no. 2, pp. 97–110, June 2012, [Online]. Available: https://izlik.org/JA67TG32SY
ISNAD
Büyük, İlker - Aydın, Semra Soydam - Aras, Sümer. “Bitkilerin Stres Koşullarına Verdiği Moleküler Cevaplar”. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 69/2 (June 1, 2012): 97-110. https://izlik.org/JA67TG32SY.
JAMA
1.Büyük İ, Aydın SS, Aras S. Bitkilerin Stres Koşullarına Verdiği Moleküler Cevaplar. Turk Hij Den Biyol Derg. 2012;69:97–110.
MLA
Büyük, İlker, et al. “Bitkilerin Stres Koşullarına Verdiği Moleküler Cevaplar”. Türk Hijyen Ve Deneysel Biyoloji Dergisi, vol. 69, no. 2, June 2012, pp. 97-110, https://izlik.org/JA67TG32SY.
Vancouver
1.İlker Büyük, Semra Soydam Aydın, Sümer Aras. Bitkilerin Stres Koşullarına Verdiği Moleküler Cevaplar. Turk Hij Den Biyol Derg [Internet]. 2012 Jun. 1;69(2):97-110. Available from: https://izlik.org/JA67TG32SY