Gıda endüstrisi çalışanları ve stafilokokal gıda zehirlenmeleri

Volume: 72 Number: 4 December 1, 2015
  • Nesrin Çakıcı
  • Nükhet Nilüfer Demirel Zorba
  • Alper Akçalı
TR EN

Gıda endüstrisi çalışanları ve stafilokokal gıda zehirlenmeleri

Abstract

Stafilokokal gıda zehirlenmesi SGZ başta Staphylococcus aureus olmak üzere enterotoksijenik stafilokoklar tarafından üretilen, enterotoksin içeren gıdaların tüketilmesi sonucu oluşan ve tüm dünyada yaygın olarak görülen önemli intoksikasyonlardan biridir. Özellikle pişmiş ve zengin protein içerikli gıdalara bulaşan S. aureus uygun ortam şartlarında hızla çoğalır. Besin maddesinde 105 kob/g veya daha fazla sayıya ulaşan bakteri tarafından stafilokokal enterotoksinler sentezlenir. 100 gramında en az 100 ng enterotoksin çeşitlerinden birini bulunduran gıdanın tüketilmesi sonucu SGZ’nin klinik belirtileri görülebilir. SGZ bulantı, kusma ve/veya ishalin eşlik ettiği, kendi kendini sınırlayan bir gastroenterittir. SGZ kaynaklı ölüm oranı düşük olmasına rağmen; yaşlılar, çocuklar ve immun sistemi baskılanmış kişiler için bu oran yükselebilir. S. aureus, pek çok vücut bölgesinde, deri ve mukozada hastalık oluşturmaksızın taşınabilir; esas rezervuarının burun bölgesi olduğu düşünülmektedir. Gıda endüstrisi alanında çalışan kişilerin burnunda veya ellerinde bu bakteriye rastlanılmaktadır. Gıda işletmelerindeki söz konusu taşıyıcıların gıdanın hazırlanması, işlenmesi sırasında taşımış oldukları mikroorganizmayı gıdaya aktarması gıdaların kontaminasyonunda en önemli sebeplerden biridir. Kişisel hijyen kurallarının uygulanmasında yeterli özenin gösterilmemesi, özellikle el yıkama alışkanlığı konusundaki eksiklikler gıda güvenliği konusunda halk sağlığı açısından tehlikeli olabilir. Enterotoksin üreten suşları taşıyan gıda çalışanları SGZ’nin temel kaynağını oluşturmaktadır. Ülkemizde gıda sektöründe çalışanlar için portör muayenesi şartı kaldırılmış olup yerine eğitim verilmesi getirilmiştir. Günümüzdeki uygulamaya göre; SGZ’nin önlenmesinde gıda çalışanlarının kişisel hijyen kurallarına uyması ve gıda güvenliği sistemlerinin uygulanması beklenmektedir. Gıda işletmecisi, personelin gıda hijyeni konularında kontrol edilmesini, bilgilendirilmesini ve eğitilmesini sağlamalıdır. Bu derleme ile S. aureus’un gıda zehirlenmelerindeki yeri, gıda endüstrisi çalışanları ilişkisi ve gerekli hijyen uygulamalarındaki güncel durumun sunulması amaçlanmıştır.

Keywords

References

  1. 1. Bhatia A, Zahoor S. Staphylococcus aureus enterotoxins: a review. J Clin Diag Res, 2007; 1(2): 188-97.
  2. 2. Sepin-Özen N, Tuğlu-Ataman Ş, Seyman D, Aldağ H, Emek M. Antalya ili gıda çalışanlarında nazal Staphylococcus aureus taşıyıcılığının ve MRSA oranlarının üç farklı yöntem kullanılarak incelenmesi. Türk Hij Den Biyol Derg, 2013; 70(2): 51–8.
  3. 3. Dinges MM, Orwin PM, Schlievert PM, Exotox-ins of Staphylococcus aureus. Clin. Microbiol Rev, 2000; 13(1): 16-34.
  4. 4. Schelin J, Wallin-Carlquist N, Cohn MT, Lindqvist R, Barker GC, Radström P. The formation of Staphylococcus aureus enterotoxin in food environments and advances in risk assessment. Virulence, 2011; 2(6): 580-92.
  5. 5. Soriano JM, Font G, Molto JC, Manes J. Enterotoxigenic staphylococci and their toxins in restaurant foods. Trends Food Sci Tech, 2002; 13: 60–7.
  6. 6. Wertheim HFL, Melles DC, Vos MC, Willem VL, Belkum AV, Verbrugh HA, et al. The role of nasal carriage in Staphylococcus aureus infections. Lancet Infect Dis, 2005; 5: 751–62.
  7. 7. Can HY, Çelik TH. Detection of enterotoxigenic and antimicrobial resistant S. aureus in Turkish cheeses. Food Control, 2012; 24: 100-3.
  8. 8. Erol İ, İşeri Ö. Stafilokokal enterotoksinler. AÜ Vet.Fak Derg, 2004; 51: 239-45.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Nesrin Çakıcı This is me

Nükhet Nilüfer Demirel Zorba This is me

Alper Akçalı This is me

Publication Date

December 1, 2015

Submission Date

-

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2015 Volume: 72 Number: 4

APA
Çakıcı, N., Demirel Zorba, N. N., & Akçalı, A. (2015). Gıda endüstrisi çalışanları ve stafilokokal gıda zehirlenmeleri. Türk Hijyen Ve Deneysel Biyoloji Dergisi, 72(4), 337-350. https://izlik.org/JA89UE65CY
AMA
1.Çakıcı N, Demirel Zorba NN, Akçalı A. Gıda endüstrisi çalışanları ve stafilokokal gıda zehirlenmeleri. Turk Hij Den Biyol Derg. 2015;72(4):337-350. https://izlik.org/JA89UE65CY
Chicago
Çakıcı, Nesrin, Nükhet Nilüfer Demirel Zorba, and Alper Akçalı. 2015. “Gıda Endüstrisi çalışanları Ve Stafilokokal Gıda Zehirlenmeleri”. Türk Hijyen Ve Deneysel Biyoloji Dergisi 72 (4): 337-50. https://izlik.org/JA89UE65CY.
EndNote
Çakıcı N, Demirel Zorba NN, Akçalı A (December 1, 2015) Gıda endüstrisi çalışanları ve stafilokokal gıda zehirlenmeleri. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 72 4 337–350.
IEEE
[1]N. Çakıcı, N. N. Demirel Zorba, and A. Akçalı, “Gıda endüstrisi çalışanları ve stafilokokal gıda zehirlenmeleri”, Turk Hij Den Biyol Derg, vol. 72, no. 4, pp. 337–350, Dec. 2015, [Online]. Available: https://izlik.org/JA89UE65CY
ISNAD
Çakıcı, Nesrin - Demirel Zorba, Nükhet Nilüfer - Akçalı, Alper. “Gıda Endüstrisi çalışanları Ve Stafilokokal Gıda Zehirlenmeleri”. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 72/4 (December 1, 2015): 337-350. https://izlik.org/JA89UE65CY.
JAMA
1.Çakıcı N, Demirel Zorba NN, Akçalı A. Gıda endüstrisi çalışanları ve stafilokokal gıda zehirlenmeleri. Turk Hij Den Biyol Derg. 2015;72:337–350.
MLA
Çakıcı, Nesrin, et al. “Gıda Endüstrisi çalışanları Ve Stafilokokal Gıda Zehirlenmeleri”. Türk Hijyen Ve Deneysel Biyoloji Dergisi, vol. 72, no. 4, Dec. 2015, pp. 337-50, https://izlik.org/JA89UE65CY.
Vancouver
1.Nesrin Çakıcı, Nükhet Nilüfer Demirel Zorba, Alper Akçalı. Gıda endüstrisi çalışanları ve stafilokokal gıda zehirlenmeleri. Turk Hij Den Biyol Derg [Internet]. 2015 Dec. 1;72(4):337-50. Available from: https://izlik.org/JA89UE65CY