Türkiyenin Doğu Karadeniz Bölgesi’nde istilacı Aedes türlerinin izlenmesi ve kontrolü

Volume: 75 Number: 3 September 1, 2018
  • Muhammet Mustafa Akıner
EN TR

Türkiyenin Doğu Karadeniz Bölgesi’nde istilacı Aedes türlerinin izlenmesi ve kontrolü

Abstract

Amaç: İstilacı sivrisinek türleri tüm kıtalarda büyük problem olup birçok alanda sivrisinek kökenli ciddi hastalık salgınlarına neden olabilmektedir. Avrupa Kıtasındaki son araştırmalar, pek çok otonom chikungunya vakalarının, istilacı Aedes albopictus ve Aedes aegypti türleri ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Bu türlerin ve diğer istilacı Aedine sivrisinek türlerinin kapsamlı şekilde izlenmesi, muhtemel salgınları önlemek ve zamanında müdahale etmek için gereklidir. Bu çalışma, Doğu Karadeniz bölgesinde izleme ve kontrol çalışmalarının başarısı üzerine odaklanmıştır.Yöntem: İzleme çalışması 2016-2017 vektör aktif sezonda ve üç şehirde ECDC ve CDC yönergelerine göre gerçekleştirilmiştir. Kontrol çalışmaları, 2017 vektör aktif sezonun ikinci yarısında T.C. Sağlık Bakanlığı Zoonotik ve Vektörel Hastalıklar Dairesi denetimi altında gerçekleştirilmiştir. Larva kontrolü için IGR, Bti/Bs karışımı ile sıvı Bti kullanılmıştır. Ergin kontrolü için farklı pyrethroidler, nikotini taklit eden maddeler ve doğal ürünler kullanılmıştır. Popülasyon dalgalanmaları ve kontrol çalışmalarının başarısının değerlendirilmesi amacıyla Ae. albopictus için altı, Ae. aegypti için dört bölge seçilmiştir. Bulgular: 2016 yılında yirmi iki yaygın ve iki yerel yerleşik Ae. albopictus popülasyonu saptanmıştır. 2016 yılında yaygın oranda yerleşik Ae. aegypti popülasyonu dört noktada, yerel yerleşik popülasyon on noktada bulunmuştur. 2017 yılında üç şehirde 544 muhtemel larva gelişim alanı kontrol edilmiş, 194 noktanın Ae. albopictus tarafından istila edildiği ve kalıcı olarak yer aldığı bulunmuş, Ae. aegypti ise tüm alanda 25 noktada bulunmuştur. 2016 yılında Ae. albopictus popülasyon yoğunlukları sezon boyunca dalgalanmış ve iki pik yapmıştır Haziran’da küçük, Eylül’de büyük . Bu durumun aksine Ae. aegypti pikleri Ağustos ve Ekim aylarında görülmüştür. Tüm sezon boyunca tüm alanlarda Ae. albopictus için ortalama larva kontrol başarısı %69 fakat ergin kontrol başarısı %46 oranında bulunmuştur. Ae. aegypti için de hemen hemen benzer bir durum gözlenmiştir. Kontrol çalışmalarından sonra larva kontrol başarısı %61, ergin kontrol başarısı %37 oranında bulunmuştur. Sonuç: Çalışma, istila bölgesinde istilacı iki türün kalıcı, hızlı yayılma biçimi gösterdiğini ve yüksek populasyon yoğunluklu olduğunu göstermiştir. Kontrol çalışmaları kısıtlı bir zaman periyodu içinde olsa da başarı oranı larva için %60’ın üzerinde, ergin için %40 civarında bulunmuştur. Kontrol başarısının düşük seviyede kalması pek çok nedenle açıklanabilirse de ana faktörler, alanın coğrafik yapısı, iklimsel çeşitliliği ve çay ekim alanlarında kısıtlı insektisit kullanımıdır. Bu nedenle entegre vektör mücadelesi için acilen stratejik plan yapılması gereklidir

Keywords

References

  1. European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC). Guidelines for the surveillance of invasive mosquitoes in Europe. Technical Report. Stockholm; ECDC, 2012.
  2. Adhami J, Reiter P. Introduction and establishment of Aedes (Stegomyia) albopictus Skuse (Diptera: Culicidae) in Albania. J Am Mosq Control Assoc, 1998; 14: 340-3.
  3. Sabatini A, Raineri V, Trovato G, Coluzzi M. Aedes albopictus in Italy and possible diffusion of the species into the Mediterranean area. Parassitologia, 1990; 32 (3): 301-4.
  4. Medlock JM, Hansford KM, Schaffner F, et al. A review of the invasive mosquitoes in Europe: ecology, public health risks, and control options. Vector Borne Zoon Dis, 2012; 12: 435–47.
  5. Oter K, Gunay F, Tuzer E, Linton YM, Bellini R, Alten B. First record of Stegomyia albopicta in Turkey determined by active ovitrap surveillance and DNA barcoding. Vector Borne Zoon Dis, 2013; 13 (10): 753-61.
  6. Akiner MM, Demirci B, Babuadze G, Robert V, Schaffner F. Spread of the Invasive Mosquitoes Aedes aegypti and Aedes albopictus in the Black Sea Region Increases Risk of Chikungunya, Dengue, and Zika Outbreaks in Europe. Plos Negl Trop Dis, 2016; 10 (4): e0004664.
  7. Jentes ES, Poumerol G, Gershman MD, Hill DR, Lemarchand J, Lewis RF, Staples JE, Tomori O, Wilder-Smith A, Monath TP. Informal WHO Working Group on Geographic Risk for Yellow Fever. 2011. The revised global yellow fever risk map and recommendations for vaccination, 2010: consensus of the informal WHO Working Group on Geographic Risk for Yellow Fever. The Lancet Infectious Diseases, 2011; 11: 622–32.
  8. Simmons CP, Farrar JJ, Chau NVV, Wills B. Dengue. The New England Journal of Medicine, 2012; 366: 1423–32.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Muhammet Mustafa Akıner This is me

Publication Date

September 1, 2018

Submission Date

-

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2018 Volume: 75 Number: 3

APA
Akıner, M. M. (2018). Türkiyenin Doğu Karadeniz Bölgesi’nde istilacı Aedes türlerinin izlenmesi ve kontrolü. Türk Hijyen Ve Deneysel Biyoloji Dergisi, 75(3), 225-238. https://izlik.org/JA92XL78DT
AMA
1.Akıner MM. Türkiyenin Doğu Karadeniz Bölgesi’nde istilacı Aedes türlerinin izlenmesi ve kontrolü. Turk Hij Den Biyol Derg. 2018;75(3):225-238. https://izlik.org/JA92XL78DT
Chicago
Akıner, Muhammet Mustafa. 2018. “Türkiyenin Doğu Karadeniz Bölgesi’nde Istilacı Aedes Türlerinin Izlenmesi Ve Kontrolü”. Türk Hijyen Ve Deneysel Biyoloji Dergisi 75 (3): 225-38. https://izlik.org/JA92XL78DT.
EndNote
Akıner MM (September 1, 2018) Türkiyenin Doğu Karadeniz Bölgesi’nde istilacı Aedes türlerinin izlenmesi ve kontrolü. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 75 3 225–238.
IEEE
[1]M. M. Akıner, “Türkiyenin Doğu Karadeniz Bölgesi’nde istilacı Aedes türlerinin izlenmesi ve kontrolü”, Turk Hij Den Biyol Derg, vol. 75, no. 3, pp. 225–238, Sept. 2018, [Online]. Available: https://izlik.org/JA92XL78DT
ISNAD
Akıner, Muhammet Mustafa. “Türkiyenin Doğu Karadeniz Bölgesi’nde Istilacı Aedes Türlerinin Izlenmesi Ve Kontrolü”. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 75/3 (September 1, 2018): 225-238. https://izlik.org/JA92XL78DT.
JAMA
1.Akıner MM. Türkiyenin Doğu Karadeniz Bölgesi’nde istilacı Aedes türlerinin izlenmesi ve kontrolü. Turk Hij Den Biyol Derg. 2018;75:225–238.
MLA
Akıner, Muhammet Mustafa. “Türkiyenin Doğu Karadeniz Bölgesi’nde Istilacı Aedes Türlerinin Izlenmesi Ve Kontrolü”. Türk Hijyen Ve Deneysel Biyoloji Dergisi, vol. 75, no. 3, Sept. 2018, pp. 225-38, https://izlik.org/JA92XL78DT.
Vancouver
1.Muhammet Mustafa Akıner. Türkiyenin Doğu Karadeniz Bölgesi’nde istilacı Aedes türlerinin izlenmesi ve kontrolü. Turk Hij Den Biyol Derg [Internet]. 2018 Sep. 1;75(3):225-38. Available from: https://izlik.org/JA92XL78DT