Halep Barosu ve Bağdat Barosu'nun Kuruluşuna Dair: Dava Vekilleri Cemiyeti Dahilî Nizamnameleri (1913)

Abstract

Osmanlı Devleti'nde savunma mesleğinin kurumsallaşması adımını oluşturan 1876 tarihli Mehâkim-i Nizamiye Dava Vekilleri Nizamnamesi, İstanbul dışındaki vilayetlerde de baroların (dava vekilleri cemiyetlerinin) açılmasına zemin hazırlamıştır. Bu doğrultuda 1913 yılının başlarında Halep Barosu, aynı yılın 9 Mayıs tarihinde ise Bağdat Barosu resmen faaliyete geçmiştir. Bu çalışmada, her iki vilayetteki kurumsallaşma sürecinin hukuki ve idari röntgenini çeken "Halep Dava Vekilleri Cemiyeti Nizamname-i Dahilîsi" ile "Bağdat Dava Vekilleri Cemiyet-i Daimesi Nizamnâme-i Dahilîsi" adlı iki tarihi arşiv belgesi ilk kez tanıtılarak karşılaştırmalı bir tahlile tabi tutulmaktadır. [Özet ve anahtar kelimeler dijital arşiv çalışmaları kapsamında editörlük tarafından hazırlanmıştır.]

Keywords

• Halep Barosu
• Bağdat Barosu
• Dava Vekilleri Cemiyeti
• Dahili Yönetmelik
• Osmanlı Hukuk Tarihi
• Avukatlık Tarihi

On the Establishment of the Aleppo Bar Association and the Baghdad Bar Association: Internal Regulations of the Association of Law Practitioners (1913)

Abstract

The 1876 Regulation on Law Practitioners of the Nizamiye Courts, which marked the first step toward the institutionalization of the advocacy profession in the Ottoman Empire, paved the way for the establishment of bar associations (associations of law practitioners) in provinces outside Istanbul. In this context, the Aleppo Bar Association was officially established in early 1913, followed by the Baghdad Bar Association on May 9 of the same year. This study introduces and comparatively analyzes two historical archival documents that reveal the legal and administrative structures of this institutionalization process in both provinces: the "Internal Regulations of the Aleppo Association of Law Practitioners" and the “Internal Regulations of the Permanent Committee of the Baghdad Association of Law Practitioners.” [The English title, abstract and keywords were prepared by the editorial board during the digital archiving process.]

Keywords

• Aleppo Bar Association
• Baghdad Bar Association
• Association of Law Practitioners
• Internal Regulations
• Ottoman Legal History
• History of Advocacy

References

1. [Editör Notu: Bu kaynakça, metindeki dipnotlar esas alınarak oluşturulmuştur. / Editor's Note: This bibliography was compiled based on the footnotes in the text.]
2. Osmanlı Arşivi Kaynakları: BOA, A.DVN.MKL. 23/18/1. BOA, DH.EUM.MTK 74/1/1-2.
3. Aydın, Tugay, "Kayseri Barosu 1919'da Kurulmuştur", Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları Dergisi, sy. 37, 2024 (Bahar), s. 91-97.
4. Aydın, Tugay, "XIX. Yüzyılın Son Çeyreğinde Osmanlı Avukatları (Kitapçı Arakel Efendi'nin Münşeât-ı Hukuk'a Eklediği Vükelâ-yı De'âvî Cetvelleri, 1885-1896)", Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları Dergisi, sy. 35, 2023 (Bahar), s. 153-192.
5. Dava Vekilleri Cemiyeti Nizamname-i Dahilîsidir, La Türki Matbaası, İstanbul, 1297.
6. Düstur, 1. tertip, c. III.
7. Halep Dava Vekilleri Nizamname-i Dâhilîsi, Et-Takaddüm Matbaası, Halep, 1329.
8. Muhamât Kanunu, 93 Tarihli Dava Vekilleri Nizamnamesinin Meri Maddeleri, İstanbul Barosu Nizamname-i Dâhilisi, Muhamât Kanununun Suver-i Tatbikiyesini Mübeyyin Talimat, Teşebbüs Matbaası, İstanbul, 1341.

9. Statuts de la Société du Barreau de Constantinople, Typographie et Lithographie Centrales, 1876.
10. Türkiye'de Savunma Mesleğinin Gelişimi, c. I, TBB Yayınları, Yörük Matbaası, İstanbul, 1972.